«Daýdyń basy – Daırabaıdyń kók sıyry», degendeı 2022 jyldyń kúzinde Halyqaralyq boks assosıasııasynyń (IBA) prezıdenti Ýmar Kremlev Reseı men Belarýs sportshylarynyń jarystardan shettetilýine qarsy shyǵyp, eki eldiń ókilderine Halyqaralyq Olımpıada komıteti (HOK) tarapynan salǵan «sanksııalardy» (óz týy astynda jarystarǵa qatystyrmaý) alyp tastaǵan bolatyn. Osy sheshimnen keıin «Daırabaıdyń kók sıyrynyń» arty úlken daýǵa ulasyp, quramalardyń álem chempıonatyna jappaı boıkot jarııalaýyna alyp keldi.
Sóıtip Reseı men Belarýs sportshylaryna «qamqorlyq» jasaımyn degen IBA Halyqaralyq Olımpıada komıtetiniń sheshimine moıynsynbaı, onsyz da eki uıym arasynda setinep turǵan názik qatynasty tipti nasharlatyp jiberdi.
IBA-nyń daýly sheshimi 2022 jyldyń qazan aıynda qabyldanǵanymen, túrli narazylyqtardan keıin batys elderiniń sport basshylary men halyqaralyq sport uıymdarynyń ókilderi kúni keshege deıin boks uıymy óz sheshiminen bas tartady dep úmittenip keldi. Biraq aqpannyń basynda IBA basshylyǵy óz ustanymynda qalatynyn taǵy da málimdedi. Sodan keıin demokratııa dese delebesi qozyp shyǵa keletin AQSh boks federasııasy («USA Boxing») IBA-nyń bul bastamasyna qarsy shyǵyp, alǵashqylardyń biri retinde boksshylaryn Tashkenttegi álem chempıonatyna jiberýden bas tartatynyn jarııalady. Olar IBA-nyń bul ustanymy Halyqaralyq Olımpıada komıtetiniń (HOK) Reseı jáne Belarýs sportshylaryna qoldanǵan sheshimine qarsy is-áreket ekenin aıtyp, qatań aıyptady. Sondaı-aq AQSh boks federasııasy halyqaralyq boks uıymynyń qarjylyq basqarýy ashyq túrde jarııalanbaıtynyn jáne sanksııa salynǵan kompanııalarmen tyǵyz jumys isteýi boıkot jarııalaýǵa sebep bolǵanyn jetkizdi.
AQSh-tyń izin ala Irlandııa men Chehııa boks federasııalary da dál osy máselege baılanysty 2023 jyldyń naýryz jáne mamyr aıynda Úndistannyń Delı qalasynda ótetin áıelder arasyndaǵy álem chempıonaty men Tashkenttegi erler arasyndaǵy dodaǵa qatyspaıtyndaryn málimdedi. Tipti Chehııa boks qaýymdastyǵynyń (CBA) prezıdenti Marek Shımak IBA-ǵa qarsy balama álem chempıonatyn ótkizýdi usyndy.
Odan keıin álem chempıonatyna Anglııa, Kanada, Shvesııa, Polsha, Shveısarııa men Nıderland boks federasııalary boıkot jarııalap, Reseı jáne Belarýs sportshylarynyń óz týlary astynda jarystarǵa qatystyrýǵa qarsy ekenderin bildirdi. Boıkot jarııalaǵan quramalardyń qatary kóbeıgen saıyn bul jaǵdaıǵa boks sarapshylary alańdaı bastady. Sebebi boks mamandary aldaǵy ýaqytta bul tizim taǵy da tolyǵar bolsa, onda erler men áıelder arasyndaǵy álem chempıonattarynyń ótpeı qalýy múmkin ekenin aıtyp otyr.
Bokstan álemdik derjava quramalarynyń álem chempıonatyna qatyspaýy IBA-nyń dúnıe júzi aldyndaǵy joq ataq-dańqyna da, álem birinshiliginiń deńgeıine de keri áserin tıgizbeı qoımaıdy. О́ıtkeni boıkot jarııalaǵan elderdiń boksshylary aıtýly jarysqa qatyspaǵandyqtan, bylǵary qolǵap sheberleri arasyndaǵy shynaıy básekelestiktiń bolmaıtyny belgili. Sebebi qazirge deıin boıkot jarııalaǵan quramalardyń ishinde tek Chehııa boksynyń áleýeti tómen demeseńiz, AQSh, Ulybrıtanııa, Irlandııa boksshylary álem chempıonattarynda, Olımpııa oıyndarynda árqashan júldeli oryndardan kórinip júr.
Máselen, Tokıo Olımpıadasynda Anglııa boks quramasy alty medal oljalap, jalpykomandalyq esepte Kýba boksshylarymen birge alǵashqy oryndy ózara bólisken edi. Sonymen qatar úzdikter qatarynan bir altyn jáne bir qola alǵan Irlandııa men úsh kúmis jáne bir qola júldege qol jetkizgen AQSh bylǵary qolǵap sheberleri de kóringen bolatyn. 2021 jyly Serbııanyń bas shahary – Belgradtaǵy álem chempıonatynda AQSh boksshylary eki altyn jáne eki kúmis medalmen jalpy esepte úshinshi orynnan kórinse, Irlandııa quramasy áıelder arasyndaǵy dúnıejúzilik dodada eki altyn medal jeńip alǵan.
Al jýyrda Qazaqstan boks federasııasynyń prezıdenti Keńes Raqyshev Qazaqstan quramasy áıelder men erler arasyndaǵy álem chempıonattaryna qatysatynyn málimdedi. Esterińizge sala keteıik, 2021 jyly Serbııadaǵy álem birinshiliginde Qazaqstannyń erler quramasy 2 altyn, 2 kúmis,
1 qolamen jalpykomandalyq esepte Kýba boksshylaryn (3 altyn, 2 qola) alǵa jiberip, ekinshi orynǵa ıe bolǵan edi.
Úndistan astanasy – Nıý-Delıdegi áıelder arasyndaǵy álem chempıonaty 15-31 naýryz aralyǵynda, О́zbekstannyń Tashkent qalasyndaǵy erler básekesi 1-14 mamyr aralyǵynda ótedi dep josparlanǵan.
