Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrliginiń buıryǵy №440

2013 jylǵy 26 jeltoqsan,  Astana qalasy «Elektr stansııalardy basqarýdyń bas qalqany jabdyqtarynyń jumystaryna qyzmet kórsetý jáne baqylaý» kásibı standartty bekitý týraly Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek kodeksiniń 138-5-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes buıyramyn: 1. Osy buıryqqa qosa berilip otyrǵan «Elektr stansııalardy basqarýdyń bas qalqany jabdyqtarynyń jumystaryna qyzmet kórsetý jáne baqylaý» kásibı standarty bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrliginiń Elektr energetıkasy jáne kómir ónerkásibi departamenti (S.Q. Esimhanov) zańnamada belgilengen tártipte mynalardy: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde osy buıryqtyń memlekettik tirkelýin; 2) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýden ótkennen keıin kúntizbelik on kún ishinde buqaralyq aqparat quraldarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberýdi; 3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrliginiń Internet-resýrsynda ornalasýyn qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar vıse-mınıstri B.M. Jaqsalıevke júktelsin. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstriniń mindetin atqarýshy A.RAÝ. «KELISILDI» Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri ____________ T. Dúısenova 2013 jylǵy 10 qańtar Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar Mınıstriniń mindetin atqarýshynyń 2013 jylǵy 26 jeltoqsandaǵy №440 buıryǵymen bekitilgen «Elektr stansııalardy basqarýdyń bas qalqany jabdyqtarynyń jumystaryna qyzmet kórsetý jáne baqylaý» kásibı standarty 1. Jalpy erejeler 1. «Elektr stansııalardy basqarýdyń bas qalqany jabdyqtarynyń jumystaryna qyzmet kórsetý jáne baqylaý» kásibı standarty (budan ári – KS) «Elektr energııasyn berý», «Elektr energııasyn taratý» kásibı qyzmet salasyndaǵy biliktilik deńgeıine, quzyretine, mazmunyna, sapasyna jáne eńbek jaǵdaılaryna qoıylatyn talaptardy anyqtaıdy jáne 1) eńbek salasy men kásibı bilim berý salasynyń ózara qarym-qatynasyn retteýge; 2) daıarlaý, biliktilikti arttyrý jáne kásibı qaıta daıarlaý baǵdarlamalaryn ázirleý talaptaryn reglamentteýge; 3) personaldy attestattaý jáne sertıfıkattaý kezinde jumysshylardyń quzyretterin baǵalaý talaptaryn reglamentteýge arnalǵan. 2. KS negizgi paıdalanýshylary: 1) bilim berý uıymdarynyń túlekteri, qyzmetkerler; 2) uıymdardyń basshylary, uıymdardyń personalyn basqarý bólimsheleriniń basshylary men mamandary; 3) bilim berýdiń memlekettik baǵdarlamalaryn ázirleıtin mamandar; 4) mamandardyń kásibı daıarlyǵyn baǵalaý jáne biliktiligine sáıkestigin rastaý salasyndaǵy mamandar bolyp tabylady. 3. KS negizinde biliktilik sıpattamalary, laýazymdyq nusqaýlyqtar, uıymdardyń úlgilik oqytý baǵdarlamalary, úlgilik oqytý josparlary, ujymdyq standarttar ázirlenedi. 4. Osy KS mynadaı termınder men anyqtamalar qoldanylady: 1) biliktilik – qyzmetkerdiń eńbek qyzmetiniń belgili bir túri sheńberinde naqty fýnksııalardy sapaly oryndaýǵa daıyndyǵy; 2) biliktilik deńgeıi – kúrdeliligi, eńbek qyzmetteriniń standartty emestigi, jaýapkershiligi jáne derbestiligi parametrleri boıynsha júkteletin qyzmetkerlerdiń quzyretine qoıylatyn talaptar jıyntyǵy; 3) eńbek zattary – belgili bir eńbek quraldarynyń kómegimen ónim jasaý maqsatynda qyzmetkerdiń is-qımyly baǵyttalǵan zat; 4) eńbek quraldary – jumysshynyń eńbek zattaryn bastapqy kúıden ónimge aınaldyrý úshin paıdalanatyn quraldar; 5) eńbek qyzmetiniń túri – eńbek fýnksııalary men olardy oryndaýǵa qajetti quzyrettikterdiń tutas jıynymen quralǵan kásibı qyzmet salasynyń quramdas bóligi; 6) eńbek fýnksııasy – bıznes-úderispen anyqtalatyn jáne olardy oryndaýǵa qajetti quzyretterdiń bolýyn boljamaıtyn eńbek qyzmetiniń biriktirilgen jáne derbes jıyntyǵyn kórsetetin eńbek qyzmeti túrleriniń bir bóligi; 7) kásibı qyzmet salasy – jalpy ıntegrasııalyq negizi (mindeti, nysandary, tehnologııalary, sonyń ishinde eńbek quraldary uqsas nemese jaqyn) bar jáne uqsas eńbek fýnksııalary men olardy oryndaıtyn quzyrettikteriniń boljaldy jıynynan turatyn salanyń eńbek qyzmeti túrleriniń jıyntyǵy; 8) kásibı standarttyń birligi – osy qyzmet túri úshin tutas, aıaqtalǵan, qatysymdy derbes jáne mańyzdy bolyp tabylatyn naqty eńbek fýnksııasynyń ashyq sıpattamasy turatyn kásibı standarttyń qurylymdyq elementi; 9) kásip – arnaıy daıyndyqtyń, jumys tájirıbesiniń nátıjesinde paıda bolǵan arnaıy teorııalyq bilim men praktıkalyq daǵdylar keshenin bilýdi talap etetin eńbek qyzmetiniń túri; 10) quzyrettilik – eńbek qyzmetinde bilimin, biligi jáne tájirıbesin qoldaný qabileti; 11) laýazym – laýazymdyq ýákilettikter jáne laýazymdyq mindetter sheńberin júkteıtin jumys berýshiniń qurylymdyq birligi; 12) mindet – naqty bir eńbek zattary men quraldaryn paıdalana otyryp eńbek fýnksııasyn iske asyrýmen jáne nátıjege qol jetkizýmen baılanysty is-qımyl jıyntyǵy; 13) sala – óndiretin ónim, óndiris tehnologııasy, negizgi qorlar men jumys jasaýshylardyń kásibı bilikteri ortaq uıymdar jıyntyǵy; 14) salalyq biliktilik sheńberi – salada tanylatyn biliktilik deńgeıleriniń qurylymdyq sıpattamasy; 15) ulttyq biliktilik sheńberi – eńbek naryǵynda tanylatyn biliktilik deńgeıleriniń qurylymdyq sıpattamasy; 16) fýnksıonaldyq karta – sol nemese ózge de kásibı qyzmet salasy sheńberinde belgili bir qyzmet túrin oryndaıtyn jumysshynyń eńbek fýnksııalary men mindetteriniń qurylymdyq sıpattamasy. 2. KS pasporty 5. KS pasporty kelesini anyqtaıdy: 1) ekonomıkalyq qyzmet túri (kásiptik qyzmet salasy): Ekonomıkalyq qyzmet túrleriniń jalpy jikteýishi (budan ári - 03-2007 QR MJ) 35.12 «Elektr energııasyn berý», 35.13 «Elektr energııasyn taratý». 2) ekonomıkalyq qyzmet túriniń (kásiptik qyzmet salasynyń) negizgi maqsaty: basqarma bas qalqanynyń jabdyǵymen jumys isteýdi baqylaý, elektr stansııasynyń jabdyǵyna qyzmet kórsetý. 3) osy KS 1-qosymshasyna sáıkes biliktilik deńgeıleri boıynsha eńbek qyzmetiniń (kásiptiń) túrleri. 3. Eńbek qyzmeti túrleriniń (kásiptiń) kartochkalary 1-paragraf «Energoblok mashınısti» 6. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 4, SBSh boıynsha – 4; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 8161 «Elektr stansııalary qondyrǵylary, jelileri men atom reaktorlarynyń operatorlary men mashınısteri»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: energoblok mashınısti; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - sýbektiniń negizgi fýnksııalardy oryndaýmen baılanysty úderisterdi júzege asyrýy: energoblok, bý-gaz jáne detandergenerator qurylǵylaryn júktemeniń rejımin jáne jumysyn júrgizýdi, energoblokty paıdalaný qyzmeti jáne onyń senimdi jáne únemdi jumysyn qamtamasyz etý; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Energoblok mashınıstiniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 1-kestesinde keltirilgen. 2-paragraf «Elektr stansııasy basqarmasy bas qalqanynyń elektr monteri» 7. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 3-4, SBSh boıynsha – 3-4; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 7233 «О́ndiris jabdyǵynyń slesar-mehanıkteri, slesar-qurastyrýshylary men slesar-jóndeýshileri»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: elektr stansııasy basqarmasy bas qalqanynyń elektr monteri; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - sýbektiniń negizgi fýnksııalardy oryndaýmen baılanysty úderisterdi júzege asyrýy: elektr stansııasynyń jabdyǵymen qyzmet kórsetýdi, týrbo-jáne gıdrogeneratolardyń, transformatorlardyń jumys rejımine ólsheý quraldary boıynsha baqylaýdy, qorǵanys rele qurylǵysynyń, elektr avtomatıka, ólsheý quraldarynyń, elektr sulbalary elementteri, onyń ishinde blınkerlerdi baqylaý sıgnalızasııasynyń jumystaryn baqylaýdy iske asyrý; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Elektr stansııasy basqarmasy bas qalqanynyń elektr monteriniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 2-kestesinde keltirilgen. 3-paragraf «Túrlendirgish qurylǵylaryna qyzmet kórsetý jónindegi elektr monteri» 8. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 3-4, SBSh boıynsha – 3-4; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 7233 «О́ndiris jabdyǵynyń slesar-mehanıkteri, slesar-qurastyrýshylary men slesar-jóndeýshileri»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: túrlendirgish qurylǵylaryna qyzmet kórsetý jónindegi elektr monteri; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - sýbektiniń negizgi fýnksııalardy oryndaýmen baılanysty úderisterdi júzege asyrýy: túrlendirgish kópirlerde qyzmet kórsetý kezinde kerneý, salmaq, temperatýra jáne basqa da parametrleri boıynsha belgilengen rejımdi qamtamasyz etý, túrlendirgish qurylǵylary jabdyqtaryn kúrdeli emes synaý jáne daıyndaý, tırıstorly bloktarda tırıstorly úshtikti aýystyrý, rezıstorlardyń blok kórsetkishterin ólsheý; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Túrlendirgish qurylǵylaryna qyzmet kórsetý jónindegi elektr monteriniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 3-kestesinde keltirilgen. 4. KS birlikteriniń tizimi 9. KS birlikteriniń tizimi osy KS 3-qosymshasynyń 1-3-kestelerinde keltirilgen jáne shıfr men KS birlikteri ataýlarynan turady. 5. KS birlikteriniń sıpattamasy 10. KS birlikteriniń sıpattamasy osy KS 4-qosymshasynda keltirilgen. 6. Osy KS negizinde beriletin sertıfıkattardyń túrleri 11. Osy KS negizinde mamandardyń kásiptik daıyndyǵyn baǵalaý jáne biliktilik sáıkestigin rastaý salasyndaǵy uıymdarmen sertıfıkattar beriledi. 12. Osy KS negizinde beriletin sertıfıkattyń túrleri sertıfıkat alý úshin ıgerý qajet bolatyn osy KS 3-qosymshasynda qarastyrylǵan KS birlikteriniń tizimine sáıkes anyqtalady. 7. KS ázirleýshileri, kelisý paraǵy, saraptamasy jáne tirkeýi 13. KS ázirleýshisi Qazaqstan Respýblıkasynyń Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi. 14. KS kelisý paraǵy osy KS 5-qosymshasynda keltirilgen. «Elektr stansııalardy basqarýdyń bas qalqany jabdyqtarynyń jumystaryna qyzmet kórsetý jáne baqylaý» kásibı standartyna 1-qosymsha Biliktilik deńgeıleri boıynsha eńbek qyzmetiniń (kásiptiń) túrleri № r/s Qyzmet túriniń ataýy Eńbek naryǵynyń úrdisi eskerilgen kásip ataýy QR MJ 01-2005 sáıkes kásip ataýy SBSh biliktilik deńgeıleri BTBA boıynsha razrıady 1 Jabdyqty iske qosý, toqtatý, synamalaý, syǵymdaý jáne energoblok-tyń jylý tásimin basqarý qalqanynan qaıta qosý Energoblok mashınısti Energoblok mashınısti 4 7-8 2 Gıdroelektr stansııasy gıdrogeneratorynyń elektr stansııa jabdyqtaryna qyzmet kórsetý Elektr stansııasy basqarmasy bas qalqanynyń elektrmonteri Elektr stansııasy basqarmasy bas qalqanynyń elektrmonteri 3-4 3-7 3 Túrlendirgish kópirlerde qyzmet kórsetý kezinde kerneý, salmaq, temperatýra jáne basqa da parametrleri boıynsha belgilengen rejımdi qamtamasyz etý Túrlendirgish qurylǵylaryna qyzmet kórsetý jónindegi elektrmonteri Túrlendirgish qurylǵylaryna qyzmet kórsetý jónindegi elektrmonteri 3-4 5-7 Eskertpe: BTBA – Qazaqstan Respýblıkasy jumysshylardyń jumystary men kásipteriniń biryńǵaı tarıftik-biliktilik anyqtamalyǵy, 52-shyǵarylym, Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń 2013 jylǵy 3 qyrkúıektegi № 426-ó-m buıryǵymen bekitilgen «Elektr stansııalardy basqarýdyń bas qalqany jabdyqtarynyń jumystaryna qyzmet kórsetý jáne baqylaý» kásibı standartyna 2-qosymsha 1-keste Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Energoblok mashınıstiniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Elektr stansııalary Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń m.a. 2007 jylǵy 31 shildedegi № 182-p buıyryǵyna sáıkes. Úı-jaıda jumys kezinde: aınalmaly jáne qozǵalmaly mashınalar men mehanızmder, jumys aımaǵy aýasynyń mólsherden tys shańdanýy jáne gazdanýy, jumys aımaǵy aýasynyń joǵarǵy jáne tómengi temperatýrasy , joǵarǵy jylý sáýlelenýi (qazannyń aǵyn ózegine qyzmet kórsetý kezinde), jumys ornynda shý jáne dirildeý, artyq bolýy, ýlandyrǵysh zattar deńgeıiniń kóp bolýy (maı qubyry jáne otqa turaqty maılarymen maı bagynyń aýmaǵynda) Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Medısınalyq shekteýler: Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes Jumys isteýge ruqsat: medısınalyq tekserýden keıin, kirispe jáne alǵashqy nusqamalyqty alǵannan keıin, oqytý men tekserýden ótkennen keıin, synaq SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 4 Joǵary deńgeıdegi tehnıkalyq jáne kásibı bilim berý (qosymsha kásibı daıyndyq), praktıkalyq tájirıbe Keminde 2 jyl 3 deńgeıde 2-keste Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Elektr stansııasy basqarmasy bas qalqanynyń elektr monteriniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Elektr stansııalary Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń m.a. 2007 jylǵy 31 shildedegi № 182-p buıyryǵyna sáıkes. Úı-jaıda jumys kezinde: elektr tizbegindegi artyq kerneý, tuıyqtalý, elektr órisiniń jáne kerneýdiń áseri Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Medısınalyq shekteýler: Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes Jumys isteýge ruqsat: medısınalyq tekserýden keıin, kirispe jáne alǵashqy nusqamalyqty alǵannan keıin, oqytý men tekserýden ótkennen keıin, synaq SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 3 Jalpy orta bilimi negizinde bir jylǵa deıin kásibı daıyndyqty uıymdastyrý bazasyndaǵy kýrstar nemese kásiporynda oqytý Keminde 2 jyl Tehnıkalyq jáne kásibı bilim, praktıkalyq jumys tájirıbesi Keminde 1 jyl 4 Joǵary deńgeıdegi tehnıkalyq jáne kásibı bilim berý (qosymsha kásibı daıyndyq), praktıkalyq tájirıbe Keminde 2 jyl 3 deńgeıde 3-keste Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Túrlendirgish qurylǵylaryna qyzmet kórsetý jónindegi elektr monteriniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Elektr stansııalary Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń m.a. 2007 jylǵy 31 shildedegi № 182-p buıyryǵyna sáıkes. Úı-jaıda jumys kezinde: elektr tizbegindegi artyq kerneý, tuıyqtalý, elektr órisiniń jáne kerneýdiń áseri Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Medısınalyq shekteýler: Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes Jumys isteýge ruqsat: medısınalyq tekserýden keıin, kirispe jáne alǵashqy nusqamalyqty alǵannan keıin, oqytý men tekserýden ótkennen keıin, synaq SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 3 Jalpy orta bilimi negizinde bir jylǵa deıin kásibı daıyndyqty uıymdastyrý bazasyndaǵy kýrstar nemese kásiporynda oqytý Keminde 2 jyl Tehnıkalyq jáne kásibı bilim, praktıkalyq jumys tájirıbesi Keminde 1 jyl 4 Joǵary deńgeıdegi tehnıkalyq jáne kásibı bilim berý (qosymsha kásibı daıyndyq), praktıkalyq tájirıbe Keminde 2 jyl 3 deńgeıde   «Elektr stansııalardy basqarýdyń bas qalqany jabdyqtarynyń jumystaryna qyzmet kórsetý jáne baqylaý» kásibı standartyna 3-qosymsha KS birlikteriniń tizimi 1-keste «Energoblok mashınısti» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Energoblok (býdy óndiristik jylytýmen), bý-gaz jáne detandergenerator qurylǵylaryn júktemeniń berilgen kestesine sáıkes rejımdi jáne jumysty júrgizý. Energoblokty paıdalaný qyzmetin kórsetý jáne ony senimdi jáne únemdi jumyspen qamtamasyz etý 2 F Jabdyqty iske qosý, toqtatý, synamalaý, syǵymdaý jáne energobloktyń jylý tásimin basqarý qalqanynan qaıta qosý. О́lsheý quraldary kórsetkishterin, avtomatty rettegishter men dabyl qaqqyshtardyń jumysyn baqylaý. Týrbogeneratordyń negizgi parametrlerin baqylaý, ony jelige qosý jáne ajyratý, energobloktyń jeke qajettikterin negizgiden rezervtegi elektr jabdyǵyn qorektendirýge jáne kerisinshe qaıta qosý 3 F Jabdyq jumysyndaǵy aqaýlyqtardy anyqtaý jáne olardy joıý jónindegi sharalardy qabyldaý. Apattyq jaǵdaılardy joıý   2-keste «Elektr stansııasy basqarmasy bas qalqanynyń elektr monteri» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Gıdroelektr stansııasy gıdrogeneratorynyń elektr stansııa jabdyqtaryna qyzmet kórsetý. Týrbo-jáne gıdrogeneratolardyń, júıesimen baılanys transformatorlarynyń, ózine qajetti transformatorlardyń, bosap turǵan kabel jáne aýa jelileriniń akkýmýlıator batareıalarynyń, turaqty tok júıeleriniń jumys rejımine ólsheý quraldary boıynsha baqylaý jáne olardyń apatsyz jáne únemdi jumysyn qamtamasyz etý 2 F Qorǵanys rele qurylǵysynyń, elektr avtomatıka, ólsheý quraldarynyń, elektr sulbalary elementteri,onyń ishinde blınkerlerdi baqylaý sıgnalızasııasynyń jumystaryn baqylaý. Dıspetcherdiń berilgen kestesine sáıkes elektr stansııanyń generatorlarynyń jumys rejımin retteý 3 F Generatorlardy, ózine qajetti transformatorlardy jaǵý jáne sóndirý jáne elektr stansııany elektr sulbalarynda aýystyrý, apat jaǵdaılardy joıý   3-keste «Túrlendirgish qurylǵylaryna qyzmet kórsetý jónindegi elektr monteri» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Synaq júrgizý jáne ólsheý kezinde qoldanylatyn apparatýralardyń aqaýlyǵyn joıý. Jumys ornyn daıyndaý 2 F Biliktiligi joǵary elektromonterdiń basshylyǵymen: túrlendirgish kópirlerde qyzmet kórsetý kezinde kerneý, salmaq, temperatýra jáne basqa da parametrleri boıynsha belgilengen rejımdi qamtamasyz etý, túrlendirgish qurylǵylary jabdyqtaryn kúrdeli emes synaý jáne daıyndaý, tırıstorly bloktarda tırıstorly úshtikti aýystyrý, 3 kV kúshti kerneýler generatorynyń, ossıllograftyń jáne megaommetrdiń kómegimen tırıstorly jáshikterdiń bútindigin tekserý, rezıstorlar bloktarynyń parametrlerin, olardy aýystyryp jáne túzetip ólsheý (qanyǵý drosselderi, rezıstorlar, kondensatorlar jáne taǵy basqa) 3 F Injenerlik-tehnıkalyq qyzmetkerdiń nemese joǵary bilikti elektromonterdiń basshylyǵymen: sýly sýytýy bar tırıstorly bloktarda ornalastyrylǵan basqarý, baqylaý, qorǵaý kanaldary apparatýralaryn jóndeý, elektrondy ossıllografa kómegimen elektr shamalaryn ólsheý, jóndeý kezinde modýlderdi jáne basqa da jabdyqtardy montajdaý jáne qaıta montajdaý, kópir bloktaryn gıdravlıkalyq synaý jáne daıarlaý 4 F Turaqty tok kózinen joǵary kerneýli tırıstorly bloktardy synaý. Sýly sýytýy bar tırıstorly bloktardy basqarý júıesin fazalaý. Qısyndy jáne ıntegraldy elementteri bar sulbalardy tekserý jáne baptaý Eskertpe: F – fýnksııa. «Elektr stansııalardy basqarýdyń bas qalqany jabdyqtarynyń jumystaryna qyzmet kórsetý jáne baqylaý» kásibı standartyna 4-qosymsha KS birlikteriniń sıpattamasy 1-keste 1. SBSh 4-deńgeıindegi «Energoblok mashınısti» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter Sheberligi jáne daǵdylary Bilimi F 1 Energoblok jabdyǵy, bý-gaz jáne detandergenerator qurylǵylary Qol eńbegi, maman-dandyrylǵan qorǵanysh jabdyǵy, júkteme kestesi, baǵdar kartasy 1-1 M Energoblok (býdy óndiristik jylytýmen), bý-gaz jáne detandergenerator qurylǵylaryn júktemeniń berilgen kestesine sáıkes rejımdi jáne jumysty júrgizý. Energoblokty paıdalaný qyzmetin kórsetý jáne ony senimdi jáne únemdi jumyspen qamtamasyz etý Qol astyndaǵylarǵa mindetter qoıa, qyzmet nátıjesin baǵalaı bilýi Kásibı mindetterdi qoıý jáne sheshý ádisteri, qaǵıdattary jáne tásilderi týraly bilim F 2 Energoblok jabdyǵy, ólsheý quraly, avtomattyq retteýshi, belgi berý, sıgnalızasııa, týrbogenerator, elektr jabdyǵy Qol eńbegi, mamandan-dyrylǵan qorǵanysh jabdyǵy, basqarý qalqany, aspaptar 2-1 M Jabdyqty iske qosý, toqtatý, synamalaý, syǵymdaý jáne energobloktyń jylý tásimin basqarý qalqanynan qaıta qosý Energoblokqa qyzmet kórsetý boıynsha jumystyń oryndalý barysynda jumyskerlerdiń biliminiń jetispeýshiligin jáne biliksizdigin anyqtaý daǵdylary Etıka jáne qarym-qatynas psıhologııasyn, eńbekti ýájdemeleý jáne yntalandyrý tásilderi týraly bilim 2-2 M О́lsheý quraldary kórsetkishterin, avtomatty rettegishter men dabyl qaqqyshtardyń jumysyn baqylaý. Týrbogenera-tordyń negizgi parametrlerin baqylaý Mashınısterdiń kásiptiligin joǵarylatý ýájdemeleýin bilý Tehnıka qaýipsizdigin jáne eńbekti qorǵaý erejelerin bilý F 3 Energoblok jabdyǵy Qol eńbegi, mamandan-dyrylǵan qorǵanysh jabdyǵy, aspaptar 3-1 M Jabdyq jumysyndaǵy aqaýlyqtardy anyqtaý jáne olardy joıý jónindegi sharalardy qabyldaý. Apattyq jaǵdaılardy joıý Energobloktyń ózindik qajettiligindegi elektr jabdyq jumysynyń daǵdylary Elektrotehnıka, qurylǵy negizderi jáne elektro stansasy jabdyq jumysynyń prınsıpi týraly bilim 2-keste 1. SBSh 3-deńgeıindegi «Elektr stansııasy basqarmasy bas qalqanynyń elektr monteri» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter Sheberligi jáne daǵdylary Bilimi F 1 Elektr stansııasy jabdyǵy, týrbo-jáne gıdrogeneratolar, júıesimen baılanys transformatorlary, ózine qajetti transformatorlar, sheshilgen kabel jáne áýe jelileri, akkýmýlıator batareıalary, turaqty toq júıesi Qol eńbegi, mamandan-dyrylǵan qorǵanysh jabdyǵy 1-1 M Gıdroelektr stansııasy gıdroge-neratorynyń elektr stansııa jabdyqtaryna qyzmet kórsetý Qyzmet qórsetilýdegi jabdyqtyń jumysyndaǵy qoıylǵan mindetterdi oryndaý tásilderin tańdaý sheberligi Zatty ózgertý tehnologııalary, eńbekti josparlaý jáne uıymdastyrý týraly bilim 1-2 M Týrbo-jáne gıdrogene-ratolardyń, júıesimen baılanys transfor-matorlarynyń, ózine qajetti transfor-matorlardyń jumys rejımine ólsheý quraldary boıynsha baqylaý Elektr stansııasy basqarmasy bas qalqanynyń elektr monteriniń jumysyndaǵy josparlaý daǵdylary Eńbek qaýipsizdigi jáne eńbekti qorǵaý tehnıkasyn bilý. Elektr tehnıkasy jáne qurylǵy negizderin jáne elektr stansııasy jabdyqtarynyń jumys isteý qaǵıdatyn bilý 3-keste 2. SBSh 4-deńgeıindegi «Elektr stansııasy basqarmasy bas qalqanynyń elektr monteri» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter Sheberligi jáne daǵdylary Bilimi F 1 Qorǵanys rele qurylǵysy, elektr avtomatıka, ólsheý quraldary, elektr sulbalary elementteri, onyń ishinde blınkerler Qol eńbegi, mamandan-dyrylǵan qorǵanysh jabdyǵy, aspaptar 2-1 M Qorǵanys rele qurylǵysynyń, elektr avtomatıka, ólsheý quraldarynyń, elektr sulbalary elementteri,onyń ishinde blınker-lerdi baqylaý sıgnalızasııa- synyń jumysta- ryn baqylaý Qol astyndaǵylarǵa mindetter qoıa, elektr stansııasy basqarmasy bas qalqanynyń elektrmonteriniń qyzmet nátıjesin baǵalaı bilýi Kásibı mindetterdi qoıý jáne sheshý ádisteri, qaǵıdattary jáne tásilderi týraly bilim F 2 Generatorlar, ózine qajetti trasformatorlar, elektr stansııanyń elektr sulbalary Qol eńbegi, mamandan-dyrylǵan qorǵanysh jabdyǵy, aspaptar 3-1 M Generatorlardy, ózine qajetti trasformatorlardy jaǵý jáne sóndirý jáne elektr stansııany elektr sulbalarynda aýystyrý, apat jaǵdaılardy joıý Bilimniń jetispeýshiligin, mashınısterdiń kásipqoılyǵyn arttyrýdy ýájdemeleý daǵdylary Eńbek qaýipsizdigi jáne eńbekti qorǵaý tehnıkasyn bilý. Etıka jáne qarym-qatynas psıhologııasyn, eńbekti ýájdemeleý jáne yntalandyrý tásilderi týraly bilim. Elektr tehnıka men qurylǵy negizderin jáne elektr stansııasy jabdyqtarynyń jumys isteý qaǵıdatyn bilý 4-keste 1. SBSh 3-deńgeıindegi «Túrlendirgish qurylǵylaryna qyzmet kórsetý jónindegi elektr monteri» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter Sheberligi jáne daǵdylary Bilimi F 1 Apparatýra Qol eńbegi, elektr montajdaý aspaptary 1-1 M Apparatýralardyń aqaýlyǵyn joıý Túrlendirgish qurylǵylarmen qyzmet kórsetý jónindegi elektrmonter jumysyn oryndaý tásilderin tańdaý sheberligi Zatty ózgertý tehnologııalary, eńbekti josparlaý jáne uıymdastyrý týraly bilim F 2 Túrlendirgish kópirler, tırıstorlar (tırıstorlyq bloktar, tırıstorlyq uıashyqtar), rezıstor, blok elementteri (qanyǵý drosseli, rezıstorlar, kondensatorlar jáne t.b.) Qol eńbegi, mamandan-dyrylǵan qorǵanysh jabdyǵy, aspaptar, kúshti kerneýler generatory, ossıllograf, megaommetr jáne basqa ólsheý quraldary 2-1 M Túrlendirgish kópirlerde qyzmet kórsetý kezinde kerneý, salmaq, temperatýra jáne basqa da parametrleri boıynsha belgilengen rejımdi qamtamasyz etý, túrlendirgish qurylǵylary jabdyqtaryn kúrdeli emes synaý jáne daıyndaý Qyzmet kórsetetin jabdyq jumysynyń belgilengen rejımin qamtamasyz etýdegi josparlaý daǵdylary Tehnıka qaýipsizdigi jáne eńbekti qorǵaý erejelerin bilý 2-2 M Tırıstorly bloktarda tırıstorly úshtikti aýystyrý, 3 kV kúshti kerneýler generatorynyń, ossıllograftyń jáne megaommetrdiń kómegimen tırıstorly jáshikterdiń bútindigin tekserý, rezıstorlar bloktarynyń parametrlerin, olardy aýystyryp jáne túzetip ólsheý (qanyǵý drosselderi, rezıstorlar, kondensatorlar jáne taǵy basqa) Qyzmet kórsetetin jabdyq jumysyndaǵy rezıstor blok parametrin anyqtaý biligi Elektr tehnıka men qurylǵy negizderin jáne elektr stansııasy jabdyqtary-nyń jumys isteý qaǵıdatyn bilý   5-keste 2. SBSh 4-deńgeıindegi «Túrlendirgish qurylǵylaryna qyzmet kórsetý jónindegi elektr monteri» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter Sheberligi jáne daǵdylary Bilimi F 1 Sýly sýytýy bar tırıstorly bloktarda ornalas-tyrylǵan basqarý, baqylaý, qorǵaý kanaldary apparatýralary qyzmet kórsetiletin jabdyq Qol eńbegi, mamandan-dyrylǵan qorǵanysh jabdyǵy, aspaptar, elektrondyq ossıllograf 3-1 M Sýly sýytýy bar tırıstorly bloktarda ornalastyrylǵan basqarý, baqylaý, qorǵaý kanaldary apparatýralaryn jóndeý Qol astyndaǵylarǵa mindetter qoıa, qyzmet nátıjesin baǵalaı bilýi Kásibı mindetterdi qoıý jáne sheshý ádisteri, qaǵıdattary jáne tásilderi týraly bilim 3-2 M Elektrondy ossıllograf kómegimen elektr shamalaryn ólsheý, jóndeý kezinde modýlderdi jáne basqa da jabdyqtardy montajdaý jáne qaıta montajdaý Túrlendirgish qurylǵylarmen, kópirlermen; basqarý, baqylaý, qorǵaý kanaldary apparatýralarmen; tırıstorly bloktarmen; elektrondy ossıllograf jáne basqa qyzmet kórsetetin jabdyqtarmen jumys jasaý daǵdylary Etıka jáne qarym-qatynas psıhologııasyn, eńbekti ýájdemeleý jáne yntalandyrý tásilderi týraly bilim. Tehnıka qaýipsizdigi jáne eńbekti qorǵaý erejelerin bilý. F 2 Túrlendirgish jabdyq, sýly sýytýy bar tırıstorly bloktar, elektr sulbalary Qol eńbegi, mamandandy-rylǵan qorǵanysh jabdyǵy, aspaptar. Turaqty toq kózi 4-1 M Turaqty tok kózinen joǵary kerneýli tırıstorly bloktardy synaý. Sýly sýytýy bar tırıstorly bloktardy basqarý júıesin fazalaý. Qısyndy jáne ıntegraldy elementteri bar sulbalardy tekserý jáne baptaý Bilimniń jetispeýshiligin, mashınısterdiń kásipqoılyǵyn arttyrýdy ýájdemeleý daǵdylary Elektr tehnıka men qurylǵy negizderin jáne elektr stansııasy jabdyqtarynyń jumys isteý qaǵıdatyn bilý   «Elektr stansııalardy basqarýdyń bas qalqany jabdyqtarynyń jumystaryna qyzmet kórsetý jáne baqylaý» kásibı standartyna 5-qosymsha Kelisý paraǵy Uıymnyń ataýy Kelisý kúni Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrliginiń Salalyq keńesi 29.11.2013 jyl Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi 2013 jylǵy jeltoqsan «Aqtóbe jylý elektro ortalyǵy «JEO» aksıonerlik qoǵamy 2013 jylǵy qarasha Bolat Nurjanov atyndaǵy «Ekibastuz memlekettik aýdandyq elektr stansııasy 1-MAES» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi 2013 jylǵy qarasha «Almaty elektr stansııalary» aksıonerlik qoǵamy 2013 jylǵy qarasha L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti 2013 jylǵy qarasha «Temirjolenergo» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi 2013 jylǵy jeltoqsan Osy KS _____________________________________________________ tirkeldi. Kásibı standarttardyń reestrine №____________________________tirkeldi. Hat (hattama) № ___________ Kúni_____________________ Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2014 jylǵy 14 aqpandaǵy Normatıvtik quqyqtyq kelisimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №9161 bolyp engizildi.