Tabandy tergeýshi

Zamıra Isakova – Pavlodar qalasyndaǵy soltústik polısııa bóliminde talmaı qyzmet etip kele jatqan, tájirıbesi tolyǵa túsken tergeýshi. Názik janǵa kóbine asa aýyr qylmys, qasaqana kisi óltirý, kisi ólimine soqtyrǵan adam densaýlyǵyna qasaqana aýyr zııan keltirý sıpatyndaǵy qylmystyq ister senip tapsyrylatyny sondyqtan. Tek byltyr maman osyndaı faktiler boıynsha sotqa 36 qylmystyq is joldaǵan. Sotqa deıingi qylmystyq isterdi búge-shigesine deıin zerttep, iske qatysy bar tulǵalardy anyqtaý, oqıǵanyń mán-jaıyn tolyq tizbektep, kýágerler men dáleldemelerdi izdep tabý, qylmystyq saraptamalardy daıyndaý, olardyń nátıjesin salystyrý, jasyryn tergeý áreketterin uıymdastyrý, taǵysyn-taǵy tolyp jatqan bólikterden turatyn sotqa deıingi tergeý sharalaryn Zamıra Bahtybekqyzy kásibı turǵydan júrgizýdiń sheberi dep baǵa beredi onyń áriptesteri.

Byltyr qazan aıynyń orta sheninde oblys orta­ly­ǵynda turatyn zeınetker taltúste óziniń kúıeý ba­lasyn tapanshamen jaıratyp salyp, el-jurtty shý­lat­qany bar. Qyryq jastaǵy azamat jedel járdem kelgenshe oqıǵa ornynda kóz jumyp, kýágerler polısııaǵa habarlaǵan. Tártip saqshylary kúdiktini qashyp bara jatqan jerinen Pavlodar – Omby tas jolynda toqtatyp, qolǵa túsirgenimen, onyń kinásin tolyq moıyndatý biraz ýaqytty alǵan. Atalǵan fakti negizinde Qylmystyq kodekstiń 99-baby boıynsha sotqa deıingi tergeý bastalǵanda bul  ispen Zamıra Isakova basy bútin shuǵyldanǵan eken.

– Akademık Sátbaev kóshesi, 40-úıdiń aýlasynda bolǵan sol bir qandy oqıǵa esimde erekshe saqtalyp qaldy. Zeınetkerdiń kinásin dáleldeý úshin dáleldemelerdi túınektep jınadyq. Sebebi kúdikti qylmysty jasaǵan sátten-aq izin jabýǵa árekettengen. Birden baryp Ertis ózenine tapanshasyn laqtyryp jiberedi. Súńgýirler úsh kún boıy muzdaı sýǵa súńgip, ózen túbin sharlaǵanymen qarýdy tappady. Aqyry tapanshany ol Almaty qalasynan satyp alǵanyn dáleldedik. Azamattyń shynymen qarýǵa ıelik etkenin dáleldeý úshin qanshama ýaqytymyz zaıa ketti. Osyndaı jaǵdaıda asqan tabandylyq qajet. Keıbir kúdiktiler tergeý barysynda ózi úshin paıdaly sátterdi ańǵarsa, ol jaıynda jumǵan aýzyn ashpaı qoıatyny bar, – deıdi tergeýshi.

Negizi aýyr qylmystarǵa kóbine ómirlik qıyn­dyq­tar sebep bolady. Alkogoldi ishimdik saldary­nan qan­quıly qylmysqa barý, qolyn qanǵa malý oqı­ǵalary da az tirkelmeıdi. Sondaı kezeńderde ter­geý­shi­niń áıel bolǵany qylmysty tergeý barysyna áser ete­tin kórinedi. Kúdikti er azamat bolsa, tipti jaqsy. Se­bebi er adam áıelmen ashylyp sóılesýge beıim, ózi­niń bul áreketke barý qupııalaryn aıtyp qoıatyn kóri­nedi.

– Kúdiktimen jaqyn adamyndaı syrlasýǵa tyry­samyn. Keıbiri yńǵaıǵa kóngisi kelmeı bultaqtap, ter­geý jumystaryn júrgizýge qyrsyǵyn tıgizedi. On­daı sátterde azamattyń kóńiline jaǵatyn isterge barý­ǵa týra keledi. Mysaly, ýaqytsha ustaý ızolıatorynda jaqyndarymen kórisýine ruqsat alyp bere­min deseń, ıligedi. Sotqa deıingi tergeýdiń nátı­jesi saraptamanyń qansha ýaqytta aıaqtalatynyna da­ baılanys­ty. Ádette ol kóbine 1 aı merzimge taǵa­ıyn­dalady. Al aıryqsha jaǵdaıda 7 aıǵa deıin sozylýy múmkin. Sondyqtan boıynda tabandylyq, tózimdilik sekil­di qasıetter bolmasa, bul mamandyqta uzaqqa shy­daý múmkin emes. Onyń ústine qylmys kez kelgen­ ýaqytta bolady, tún ortasynda, tań qarań­ǵysynda habar tússe de birden oqıǵa ornyna jú­rip­ ketesiń. Ol jerde tergeýshiler polısııanyń jedel ýáki­­limen jáne krımınalıspen tize qosyp jumys isteı­di. Barlyq nusqaýlyqty tergeýshi beretinin aıtyp­ óteıin. Sondyqtan qylmysqa qatysy bar kez kel­gen detaldi nazardan tys qaldyrmaýǵa tyrysamyz.­ Qylmys ornyn tolyq qarap shyqqan soń ǵana ter­geý­diń negizgi sharalaryna kirisemiz. Baıqaıtynym, ýaqy­tynyń kóbin jumysta ótkizetindikten, er-azamattar­ bul­ qyzmette kóp turaqtaı almaıdy. О́zim úshin bul maman­dyq jan qalaýym bolǵandyqtan qyzyqty ári ár qyl­mystyq is – jazylmaǵan bir kitap, – deıdi keıipkerimiz.

PAVLODAR