Munaı óńdeýshiler múmkindigi

Munda shyǵarylatyn ónim­der­diń arasynda suıy­tyl­ǵan kómirsýtekti gazdar, avtomobıl janarmaıy, dızel, reaktıvti qozǵaltqyshtarǵa arnalǵan, pesh pen keme otyndary, vakýýmdyq gazoıl, mazýt, munaı kokstary, tehnıkalyq kúkirt, paraksılol men benzol sekildi ónimder bar. Zaýyttyń munaı óńdeý qýaty jylyna 5,5 mln tonnany, al óńdeý tereńdigi 86,4 paıyzdy qurap otyr.

– Byltyr kásiporynnyń 32 tehnologııalyq qondyrǵysyna keń aýqymdy josparly jóndeý ju­mystary júrgizildi. Biraq soǵan qaramastan, zaýytta 5 mln 224 myń tonna shıki mu­naı óńdeldi. Kómirsýtekti shıki­zat­ty óńdeý arqyly 1 mln 262 myń tonna AI-92, AI-95, AI-98 markaly janarmaılar shy­ǵa­ryldy. Buǵan qosa 1 mln 469 myń tonna dızel otyny, 132 myń tonna reaktıvti otyn, 126 myń tonna suıytylǵan gaz tutynýshyǵa usynyldy. Bul ónimderdiń bári K-4 jáne K-5 ekologııalyq klastarynyń talaptaryna sáıkes keledi, deıdi zaýyttyń bas dırektory Murat Dosmuratov.

Bas dırektordyń máli­me­tin­she, atmosferaǵa 10 400 tonna lastaýshy zattar shyǵarylǵan. Biraq kórsetkish 2021 jyldyń kórsetkishimen salystyrǵanda 1 400 tonnaǵa az. Aǵyndy sýlardy jiberý kólemi 6 myń tonnany quraǵan.

– Bıyl zaýyt jumysynyń tıim­diligin arttyryp, ishki na­ryq­ty sapaly munaı ónim­de­rimen úzdiksiz qamtamasyz etý­di kózdep otyrmyz. Zaýytta jyl sońyna deıin óńdeletin kómir­sýtekti shıkizat kólemi 5 mln 400 myń tonnaǵa deıin jet­kiziledi. Al munaı óńdeý tereń­digin 80,15 paıyzǵa deıin ul­ǵaı­tý, tehnologııalyq otyndy jaǵý kórsetkishin 12,17 paıyzǵa deıin jet­kizý jospary bar, deıdi M.Dosmuratov.

Munaı óńdeý salasyndaǵy iri kásiporyn byltyr 113 mlrd teń­ge salyq tólegen. Onyń ishin­de 22,6 mlrd teńge respýb­lı­ka­lyq bıýdjetke, al 90,4 mlrd teńge jergilikti bıýdjetke aýda­ryl­ǵan.

Osyndaı kórsetkishteri jyl saıyn artyp otyrǵan zaýyttyń birneshe sehy aýtsorsıngke beri­lip ketken. Biraq ózgeniń bas­qarýynda bolǵan sehtardyń jaǵdaıy burynǵydan jaqsara qoıǵan joq. Sol sebepten, byl­tyr­ǵy 29 jeltoqsanda otandyq ekonomıkany monopolııasyzdandyrý jónindegi komıssııa músheleri Atyraý munaı óńdeý zaýytynyń buryn aýtsorsıngke berilgen tehnıkalyq servıstik fýnksııalaryn keri qaıtarý jóninde sheshim shyǵardy. Soǵan sáıkes úsh seh pen bir ortalyqty keri qaıtarý sharalaryn júzege asyrý úshin «QazMunaıGaz» UK» AQ ókilderimen birlesken jumys toby quryldy.

Bıylǵy 1 naýryzda Atyraý munaı óńdeý zaýytynyń qura­myna tehnologııalyq úderisterge yqpal etetin úsh seh pen bir ortalyq keri qaıtaryldy. Bu­larda 650-den asa adam ju­mys isteıdi.

Zaýyt basshylarynyń pi­ki­rine súıensek, óndiristik aktıv­­tiń keri qaıtarylǵany munaı óńdeýshiler múmkindigin buryn­ǵydan da arttyra túsedi. О́ıtkeni jóndeý-mehanı­ka­lyq sehynyń kásibı mamandary tehnologııalyq jáne dına­mı­kalyq jabdyqtardyń, metall konstrýksııalary men ǵıma­rattardyń jumysyn qam­ta­ma­syz etedi. Al energetık­ter toby jumys isteıtin seh elektr jabdyqtary men elektr je­lileriniń jumysy toq­ta­ma­ýyna yqpal etedi. Son­daı-aq úshinshi seh qyz­met­ker­leri ba­qylaý-ólsheý aspaptary men avtomatıka quraldaryn jón­dep, tehnıkalyq qyzmet kór­se­te­di. Jobalyq-konstrýk­sııa­lyq ortalyǵynyń maman­da­ry jobalyq-smetalyq qu­jat­tar­dy ázirleıdi.

Atyraý oblysy