Munyń basty sebebi – shıkizattyq taýarlar eksportyna degen táýeldilik. Biz shıkizattyq taýarlar satylymynan túsken kiriske tym qatty táýeldimiz jáne ekonomıkanyń ózge sektorlaryn damytýǵa kóńil qoımadyq. Ortasha kiris tuzaǵynan qutylý úshin qurylymdyq reformalar jasap, ınfraqurylymdy jaqsartyp, bilim men ǵylymnyń deńgeıin arttyrý kerek.
Sonymen qatar ınnovasııa men ekonomıkanyń jańa salalaryn damytýdy yntalandyrý da mańyzdy. Mundaı tyǵyryqtan shyǵýdyń úzdik mysaly retinde Ońtústik Koreıany aıta alamyz. О́tken ǵasyrdyń orta sheninde jáne sońynda, Koreı soǵysy aıaqtalǵannan keıin Ońtústik Koreıa qıraǵan jáne ábden kedeılengen el edi. Alaıda odan keıingi onjyldyqta aıtarlyqtaı ekonomıkalyq ósim men transformasııaǵa qol jetkizdi. Sıngapýr da mundaı tuzaqtan sytylyp shyǵýdyń tamasha úlgisin kórsetti. 60-jyldary, Malaızııadan táýelsizdik alǵannan keıin olar asa qıyn ekonomıkalyq jáne áleýmettik táýekeldermen betpe-bet kelgen edi.
Biz ekonomıkany ártaraptandyrýǵa tyrysyp jatyrmyz, biraq sonyń úlesi óte tómen. Naryqtyq ekonomıka jaǵdaıynda Úkimet ózi zaýyt ashyp, elektr stansalaryn turǵyzyp, bıznes jasaı almaıdy. Bılik tek oıynnyń ashyq erejesin jasap bere alady. Odan keıin ınvestor tartyp, oǵan joba men kepildik berý kerek. Investısııa men bıznes úshin jaıly orta qalyptastyrýda otandyq bankterdi tartý da mańyzdy. Elimizdegi bankter nesıe berýge qarsy bolmaıdy. Degenmen bul úderisti tejep turǵan faktorlar bar. Sonyń alǵashqysy – 16,75 paıyz deńgeıindegi bazalyq mólsherleme. Demek, osy stavkadan tómen paıyzben kredıt berilmeıdi. Iаǵnı bızneske nesıe kem degende 20-22 paıyzben beriledi. Ondaı paıyzben zaım rásimdeýge kásipkerler daıyn emes. Bankterdi de túsinýge bolady. Eger olar bazalyq stavkadan tómen ne sonymen deńgeıles paıyzben nesıe usynsa, onda óz shyǵynyn jaba almaıdy, ol turmaq qyzmetkerlerine jalaqy tóleı almaı qalady.
