Qarjy • 20 Sáýir, 2023

Tabys tuzaǵynan qutylý joly

490 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Prezıdent aıtqan «Ortasha tabys tuzaǵy» degen ne? Naqty bir adamdy mysalǵa keltirip aıtsaq, tabysyń kedeılikten sál joǵary, biraq odan ári ósýge jol joq degen sóz. Bylaı qarasaq, jaman ómir súrip jatqan joqpyz. Bári bar sııaqty. Biraq osy «ortasha tabys tuzaǵynan» qutyla almaı otyrmyz.

Tabys tuzaǵynan qutylý joly

Bul tuzaqtan qutylýǵa eko­nomıkalyq ósim ǵana jetki­lik­siz. Ekonomıkanyń ósimin munaıdyń esebinen qam­tamasyz etýge bolady. Mysaly, erteń qandaı da bir oqıǵanyń saldarynan munaı baǵasy barreline 140 dollar bolyp qymbattap shyǵa kelse, bizdegi ekonomıka op-ońaı 6-7% ósim kórsetedi. Biraq ol adamdardyń ómirin ózgertpeıdi. «Ortasha tabys tuzaǵynan» qutylý úshin ekonomıkany ártaraptandyrý kerek. Iаǵnı shıkizat eksportyna arqa súıegen ekonomıkadan ketýimiz kerek.

Memleket basshysy ke­ńeı­tilgen keńeste Qazaq­stan keıingi 10 jylda «ortasha tabystyń tuzaǵyna» tap bolǵanyn beker aıtqan joq. Eldegi reformalar shynaıy sıpat alyp sa­ýat­ty júrgizilse, bul tuzaqtan 6-7 jyldyń ishinde sytylyp shyǵýǵa bolady. Bul baǵytta alǵashqy qadam jasadyq ta. Biraq ol qadam mardymsyz bolyp jatyr. Mysaly, pandemııa kezinde Qazaqstannyń qaıta óńdeý salasy el tarıhynda alǵash ret taý-ken óndirisinen kóp ónim berdi. Qazir taý-ken sektory qaı­ta basymdyqqa shyqty. Biraq ósimi tym baıaý. Damý kórsetkishteri revolıýsııalyq deńgeıde bolý úshin bizge revolıýsııalyq qadam­dar kerek.

Sondaı-aq el arasynda Úkimettiń elde tıimdi zaýyt­tar salmaı jatqanyn sy­naıtyndar kóp. Al Úki­met naryqtyq ekonomıka jaǵdaıynda ózdiginen zaýyt ashyp, elektr stansalaryn sala almaıdy. Bul bıznestiń jumysy. Bılik soǵan ashyq «oıyn erejesin» usynýy kerek. Ekinshiden, ınvestor ákelip, kepildik berýi shart. Qazir aýqymdy ınvestısııa tartyp jatqanymen revo­lıý­sııalyq serpilis ja­saý­ǵa jetpeı tur.

Elimizde bazalyq mól­sher­lemeniń 16,75 paıyz bolyp turýy bızneske beriletin nesıeniń paıyzdyq mólsherlemesine áser etip otyrǵannyń saldary. Shaǵyn jáne orta bıznes kóbinde ǵımarat pen qoıma jaldap jumys isteıdi. Onda turǵan eshteńe joq, bul qalypty jaǵdaı. Biraq ıeliginde ondaı múliktiń bolmaýy onyń bankterden nesıe alý múmkindigin tómendetedi.

 

Andreı ChEBOTAREV,

táýelsiz qarjy sarapshysy

Sońǵy jańalyqtar

Ulttyq mamandyqtar transformasııasy ortalyǵy qurylady

Jasandy ıntellekt • Búgin, 12:42