Kórme • 02 Mamyr, 2023

Ult qarý-jaraǵynyń kórmesi

360 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Ulttyq mýzeıde belgili zertteýshi, etnograf, sýretshi, tarıh ǵylymda­rynyń kandıdaty Qalıolla Ahmetjannyń «Qazaq batyrlarynyń qarý-jaraǵy» atty kórmesi ótip jatyr.

Ult qarý-jaraǵynyń kórmesi

Aıtýly qylqalam sheberi jeke shyǵar­mashylyǵymen birge, 40 jyldan beri qa­zaqtyń dástúrli qarý-jaraǵyn zert­tep, ony ǵylymı aınalymǵa engi­zýge qomaqty úles qosty. Bul taqy­ryp­ta ǵalymnyń alty monografııasy men 120-dan asa maqalasy jaryq kórgen.

Kórmege sheberdiń qolynan shyq­qan qazaq jaýyngerleriniń shabýyl qarýlarynyń jáne qorǵanys jaraq­tarynyń túrleri men tıpteriniń rekonstrýksııalary qoıyldy. Onyń arasynda sýyq qarýlar men jabdyqtary, jaýyngerlerdiń bas kıim­deri men saýyt-saımandar bar. Ásirese Qalıolla aǵamyz halqy­myz­dyń dańqty batyrlary ustaǵan birqatar qundy já­digerdi qalpyna keltirdi. Olardyń keıbiri batyrlardyń ur­paqtary men mýzeılerde saqtalǵan. Kórmege solar­dyń kóshirmeleri de usy­nyldy. Sonyń ishinde ataqty ás­kerı qolbasshy, Qan­jyǵaly Bó­gen­baı batyrdyń dýlyǵasy, erjúrek qol­­basshy, bahadúr Qabanbaı ba­ba­myz­dyń sharaınasy, Arystan sul­tan­nyń qalqany, naızasy jáne sha­raınasy, Janqoja batyrdyń sele­besi men taǵy basqa dúnıeler kelgen qo­naqtar­dyń qyzyǵýshylyǵyn týǵyzdy.

Is-sharanyń ashylýynda Mádenıet jáne sport mınıstrligi Mádenıet ko­­­mıteti tóraǵasynyń orynbasary Da­nııar Álıev talantty tulǵanyń shy­ǵar­mashylyǵyna joǵary baǵa bere kelip: «Bul kórme – qazaqtyń ta­­rıhymen, janymen bite qaınasyp, batyr babalarymyzdyń baı rýhanı keńistigi men dala tarıhyn áspetteıtin oryn dep bilemin» dep, avtorǵa tilek­tes­tigin bildirdi. Sondaı-aq tarıh ǵy­lym­­darynyń doktory Zeınolla Sama­shev te kórme ıesiniń shyǵarmashylyǵy men jumystary týraly oı qoz­ǵap, jyly le­bizin bildirdi.

Q.Ahmetjan búginge deıin ár dáýir­degi kóshpeli jaýyngerler qarý-ja­raq­tarynyń kóptegen ǵylymı-gra­fı­kalyq rekonstrýksııasyn jasa­dy. Osy eńbegi elimizdegi jáne sheteldegi ǵylymı ortanyń joǵary baǵasyna ıe boldy.

«Osy salany zerttep júrgenime 45 jyl­dan asty. Eń aldymen, ǵy­lymı maqalalar jazdym, mýzeılerde, kitap­hanalarda otyryp, jazba derekterdi aqtardym. Halqymyzdyń aýyz áde­bıeti men beıneleý eskertkish­te­rin zerttedim. Sonyń negizinde kita­bym jazylyp, jaryq kórdi. Sodan keıin qarýlardy boıaýmen beıne­le­dim. О́ıt­keni oqyrman kitapty oqy­ǵanymen, ony tolyq túsinbeýi múmkin. Sondaı-aq onda umy­tyl­ǵan dúnıeler de kez­desedi. Son­dyq­tan zattyq beıne sol dáýirde qol­danǵan qarýlardy dál kór­setedi», de­di avtor.

Aıta keteıik, kórme 12 maýsymǵa deıin jalǵasady.

Sońǵy jańalyqtar

Tarazda bir ana eki balasyn terezeden laqtyryp jiberdi

Tótenshe jaǵdaı • Búgin, 12:50

Astana qalasynyń prokýrory aýysty

Taǵaıyndaý • Búgin, 11:35