Tólem balansynyń túıtkilderi

Taýarlar ımporty óz keze­gin­de 41,4%-ǵa ósip, 13,7 mlrd dol­larǵa jetken. Tikeleı she­tel­­dik ınvestorlardyń kirisi esepti kezeńde 7,5%-ǵa nemese 0,5 mlrd dollarǵa azaıyp, 6,1 mlrd dollardy qurady.

Rezervtik aktıvterdi qos­pa­ǵanda qarjylyq shottyń negi­zinen jáne memlekettik sek­tor­dyń operasııalary esebinen 0,7 mlrd dollar kóleminde oń saldo qalyptasqan. Sonymen qatar Ulttyq qordyń aktıvterin qos­­paǵanda rezervtik aktıvter bıyl sáýirde 36,2 mlrd dol­larǵa baǵalanyp, bul eli­miz­degi taýarlar men qyz­met­ter ımportynyń alty jáne toǵyz aıyndaǵy qa­r­jylandyrý múm­kin­digin kór­set­ken.

Taǵy bir atap óterlik jaıt, Ulttyq bank ótken jyly tólem balansyn qa­lyp­­­tastyrýda jeke tulǵa­lar­dyń transshekaralyq elek­tron­dy saýdasyna, sondaı-aq EAEO elderinen ákelingen avtokólikterdiń «sur» ımportyna baılanysty operasııalardy qosymsha esepke alýdy júrgizgen bolatyn.

Bul rette Ulttyq banktiń Tólem balansy departamenti dırektorynyń orynbasary Jasulan Muratov sońǵy jyldary elimizde jeke tulǵalardyń EAEO elderinen óz qajetine jaratý nemese qaıta satý úshin ákelgen avtokólikteri mem­lekettik tirkeýge alyn­ba­­ǵanyn, mundaı avtokólik ımporty syrtqy saýdanyń resmı statıstıkasynda esepke alynbaıtyndyǵyn, atalǵan banktiń baǵalaýy boıynsha 2015 jyldan bastap kórshi elderden avtokólikterdiń «sur» ımporty 4,2 mlrd dollar nemese jylyna ortasha eseppen 500 mln dollardy quraǵanyn, osyndaı ımporttyń eń joǵary kezeńi 2021 jyly bolǵandyǵyn atap ótken edi.

Sol ýaqyt aralyǵynda jalpy somasy 980 mln dollar shamasynda 131,2 myń avtomobıl ımporttalyp, ár ımporttalǵan kólik quny ortasha eseppen 7,5 myń dollardy quraǵan. Sonymen qatar bas bank azamat­tar­dyń onlaın-platformalar arqyly satyp alatyn ımport kólemine baǵalaý júrgizgen. Bul baǵalaý jeke tulǵalardyń sheteldik ekvaırıng júıesinde elimizdegi tólem kartalaryn qoldana otyryp, qolma-qol aqshasyz tólemderin taldaýǵa negizdelgen. Tólem balansynyń baptary boıynsha operasııa­lardy jikteý syrtqy saýda (qyzmet kórsetý) oryndarynyń ekonomıkalyq qyzmet túrin sıpattaıtyn MSS-kodtaryn qol­da­ný arqyly júzege asy­ryl­ǵan.

J.Muratov ınternet-platforma arqyly taýar satyp alýshylardyń qatary kóbeıip kele jatqandyǵyn jáne buǵan pandemııamen baılanys­ty shekteýlerdiń de yqpal et­ken­digin aıtqan. Sonymen Ult­­tyq banktiń baǵalaýy bo­­ıynsha 2015 jyldan bas­tap ınternet-platformalar ar­qy­ly satyp alynǵan taýar ımportynyń kólemi 2,6 mlrd dollarǵa teńesse, 2021 jyly bul kórsetkish 2015 jylmen salystyrǵanda 7,5 ese ulǵaıyp, 749 mln dollardy quraǵan kórinedi.