Otannyń naǵyz qorǵany

– Bizdiń áskerı bólimniń tarıhy el táýelsizdiginiń nyǵaıýymen tyǵyz baılanysty. Otanymyz egemendigin jarııalaǵan soń elde turaqtylyqty saqtaý – basty mindettiń biri edi. 1995 jyly 20 aqpanda Oral qalasynda burynǵy 5515 áskerı bóliminiń batalony bazasynda qoǵamdyq tártipti saqtaý jáne 16-túzetý mekemesin kúzetý mindetterin oryndaý úshin 5517 áskerı bólimi quryldy, – deıdi osy bólimniń jedel maqsattaǵy batalon komandıriniń orynbasary, shtab bastyǵy Medet Muhtarov.

Biz barǵan kezde áskerı bólimde «ashyq esik kúni» bolyp, qaladaǵy mektep oqý­shylary men oqý oryndarynyń stýdentteri de kelgen eken. «Otan qorǵaýshylar kúni qarsańynda osyndaı is-shara uıymdas­tyrdyq. Úsh kún ishinde bizge 900-ge jýyq adam kelip, jaýyngerlerdiń kúndelikti ómirimen tanysady, áskerı tehnıkalardy kóredi. Maqsatymyz – Otan qorǵaý isine jas býyndy qyzyqtyrý, patrıottyq tárbıe berý», deıdi bólimniń baspasóz hatshysy, kapıtan Ertýǵan Áýbákir.

Oraldaǵy áskerı bólimde Qazaqstan­nyń barlyq óńirinen kelgen sarbazdar qyzmet etedi. Ásirese ońtústik óńirden jigitter kóp keledi. Degenmen sońǵy kezde ata-analar óz uldarynyń áskerı boryshyn týǵan jerine jaqyn bólimde óteýin talap etetin bolǵan. Soǵan oraı Oralda Aqtóbe, Atyraý, Mańǵystaý oblys­tarynan kelgen sarbazdar da kóbeıgen eken.

– Áskerge jańadan kelgen jas sarbaz bir jarym aı oqý pýnktinde bolady. Osy jerde áskerı tártipti, sapta júrýdi, qarý qoldanýdy úırenedi. Sosyn baryp áskerı ant qabyldaıdy. Daıyndyq kezinde birden bolashaq mamandyǵyna qaraı bilim alady. Iаǵnı baılanysshylar bólek, júrgizýshiler bólek, túzeý mekemesin kúzetetinder bólek, kóshe tártibin qadaǵalaıtyndar bólek daıyn­dalady. Sarbazdardy ár salaǵa ból­gende de barlyq parametrin qaraımyz, otba­sylyq jaǵdaıyn eskeremiz. Áskerı qyz­met­shilerge analız jasap otyramyz, – deıdi shtab bastyǵy.

Ulttyq ulan negizinen ishki tártipti qadaǵalaıdy. Sonyń ishinde jedel maq­sat­taǵy batalon jaýyngerleri kóshe tártibin tekserip, kúni-túni keste boıyn­­sha reıd júrgizedi. Osy qyzmette jú­rip kózge túsken, alǵys alǵan sarbazdar da az emes. Ásirese Oral qalasynyń kó­she­­lerinde túrli oqıǵa bolyp jatady.

– О́tken joly 2-jedel maqsattaǵy rota komandıri, kapıtan Isataı Nur­seıitov bastaǵan áskerı jasaq qatarynda reıdke shyqtym. Áskerı jasaq ózderine berilgen aımaqty tolyq tekserip, kezek­shige aımaqtaǵy jaǵdaıdy rasııa arqyly baıandap otyrdy. Shamamen keshki saǵat 18.00 kezinde rasııaǵa Oral shaharynyń altynshy shaǵyn aýdanynda bir adam uıaly telefonyn joǵaltyp alǵany jóninde habar kelip tústi. Habardy estigen ulandyqtar jedel izdestirýge kóshti. Arada 20 mınýt ótkende áskerı jasaq quramyndaǵy qatardaǵy jaýyn­ger Raýan Baqytjan jol jıeginen «Samsung A30» markaly telefondy taýyp aldy. Kóp keshikpeı telefon ıesine qaıtaryldy, – deıdi osy oqıǵaǵa tikeleı kýá bolǵan kapıtan Ertýǵan Áýbákir.

Áskerılerdiń aıtýynsha, mundaı oqıǵa qala kóshelerinde jıi bolady eken. Joǵalǵan balalardy izdeý, tabıǵı apattardan zardap shekkenderge kómek isinde de sarbazdar senimdi qolǵanat. Bıylǵy kóktemde Batys Qazaqstan oblysynyń biraz aýmaǵynda sý tasqyny qaýpi kúshti boldy. Sol bir qysyltaıań kúnderi de 5517 áskerı bóliminiń jaýyngerleri qıyn ýchaskelerde ýaqytpen sanaspaı júrip, halyqty apattan qutqardy.

Jyl basynan beri ótken úsh aı ishinde 5517 áskerı bóliminiń jaýyngerleri polısııa qyzmetkerlerimen birlese júrip túrli quqyq buzǵany 150-deı azamatty ishki ister organdaryna jetkizgen eken. Osylardyń 22-si qylmysqa qatysty kúdikti bolsa, 128-i ákimshilik quqyq buzǵandar bolyp shyǵypty.

Kapıtan Medet Muhtarovtyń ózi áskerı bilimdi Qyzyljar qalasynda alǵan. 4 jyl oqýdan soń 3 jyl О́skemen qalasynda áskerı boryshyn ótegen. 2018 jyly otbasylyq jaǵdaıymen Oral qalasyna aýysyp kelgen. Mine, sodan beri 5517 áskerı bóliminde eń tómengi laýazymdardan bastap joǵary órlep keledi.

– Burynǵy balalar, áskerge shaqy­ryl­ǵandar eń quryǵanda týrnıkke jaqsy tartylatyn edi. Qazirgi jastar telefonǵa tym baılanyp qalǵan. Fı­zıkalyq daıyndyǵy óte nashar. Biraq biz bir jyl ishinde bolbyrdan shıraq, shaladan naǵyz jaýynger tárbıelep shyǵamyz, – deıdi shtab bastyǵy.

Ras, áskerı ómir jasóspirim jigitti qıyn­dyqtan qaıyspaýǵa, Otan qorǵaýǵa úıretedi. Ásker – aryq adam tolysyp, to­lyq adam symdaı tartylyp qaıtatyn jer.

– Osy jerde qıyndyq kórip, shyń­dalǵan ár sarbaz úıine qaıtyp bara jatyp komandırlerine rahmetin aıtyp ketedi. Áskerge salmaǵy 100-110 keli bolyp kelip, 30 kg tastap, kete­rinde symdaı tartylǵan symbat taýyp qaıtqan jigitter bar. Sarbazdar arasynda bolashaq ómirin áskerı qyzmetke baǵyshtaǵandary da az emes. Áleýmettik jelidegi paraqshalarymyzǵa da burynǵy sarbazdarymyz pikir jazyp, alǵys bildirip jatady. «Kezinde áskerdiń qadirin túsinbeppiz. Kóp nárseni sol jerden úırendik» degendeı shynaıy pikirlerdi oqyǵanda, eńbegimizdiń esh ketpegenin túsinemiz, – deıdi jedel maqsattaǵy batalon komandıri.

Áskerı bólim ornalasqan qalashyq oblys ortalyǵynda bir kvartal aýmaqty alyp jatyr. Mundaǵy tazalyq, tártip erekshe. Bólim quramynda birneshe batalon, jedel maqsattaǵy rotalar, qamtamasyz etý rotasy, avtomobılıster vzvody – bári birin-biri tolyqtyryp, bir maqsatqa jumyla qyzmet etedi. Árıne, jamanattan Qudaı saqtasyn, biraq túrli jaǵdaıǵa da daıyndyq kúshti. Bıyl 5517 áskerı bólimi 4 jylda bir keletin qo­ry­tyndy tekseriske ázirlik ústinde eken.

Áńgime arasynda áskerdegi álim­jettik, tártip máselesin de sóz ettik. Bir táýiri, munda sarbazdardyń ata-ana­lary, otbasylarymen tyǵyz baıla­nys ornatylǵan eken. Bólimdegi ishki yntymaq, sabaqtastyq jaqsy qalyp­tasqan.

– Men Almaty qalasynda týyp-óstim, jasym 22-de. Ońtústik astanadaǵy №82 mektepti támamdap, Almaty tehno­logııalyq ınstıtýtynda meıramhana isi jáne qonaqúı bıznesi mamandyǵy boıynsha bilim aldym. Joǵary oqý ornyn bitirgen soń birden áskerı komıs­sarıatqa baryp, óz erkimmen áskerge surandym, – deıdi qatardaǵy jaýynger Islam Ebildaev.

Islam Oraldaǵy áskerı bólimge 2022 jyly 21 maýymda túsipti. Elge qaıtýyna eki aıy qalǵan. «Buryn Alma­tydan basqa esh jerge shyǵyp kórmegen edim. Áskerı komıssarıatta «Shymkent pen Oralǵa jasaqtap jatyrmyz» dedi. Oralǵa surandym. Oraldyń aýasy taza, maǵan unady. Osy jerden eń jaqyn dos­tar taptym», deıdi Islam.

Aıtpaqshy, Islam Ebildaev – soń­ǵy oqý jattyǵý jıynynda nysana kózdeý­den polk boıynsha úzdik shyqqan jaýynger. Ol Otan aldyndaǵy boryshyn abyroımen atqaryp, komandırleriniń talaı marapatyna ıe bolǵan. Osyndaı sarbazdar – Otannyń naǵyz qorǵany.

...Áskerı qalashyqtan shyqqany­myz­da, «ashyq esik» is-sharasyna qaty­syp, mundaǵy ómirdi óz kózimen kórgen jas jetkinshekter de bul jerden alǵan áserin bir-birine aıtyp jetkize almaı, dabyrlasyp barady eken. Olardyń arasynan bolashaqta Otan qorǵaıtyn ulandar az bolmaıtynyna sendik.

Batys Qazaqstan oblysy