On eki jyldan beri áskerı-teńiz bazasynda tapjylmaı qyzmet etip kele jatqan Dármen jeke quramnyń jaýyngerlik daıarlyǵyna, áskerı tárbıesine, tártibi men moraldyq-psıhologııalyq jaı-kúıine, matrostardyń jaýyngerlik mindetterdi tabysty oryndaýyna jaýapty. Ol 1989 jyly 13 shildede Qytaıdyń Shyńjań-Uıǵyr avtonomııalyq ólkesi Kúnes aýdanynyń Qazaq aýylynda dúnıege kelgen. 2001 jyly ata-anasymen birge tarıhı Otanyna oralyp, Almaty oblysy Eńbekshiqazaq aýdany, Nurly aýylyna qonystanady.
– Teńizshi degende aqjal tolqyndy teńizdegi jelkendi kemeler, ondaǵy ofıserler men matrostar kóz aldyńyzǵa keledi. Al qulaǵyńyzǵa kók teńizdiń shýyly men teńiz shaǵalalarynyń daýysy estilýi múmkin, – deıdi Dármen bizben áńgimede. – Ákem meniń áskerı adam bolǵanymdy qalady. Tipti bul ol kisiniń armany edi desem de bolady. Ári ózimde de qyzyǵýshylyq boldy.
Dármen 2008 jyly orta mektepti bitirip, Aqtaýdaǵy áskerı-teńiz ınstıtýtyna oqýǵa túsedi. 2011 jyly Áskerı-teńiz kúshterindegi qyzmeti «Qazaqstan» zymyran-artıllerııalyq kemesi jaýyngerlik bólimniń tehnık laýazymynan bastaldy. Áskerı teńiz kúshteriniń flagmany sanalatyn bul jaýyngerlik keme – «Zenıt» Oral zaýytynda shyǵarylǵan otandyq ónim. 2013 jyly 7 mamyrda «Qazaqstan» zymyran-artıllerııalyq kemesi «Mátibulaq» polıgonynda ótken jaýyngerlik paradqa qatysyp, Kaspıı teńiziniń qazaqstandyq sektorynda onlaın rejimde óziniń tamasha atys múmkindigin kórsetkenin atap ótý kerek.
Dármender áskerı oqý ornyn 27 bala bolyp bitirdi. Instıtýt túlekteri Áskerı-teńiz kúshteri men Shekara qyzmetine bólindi. Búginde olardyń deni túrli laýazymda abyroıly qyzmet atqaryp júr. Teńiz sýynyń kermek dámin tatyp, teńizshi atanǵan olar bos ýaqytta kezdesip, bas qosyp turady.
Dármen negizinen jeke qurammen, onyń ishinde merzimdi qyzmettiń áskerı qyzmetshilerimen qoıan-qoltyq jumys isteıdi. Matrostardyń teńizge beıimdelýi, olardyń kemedegi bir jylǵy qyzmeti kóz aldynda ótedi. Bastapqyda áskerge kelgenderdiń negizgi oqý pánderinen bir aılyq jalpy áskerı daıyndyq kýrsynan ótetini belgili. Ol sabaqtardy asa tájirıbeli jáne barynsha daıyndalǵan ofıserler men starshınalar júrgizedi. Jas jaýynger kýrsynan jáne áskerı ant berý rásiminen keıin teńizshiler Áskerı-teńiz kúshteriniń ártekti kemeler dıvızıonyndaǵy jaýyngerlik kemelerde qyzmet etetin bolady.
«Teńizshi bolý ońaı emes. Kemedeginiń jany bir degen bar ǵoı. Biz bir otbasynyń balasyndaımyz. Keme – bizdiń ekinshi úıimiz», deıdi Dármen. Otbasy demekshi, keıipkerimizdiń áýletindegi er azamattardyń bári Otan aldyndaǵy boryshyn ótegen. Bir baýyry Qurlyq áskerleriniń áskerı ınstıtýtyn bitirgen. Búginde áskerı qyzmetshi.
Keı kezderi teńizde aptalap júrgendikten, teńizshige júkteler tapsyrmalardyń ońaı bolmasy anyq. Áıtse de bala kezden arman etken mamandyq bolǵan soń, Dármen úshin qıyndyǵynan qyzyǵy basym. Sol úshin de asqan qyraǵylyq pen saqtyqty qajet etetin qyzmetinde ár kún saıyn tegeýrinin myqtap, sheberligin shyńdap otyrý qalyptasqan qaǵıda. Dármen otbasyly, eki ul, bir qyz tárbıelep otyrǵan áke. О́nerden de quralaqan emes. Dombyra tartyp, merekelik otyrystardyń sánin keltiretini taǵy bar.
Qaı ýaqytta da bilikti mamanǵa suranys joǵary. О́z isiniń jiligin shaǵyp, maıyn ishken adam tek óz bolashaǵyn ǵana jarqyn etip qana qoımaı, memleketiniń de damýyna septigin tıgizbek. Áskerı-teńiz kúshterindegi elene bermeıtin qyzmetimen elimizdiń qorǵanys qabiletiniń nyǵaıýyna eleýli úles qosyp júrgen Dármen týraly da sondaı senimmen aıtýǵa bolady.
Muharbek MAHAMBET,
áskerı jýrnalıst
