Aýyl • 31 Mamyr, 2023

Meıirimiń qaıda, qut-mekenim?

315 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Mamyr merekesinde aýylǵa at izin salǵanbyz. Ymyrt úıirile el shetine iliktik. Keshe ǵana jaýyn jaýǵan. Úlken joldan túsken soń kóldeneń kezdesken jyraǵa kóliktiń aldyńǵy dońǵalaqtary asylyp qalmasy bar ma? Ári-beri yrǵap kórgenmen, shyǵa alar túrimiz joq. Kólikti qınamaıyq destik. Qazirgi mashınanyń avtomat qoraby mundaı julqylaýdy kótere bermeıdi. Qolushyn beretin adam da kózge túsetin emes. Álden ýaqytta asyǵa basqan bozbala kezikti. Aıǵaılap shaqyryp, demesip jiber destik.

Meıirimiń qaıda, qut-mekenim?

– Qansha tóleısińder? dedi álgi. 

Buryn mundaıdy kórmegen biz aýzy­myzǵa sóz túspeı, ańyryp qalsaq kerek, jolda qalǵan jolaýshydan aqsha dámetetin bozbala burylyp ta qaraǵan joq. Laısań jerde tolarsaqtan saz keship, naǵashymyzǵa bardyq. Balasy atqa jaıdaq minip shyqty. Bizdiń kóksaý kólikti qyl arqanmen bestiniń quıryǵyna baılap, sýyryp aldy. Es ketip, jan shyqty degende naǵashymyzdyń das­tarqanynan dám tatqanbyz. Balyq asypty. Irgedegi Qamysaqty ózenindegi byqyǵan balyqty kórshi selonyń orystary kelip aýlap, bizdiń aýyldyń turǵyndaryna satyp  ketedi eken. Tańsyq asqa jerik tutynýshy jyrtylyp aıyrylady. Balyq sorpasyn iship otyryp, jańa ǵana el shetinde kórgen ersi kórinisti tilge tıek etkenbiz. Sol-aq eken, áńgimeniń aýjaıy kópten kelmegen aýyl tynysyna baǵyttaldy. Ertedegi aýyl adamdarynyń aq peıili, kól-kósir nıeti tuzdyǵy tatymdy taqyrypqa aınalǵan. 

– Buryn bizdiń aýylda ádemi dástúr kóp edi, deıdi naǵashymnyń kórshisi Esenbaı aqsaqal, – aýyldaǵy adamnyń ýaıymy qysqa qamdaný ǵoı. Kórshi-qolań otyn-shóp ákelse, búkil el bolyp jumyla ketip, bar jumysty áp-sátte bitirýshi edi. Áskerge ketip bara jatqan balalardy aýyldyń bar úıi kezek-kezek qonaqqa shaqyryp, aq batalaryn berip, attandyryp salatyn. Úı salǵanda da bilekterin sybanyp, jumyla ketetin jáne osy isterine eshkim aqy suramaıtyn.

Tipti aýyldyń úlkenderi bireý otyn ákelip, bireý shóp ákelip qarbalasyp jatqanda eshkim kómekke shaqyrmasa da, bala-shaǵasynyń qolyna aıyr, baltasyn ustatyp, baryp kómektesińder dep jiberetin. Mine – tárbıeniń kókesi.

– Qoı, jatyńdar, dedi naǵashym, – tańerteń erte turý kerek, qoı qyrqatyn brıgada keledi.

– Onysy nesi?  dep tańyrqadyq biz buryn-sońdy estimegen josyqqa.

–Qazir, dedi naǵashym, – qoı qyrqýdyń ózi máselege aınalǵan. Kórshi orys selosynan arnaıy brıgada kelip, bir qoıdy 800 teńgege qyrqyp beredi. Ony aıtasyń, qoıdy kezekpen baǵamyz ǵoı. Úıinde qoı baǵýǵa jaraıtyn adamy joq otbasylar kisi jaldaıdy. Bir kezegi – on myń teńge. Biraq aýylda jastar bolǵanymen, qoıshy taba almaısyz. Burynǵydaı kórshi-qolań birigip, kóktem men kúzde qoı qyrqý, qaz julý tárizdi sharýalar osylaı atqarylatyn bolǵan.

Tańerteń keri attanǵanbyz. Aýyldan shyǵa bere júregim syzdap qoıa bergeni. Burynǵy aýyl qotany meıirimge tunyp turýshy edi.