Qazgıdromettiń Soltústik Qazaqstan oblysy fılıaly dırektorynyń orynbasary Natalıa Levınanyń aıtýyna qaraǵanda, ystyqtyń beti tek 7 maýsymnan keıin ǵana qaıtýǵa tıis. Osy kezden oblys aýmaǵyna sıklondy aýa raıy ornap, burshaq aralas nóser jańbyr jaýady dep kútiledi. Aýa temperatýrasy da 34-39 gradýstan 22-27 gradýsqa deıin tómendeıdi. Túnde tipti 12-17 gradýsqa deıin salqyndaıdy. Sóıtip, ystyqtyń beti aıdyń ekinshi onkúndiginen bastap qaıtyp, osy kezeńde jaýyn-shashyn da molaıady.
2023 jyldyń 2 maýsymyna deıingi málimetke qaraǵanda, oblys aýmaǵyndaǵy ormandarda órt qaýpin týdyratyn 104 ot tutatý áreketi bolǵan. Sonyń 14-inen órt bolyp, 57,7 gektar jerdiń ormany kúıgen. Memleketke keltirilgen shyǵynnyń jalpy kólemi – 3,8 mln teńge. Oblystyq tabıǵat resýrstary jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasynyń bastyǵy Beıbit Ismanovtyń aıtýyna qaraǵanda, órt qaýpin jasaǵan bir-aq adam ustalǵan, qalǵan jaǵdaılarda kináliniń kim ekeni anyqtalmaǵan.
О́rt sebepterin anyqtaı kele, onyń bireýi aýyl sharýashylyǵymen aınalysatyn kásiporynnyń byltyrǵy eski qaýdy jaqqanynan shyqqany belgili boldy. Taǵy úsheýi avtomobıl joldarynyń boıynan shyqqan. Joldyń shetindegi qalyń ósken eski qaý jınalmaǵan, al ony bireýler tutatyp jibergen. Bir órt elektr jetkizý lınııasyndaǵy symnyń úzilip túskeninen bolǵan. Qalǵandary sharýalardyń shabyndyqtar men mal jaıylymdarynda eski qaýdy órtegen kezinde órt qaýipsizdigin saqtamaǵandyǵynan shyqqan.
Dalanyń kútimi men qunaryn oılaǵan qazaq halqy ejelden qýraǵan eski qaýdy kúz aılarynda órtep otyrǵan. Bul kelesi jyly órteńge jańa shóptiń qaýlap ósýine jaǵdaı týdyrady ári eski shóptegi mal aýrýlaryn týdyratyn vırýstardyń órtelip, onyń kelesi jylǵa jaıylmaýyn qamtamasyz etedi. Alaıda qazaq sharýasy dalany kúzde órtep, onyń óris almaýyn kúzgi sýyq jańbyrlardyń sóndirýine eseptegen. Al qazir eski qaýdy órteıtinder bul jumysqa kóktemde ǵana kirisip, keshikken jańbyrdyń bolmaýynan órtti ulǵaıtyp alady. Sondyqtan oblys ákiminiń orynbasary bekitken telefonogramma berilip, kóktemde eshqandaı órt salmaý týraly sharýalarǵa buıryq jetkizildi. Orman sharýashylyqtarynda 55 baqylaý beketi uıymdastyryldy. О́rtke qarsy kúresetin jabdyqtar, tehnıkalar ázirlenip, órt sóndirý beketteri qajetti janar-jaǵarmaımen qamtamasyz etildi.
О́rt qaýpi asa joǵary bolǵan kezeńde memlekettik orman qorynda jumys isteýge shekteý qoıylady. Turǵyndardyń ormanǵa baryp dem alatyn úırenshikti oryndaryna baqylaý uıymdastyrylady. О́rt qaýpin týdyratyn áreketteri úshin jeke adamdarǵa 10 AEK, ıaǵnı 34500 teńge kóleminde aıyppul salynady. Al ot órtke ulassa, aıyppul kólemi 25 AEK-ke deıin kóbeıtiledi. Jyl basynan beri 19 hattama toltyrylyp, 353 myń teńgeniń aıyppuly salyndy.
Kúnniń ystyǵy turǵyn úılerde de órt qaýpin molaıtyp otyr. Oblystyq Tótenshe jaǵdaılar departamenti bastyǵynyń orynbasary Dmıtrıı Rastıhınniń aıtýyna qaraǵanda, jyl basynan beri oblys kóleminde 251 órt bolyp, odan 14 adam kóz jumǵan. Taǵy 10 adam dene jaraqatyn alǵan. О́rttiń 75%-y jekemenshik úılerdiń aýmaǵynan shyqqan.
Qazir eldi mekenderdegi nysandardy órtten qorǵaý úshin polısııa departamentimen, jergilikti atqarýshy organdarmen birlesip reıdter uıymdastyryldy. Jedel top sany 51-ge jetkizilip, 314 adamdy qamtydy. Osy toptar maýsymnyń basyna deıin 438 reıd jasap, 151 adamnyń áreketi órt qaýipsizdigin buzǵanyn anyqtady. Olarǵa 190 myń teńgeniń aıyppuly salynǵan.
Tıisti qyzmetter órt qaýpine qarsy osyndaı áreketter jasaýda. Biraq ony halyq jappaı túsinip, tilsiz jaýdyń qaýpin sezinip otyrsa, tipti jaqsy bolar edi dep oılaımyz.
Soltústik Qazaqstan oblysy
