Qoǵam • 19 Shilde, 2023

Polıseı áýeli psıholog bolýy kerek

340 ret
kórsetildi
8 mın
oqý úshin

Qyzyǵy men qıyndyǵy qııýlasqan ishki ister salasyna adamdar ártúrli sebeppen kelip jatady. Biri osy salada uzaq jyl eńbek etken ákesiniń nemese atasynyń jolyn qýsa, ekinshisi bala kúninen oqaly kıim kısem dep, sol arman-maqsatynyń jetegimen ishki ister salasynyń tabaldyryǵyn attaıdy. Al úshinshileri qoǵam tynyshtyǵy men adamdar qaýipsizdigin qorǵaýdy óz paryzy sanap, polısııa qyzmetkeriniń ımıdjin joǵarylatsam degen naqty maqsattyń jolynda tártip saqshysy qyzmetin tańdap jatady.

Polıseı áýeli psıholog bolýy kerek

Bizdiń búgingi áńgimemizge arqaý bo­­lyp otyrǵan polısııa kapıtany Baýyr­jan Omarov ishki ister organda­ryna osy úshinshi toptaǵy adamdar qatarynda kelgen. Bala kúninen ol tártip saqshysy bolýdy arman qylmasa da, eseıe kele bul salaǵa ózi sekildi jigerli de talapty, aldyna naqty maqsat qoıa biletin jigitterdiń kerektigin sezinip, beldi bekem býǵanyn aıtady.

«Eń alǵash stýdenttik jyldary polısııa qyzmetkeri bolsam degen oı kelgen edi. Birinshiden, bizdiń áýlet­ten eshqashan polısııa qyzmetkeri shyq­papty. Naǵyz myqtylar men bilek­ti­lerge arnalǵan bul salada áýletimiz­den de bir adamnyń bolǵany durys dep shesh­tim. Ekinshiden, polısııa – bıliktiń ókili ekeni ras. Oqaly kıim kıip, qoǵam tártibin qadaǵalap, quqyq buzýshylyqtar men qylmystyń aldyn alý jolynda eńbek etýdi shyndap qaladym», deıdi polısııa kapıtany.

Osy maqsatyna jetý úshin Baýyrjan Omarov oqýdy bitirisimen óz erkimen Otan aldyndaǵy boryshyn óteýge attandy. Bul 2006 jyl bolatyn. Arqa­nyń jigiti kıeli Aqtóbe jerinde bir jyl áskerı mindetin oryndap, 2007 jyly týǵan jerge orala salysymen polısııa­ǵa qyzmetke turý qamyna kirisip ketedi.

«2008 jyldyń basynda qujatta­rymdy jınaǵan soń, meni ishki ister organdaryndaǵy alǵashqy daıarlyq mek­tebine 3 aılyq oqýǵa jiberdi. Ony aıaq­taǵannan keıin birden Astana qalalyq Ishki ister departamenti Patrýldik po­lı­sııasyna qyzmetke alyndym», deı­di tártip saqshysy. Baýyrjan Kenje­ǵa­lıuly qyzmet atqara júrip, 2012-2014 jyldary Kókshetaý qalasyndaǵy Kók­she akademııasyn zańtanýshy maman­dy­ǵy boıynsha syrttaı oqyp bitiredi. 2015 jyly ishki ister organdaryndaǵy qury­lymdyq ózgeristerden keıin Jol jáne patrýldik polısııasy qosylyp, Jol-patrýldik polısııasy qurylǵan soń, Baýyrjanǵa «polısııa leıtenanty» degen alǵashqy ofıserlik shen berildi.

Ishki ister salasyna eń alǵash táı-táı basqan sol ýaqyttardan beri de 15 jyl zýlap óte shyǵypty. Bul kúnde Astana qalasynyń PD Patrýldik polısııa polkiniń qyzmet aǵa ınspektory, polısııa kapıtany Baýyrjan Omarov ońy men solyn tanyǵan, qyzmetiniń qyr-syryn meńgergen, ishki ister salasynyń uńǵyl-shuńǵylyn jetik biletin tájirıbeli mamanǵa aınalǵan. Ýaqytpen sanaspaı, kúndiz de, túnde de qyzmet ornynan tabylyp, talaı quqyq buzýshylyqtar men qylmystardyń aldyn alyp, kúresip júrgen polısııa qyzmetkeri úshin bul az ýaqyt emes, árıne.

Talaı jyl tájirıbe jınaqtaǵan Baýyrjannan «Qazirgi kúni óz qyzmetiń saǵan nesimen unaıdy?» dep suradyq. «Polısııa qyzmetkeri bolý – tek pogon taǵyp júrý emes. Sen árdaıym, ár mınýtta aınalańnyń bárine jiti qarap, zań aıasynan shyqqan kez kelgen áreketti qalt jibermeı baqylaýda ustaýyń qajet. Quqyqqa qaıshy áreket istegen buzaqymen nemese qylmyskermen betpe-bet kelgende sheshim qabyldaý úshin tártip saqshysy fızıkalyq turǵyda qýatty, shynyqqan bolýy shart. Sol sebepti biz aptasyna úsh márte jattyǵý zalynan tabylamyz. Maǵan unaıtyny da osy. Biz árdaıym sportpen shuǵyldanamyz. Kúsh-qýatymyzdyń jetkilikti bolýyn qadaǵalaımyz. Sporttyń arqasyn­da únemi ózimizdi jeńil ári sergek sezine­miz. Munyń polısııa qyzmetkerine, tip­ti kez kelgen adamǵa paıdasy mol», dep ­jaýap berdi.

Iá, rasymen de, polısııada qyzmet etý bir jaǵynan abyroıly mindet bolsa, ekinshi jaǵynan, qaýipti jumys ekeni málim jaıt. «Kún saıyn qyzmette júrgende bizge ártúrli shaqyrtý túsedi, deıdi polısııa kapıtany. – Ásirese, otbasylyq janjaldarǵa jıi baramyz. О́kinishke qaraı, otbasynda kúıeýi men áıeli túsinise almaı, janjal týyndap, polısııa shaqyryp jatatyndar az emes. Urlyq-qarlyq, tóbeles sekildi quqyq buzýshylyq oqıǵalary óz aldyna bir tóbe. Otbasylyq janjaldarda eki jaq­ty tatýlastyryp, sabyrǵa shaqyryp, profılaktıkalyq jumystar júrgizemiz. Bizdiń tatýlastyrý sharalarymyzdan keıin otbasyndaǵy urys-keris basylyp, ózara tabysyp, artynan habarlasyp alǵystaryn aıtyp jatatyndar az emes.

Osy uzaq jylǵy qyzmetten meniń oıǵa túıgenim: polısııa qyzmetkeri eń birinshi psıholog bolýy kerek eken. О́ıt­­keni ártúrli shaqyrtýǵa barǵanda ol jerdegi adamdy bir kórgennen-aq onyń pıǵylyn «tanyp-bilip», sáıkesinshe ózińniń qalaı áreket jasaıtynyńdy tez arada josparlap úlgerýiń kerek. Jaǵdaıdyń qalaı sheshimin tabýy seniń jedel shyǵarǵan sheshimińe tikeleı baılanysty».

Biz Baýyrjan Omarovpen suhbattasý barysynda jalǵyz ózi qylmyskerdi izin sýytpaı ustap, jábirlenýshige jár­dem­deskenin bildik. Bul osydan 4-5 jyl buryn oryn alǵan oqıǵa. Túngi saǵat 00:00 shamasynda Astananyń ortalyq saıabaǵynda qyzmet atqaryp júrgen tártip saqshylaryna Jedel baqylaý ortalyǵynan «Dýman» oıyn-saýyq ke­sheni mańynda belgisiz bir jigit tele­fon­men sóılesip turǵan qyzdyń sóm­ke­sin julyp alyp, Turan kóshesine qaraı qashty» degen jedel baǵdarlaý keledi. «Syrtqy belgileri: uzyn boıly, jińishke kelgen, qara kúrteshe men sur trıko kıgen degen málimet berildi. Men ortalyq saıabaqta júrip aǵashtardyń arasynan túr-túsi sol uryǵa keletin bir adamdy kórip qaldym. Oǵan artqy ja­ǵy­nan taıap kelgende urynyń týra ózi eken­digine eshqandaı kúmánim qalmady. Qa­shyp ketpeýi úshin aldymen odan siriń­ke suradym. Ol qaltasyna qolyn sa­lyp, sirińke ala bergende tap berip, tyrp et­kizbeı ustaı aldym», deıdi B.Omarov.

Alǵashynda jigit óziniń bul qylmys­qa qatysy joqtyǵyn aıtyp azar da be­zer bolady. Alaıda Baýyrjan radıo­baı­lanys arqyly jábirlenýshini sol jer­ge aldyryp, ol uryny jazbaı tanyǵan­nan keıin qara kúrtesheli jigit óziniń zańǵa qaıshy isin moıyndaıdy. Dereý jetken rota basshylary, jedel tergeý toby qyzmetkerleri jigittiń sómkeni laqtyryp kettim degen jerine barady. Sol oryndy jarty saǵattaı tintkilep, keıin kınolog ıtterdiń kómegimen sómke tabylyp, ıesine qaıtarylady.

Mine, bul – tártip saqshylarynyń kúndelikti qyzmetinde kezdesip jatatyn qatardaǵy oqıǵalardyń biri. Degenmen qylmyskerdi jalań qolmen ustaýdyń ózi kez kelgen adamnyń qolynan kele bermeıtin is ekeni ras. Ol buzaqynyń qo­lynda pyshaq sekildi sýyq qarýy da bolýy múmkin. Seni óltirmese de, jara­qattap ketýi ǵajap emes. Biraq adam­dardyń qaýipsizdigin oılaǵan polısııa qyzmetkerleri eń aldymen óz ómi­rin emes, ózgeniń tynyshtyǵyn birin­shi orynǵa qoıatyny belgili jaıt. Sol ta­ban­dylyǵymen de olar árdaıym qur­metke laıyq.

Sońǵy jańalyqtar