Ulytaý óńirine jańa oblys ashylǵaly úshinshi márte taban tiregen mınıstr bul saparynda ózi basqaratyn mınıstrlikke qatysty máselelerge naqty nazar aýdardy. Sapar mınıstrdiń oblys ortalyǵyndaǵy áýejaıdy jańǵyrtý josparymen tanysýymen bastaldy.
Qazir Jezqazǵan áýejaıynan úsh baǵyt boıynsha aptasyna 16 reıs qatynaıdy. Jergilikti atqarýshy organdardyń aqparatyna sáıkes áýejaıdyń jasandy ushyp-qoný jolaǵy men perronyn jańǵyrtý maqsatynda jobalaý-smetalyq qujattama ázirlenip, ekologııalyq jáne memlekettik saraptama júrgizildi. Jobanyń quny 9,7 mlrd teńge.
Jezqazǵan qalasy turǵyndaryn taza aýyz sý máselesi qatty tolǵandyrady. Sondyqtan Marat Kárimjanuly osy máseleniń qalaı sheshimin taýyp jatqanyna basa kóńil bóldi. Respýblıkalyq bıýdjet esebinen túıindi tarqatý maqsatynda jalpy quny 12 mlrd teńgeni quraıtyn eki joba qolǵa alynǵan. Jumys júrip jatyr. Sondaı-aq qalaishilik 298 shaqyrym quraıtyn sý qubyry jelileri de jańalanýda. Bul aldaǵy ýaqytta jezqazǵandyqtardy sapaly aýyz sýmen qamtamasyz etý máselesi sheshiledi degen úmitti kúsheıtti.
Elimizdiń kóptegen óńiri tárizdi Ulytaý oblysynda da, ásirese Jezqazǵan, Sátbaev qalalarynda aldaǵy qysqy jylý berý maýsymyna alańdaýshylyq basym. Jezqazǵan jylý-elektr ortalyǵy jumysynan shilińgir shildede shı shyqany, aıdyń-kúnniń amanynda eki márte syr bergeni halyqty ári-sári kúıge túsirdi. Munyń syrtynda oblys ortalyǵyndaǵy tozyǵy jetken jylý jelilerin jańalaý da qajet. «Jezqazǵan qalasynyń jylý jelilerin rekonstrýksııalaý jáne jańǵyrtý» jobasynyń jalpy quny 6 981 081 myń teńge. Bul jobaǵa sáıkes 3,8 shaqyrym jelini jańartý kózdelgen, al bıyl 0,8 shaqyrymdaı aýmaqqa deıin jóndeledi dep josparlanǵan. Atalǵan jobany odan ári iske asyrý úshin 2023 jyly 2,6 mlrd teńge kóleminde qosymsha qarajatqa qajettilik týyndap otyrǵanyn bilgen mınıstr bıýdjetti túzetý jáne únemdeý kezinde atalǵan somany bólýdi qarastyrýǵa daıyn ekenin málimdedi.
Mınıstrdiń jurtshylyq ókilderimen kezdesýi ashyq, búkpesiz ótti. «Bardy bar, joqty joq dep aıtaıyq», degen M.Qarabaev halyq tarapynan kóterilgen máselelerdi yqylaspen tyńdap, barynsha túsinikti jaýap qaıtaryp otyrdy. Kópshilik kóptegen másele kóterdi.
Ulytaý aýdanynan kezdesýge arnaıy kelgen aýdan ákiminiń orynbasary M.Ospanov bastaǵan bir top azamat aýdanǵa Shubarkól kómirin jetkizýdegi ózekti máselelerdi qozǵady. Mınıstr bul máseleni sheshýge bolatynyn aıtyp, tıisti tapsyrma berdi. Biraq jergilikti bılik tarapynan jetkizilgen kómirdiń paıdalanýyna qatań baqylaý ornatý kerektigin de eskertti.
Oblys mártebesin ıelengeli Jezqazǵannyń elimizdiń basqa óńirlerimen qarym-qatynasy artty. Avtokólik, temirjol qatynasynda ilgerileýshilik bar. Halyq tarapynan Ulytaýdyń ońtústik óńirmen, atap aıtqanda Jezqazǵan – Shymkent áýe qatynasyn ashý týraly usynysqa Úkimet qoldaý tanytyp, qazir reısti sýbsıdııalaý máselesi qarastyrylyp jatyr.
«Kelesi jyldyń basynan, tipti, múmkin osy jyldyń qazan aıynan bastap eki aradaǵy áýe qatynasy ornap qalýy múmkin», dedi mınıstr.
Jezqazǵan – Qyzylorda avtokólik joly týraly da naqtyly jaýap berildi.
«Eki aradaǵy joldyń Qyzylorda jaǵynda jumys qarqyndy júrýde, kelesi jyly bitedi. Biraq Jezqazǵan jaǵynyń 208 shaqyrymyna jóndeý áli bastalǵan joq. Nege? Jol qurylysyn qarjylandyratyn Azııa Damý bankimen birneshe márte kelissóz júrgizilip, jaqynda naqty sheshimge keldik. Bank joldy jóndeýdi 2 lot arqyly júrgizýdi usyndy. Bulaı istesek, jol qurylysyna otandyq kompanııalar qatysa almaıtyn edi. Sondyqtan 6 lotqa bólýdi usynyp, osyǵan kelistik. Ekinshiden, sheteldik merdiger jeńimpaz atansa, jumystyń 75 paıyzyn olardyń ózderi atqarýǵa tıis degen talap qoıdyq. О́ıtkeni ádette sheteldikter jeńimpaz atanady da, jumysty bizdiń kompanııalar arzanǵa atqarady. Buǵan jol bermeý kerek boldy. Sosyn ınflıasııa jaǵdaıyn eskerýge de týra keldi. Osy máselelerdiń bári kelisildi. Jýyqta tender jarııalanady, tamyz aıaǵynyń sońyna deıin merdigerler anyqtalady. Prezıdenttiń tapsyrmasy bar, tikeleı baqylaýynda. Jol 2025 jyly tolyq aıaqtalatyn bolady», degen Marat Qarabaev kóńildegi kóp kúdikti tarqatyp tastady.
Kezdesý barysynda jer baılyǵyn shıkizat kúıinde shetke sata bermeı, daıyn ónimder shyǵarý týraly da aıtyldy.
Mınıstr bul rette kóp nárse kásipkerlerge baılanysty ekenine toqtaldy. Memleket qolaıly jaǵdaı týdyrý baǵytyndaǵy sharalar qarastyrady. Mysaly, mys óndirisin alsaq. 2020 jylǵa deıin mys, qorǵasyn, t.b. ishki naryqqa shyǵarylmaǵan. Prezıdent tapsyrma berip, «О́ndiris týraly» zań qabyldandy. Osy zańǵa sáıkes ózimizdiń óndirisshiler, kásipkerler mysty, t.b. óńdeýge tapsyrys berse, olarǵa álemdik baǵadan 5 paıyz tómendetilgen baǵamen satylatyn bolyp belgilendi. «О́ndiristi qoldaý» qory quryldy. Qorda qomaqty qarajat bar. Osy Qor arqyly kásipkerlerge 9 paıyzdyq nesıe beriledi. Demek memleket qarajat jaǵynan qoldaýǵa ázir. О́nerkásipti órge súıreýge nıetti kásipkerler kerek.
Temirjol qatynasyndaǵy túıtkildi tustar da, ıaǵnı qyzmet sapasynyń syn kótermeıtini, poıyzdardyń keshigýi, bıletterdiń tabyla qoımaıtyndyǵy jáne t.b. máseleler aıtylmaı qalmaıdy. Sondaı-aq naqty Ulytaý oblysyna qatysty máseleler keńinen qozǵaldy. Kezdesýdiń úsh saǵattan astam ýaqytqa sozylǵanynyń ózi-aq kóp nárseni ańǵartsa kerek.
Mınıstrdiń sapary Ulytaý oblysyndaǵy qordalanǵan máselelerdiń kóbiniń sheshimi tabylatyn tárizdi senim uıalatty.
