Máselen, Prezıdent Túrkistanda ótken Ulttyq quryltaıda «Jas urpaqtyń kitapqa qushtarlyǵyn oıatýymyz kerek. Bul qıyn másele ekenin túsinemin. Ásirese, olardyń bar nazary áleýmettik jelide bolǵan kezde, tipti, qıyn. Biraq bul máselemen aınalysý kerek. Sondyqtan «Balalar kitaphanasy» atty jańa baǵdarlamany qolǵa alýdy tapsyramyn. Qazaq ádebıetiniń túrli kezeńderin jáne janrlaryn qamtıtyn arnaıy tizim jasalýǵa tıis. Sol tizimdegi kitaptar barlyq balaǵa qoljetimdi bolýy kerek», degen bolatyn. Sondaı-aq Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy Mereke Qulkenovti qabyldaǵan kezde de qazaq ádebıetinde qazirgi oqyrman talabyna saı, izdep júrip oqıtyn qyzyqty týyndylar jazylýy kerek ekenine aıryqsha nazar aýdardy. Oqýshylardyń rýhanı damýy úshin olardyń teatr, murajaıǵa, tarıhı oryndarǵa jıi baryp turýy da mańyzdy ekenin de qadap aıtty.
Budan bólek, buǵan qosa Memleket basshysynyń Ulttyq qoǵamdyq senim keńesinde bergen tapsyrmasy negizinde Oqý-aǵartý mınıstrligi «Oqýǵa qushtar mektep» respýblıkalyq jobasyn qolǵa alǵanyn bilemiz. Bárine birdeı topyraq shashýǵa bolmas, desek te mektepterdiń kóbinde bul jobanyń júzege asyrylýy kóńil kónshitpeıdi. Mektepter oqý buryshyn uıymdastyrýmen ǵana shektelip qalmasa eken deımiz. Muǵalimder, synyp jetekshileri, ata-analar birlesip, jas býynnyń kitap oqýǵa qyzyǵýshylyǵyn oıatý maqsatynda naqty da júıeli jumys júrgizip otyrsa, quba-qup. Aıtalyq, oqyrmandar konferensııasy, «Meni qyzyqtyrǵan kitap» taqyrybyna esse, «Kitap oqýǵa qushtar synyp» baıqaýy syndy is-sharalar ótkizý jaqsy dástúrge aınalsa, «Oqýǵa qushtar mektep» jobasyn júzege asyrý anaǵurlym nátıjeli bolmaq.
Sondaı-aq oqýshylardy elge tanymal tulǵalardyń oqýǵa degen súıispenshiligi týraly málimetter de qyzyqtyrary anyq. Osyǵan oraı, Memleket basshysynyń «Qazaqstan» ulttyq arnasyna bergen suhbatyndaǵy myna bir sózderin keltireıik: «Merzimdi baspasózdi úzbeı oqımyn. Jalpy, men kóp oqıtyn adammyn. Jaqsy maqala nemese suhbat kórsem, astyn syzyp oqýǵa tyrysamyn. О́zekti másele baıqasam, oǵan qatysty tapsyrma beremin. Áleýmettik jelidegi ótkir jazbalardy da únemi sholyp otyramyn. Al teledıdardan jańalyqtar men saraptamalyq baǵdarlamalardy kóremin. Jospar týraly aıtsaq, keıbir oılarymdy túrtip qoıyp, kúndelik jazatynym bar. Múmkin bolashaqta qajet bolar. Keleshekte qazirgi ómirimiz týraly aýqymdy kitap jazý oıymda bar. Amandyq bolsa jazamyn». Osyndaı úlgili úrdisterdi de barynsha nasıhattaý mańyzdy.
Iá, oqýdy ádetke aınaldyrǵan jannyń utary kóp. Kitap – rýhanı qazyna, baǵa jetpes qundylyq. Olaı bolsa, qundylyqqa jaqyn bolý, oǵan súıispenshilik tanytý, kitapty turaqty serik etý – adamı qasıettiń bir qyryna aınalǵany abzal. Nege deseńiz, oqý saýattylyǵy – tulǵa qalyptastyrýdaǵy mańyzdy kórsetkishtiń biri. Mektepte rýhanı-adamgershilikke, patrıotızmge, eńbekke baýlý sııaqty, kitap oqý mádenıetin qalyptastyrý da tárbıe jumysynyń basym baǵyttarynyń birine aınalsa deısiń. Bul mektep oqýshysynyń oqý is-áreketin damytýǵa, kitap mártebesin kóterýge, kitap oqýdy ádetke aınaldyrýǵa zor yqpalyn tıgizeri haq.
Oqý ne úshin kerek? О́zin-ózi jetildirý, bilimin tolyqtyrý úshin. Oqı otyryp, ondaǵy oqıǵany kóńilge túıesiń, keıipkerdiń is-áreketin saralaısyń, jaqsy jaqtaryn ónege tutyp, jaman qylyqtarynan jırenesiń. Kóp oqysań, kóp bilesiń. Jan-jaqty bilimdi adam túrli taqyryptardan habardar bolyp, pikir talastyra alady, bilgenimen bólisedi. Qazaq «Bilimdi myńdy jyǵady» dep beker aıtpasa kerek. Bilimi aǵyl-tegil azamatqa ózgelerdiń qurmeti erekshe. Kitapty tek oqyp qana qoımaı, onyń tańdaǵan salamyzǵa, qyzmetimizge qatysty tustaryn kóshirip alyp, aldaǵy jumysyńa paıdalanyp júrý de jemisin beredi. Bilimge umtylys, oqyp-úırenýge qushtarlyq izsiz ketpeıdi. Turaqty túrde oqıtyn adamnyń bási bıik. Qashanda qaı ortada bolsyn aıtary bar, bilimi tereń, kóńilge túıgeni mol adamnyń biliktiligi, básekege qabilettiligi basym bolady.
Sózimizdi ult óneriniń sańlaǵy Serke Qojamqulovtyń «Kitap – ómir ustazy. Sondyqtan jastar kitap oqýdy kúndelikti ádet qylýǵa tıis. Kitap oqymaı ómirdi bilý, bilim alý múmkin emes» degen sózimen túıindegimiz keledi.
Bıalash SÚIINKINA,
Bilim berý salasynyń qurmetti qyzmetkeri
Qostanaı oblysy
