Qazaqstan men Qytaıdyń úkimettik jáne iskerlik toptary arasyndaǵy óńiraralyq yntymaqtastyq nyǵaıa túsip otyr. Bul – jyl basynan bergi QHR provınsııalary partkomy hatshylarynyń Qazaqstanǵa úshinshi jumys sapary. Naýryzda elimizge Sınszıan partkom hatshysy Ma Sınjýı, qyrkúıek basynda Shandýn provınsııasynyń partkom hatshysy Lın Ý, al keshe, 5 qyrkúıekte Qazaqstanǵa aýqymdy baǵdarlamamen Shensı partkom hatshysy Chjao Ide keldi. Qyrkúıek aıynyń sońynda Szıansý gýbernatorynyń sapary josparlanǵan.
Kezdesý basynda Serik Jumanǵarın Chjao Ide men Shensı provınsııasynyń turǵyndaryna Qytaıdyń ortalyq bóliginde uzaqqa sozylǵan nóser jańbyr saldarynan qaza tapqandarǵa baılanysty kóńil aıtty. Sondaı-aq mamyr aıynda Memleket basshysynyń QHR-ǵa memlekettik sapary barysynda Sıan, Shensı qalalaryna barǵan qazaqstandyq delegasııaǵa kórsetilgen qonaqjaılylyq pen jyly qabyldaýlar úshin provınsııa ákimshiligine alǵys bildirdi.
«Sizdiń saparyńyz Shensı provınsııasymen saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq yntymaqtastyqty odan ári nyǵaıtýǵa jáne tereńdetýge yqpal etetinine senimdimin. Biz óńiraralyq yntymaqtastyqty nyǵaıtý úrdisin tolyǵymen qoldaımyz jáne ony ilgeriletýge daıynbyz. Qytaı Qazaqstan ekonomıkasyna ınvestor elderdiń TOP-5 kiredi. Sońǵy 15 jylda QHR-dan tartylǵan ınvestısııalardyń jalpy kólemi 23,5 mlrd dollarǵa jetti. Sıannyń iri saýda jáne kólik habyna aınalǵany qýantady. Sıan qurǵaq portynda salynatyn Qazaqstannyń logıstıkalyq ortalyǵy Ortalyq Azııaǵa, Eýropaǵa, Túrkııaǵa jáne Iranǵa konteınerlik poıyzdardy jóneltetin negizgi torap bolmaq», dep atap ótti Serik Jumanǵarın.
Sondaı-aq Serik Jumanǵarın agroónerkásiptik keshendegi yntymaqtastyqtyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Byltyr elder arasynda aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy taýar aınalymy 2 esege jýyq ósip, 780 mln dollardan asty. Bıylǵy jyldyń 7 aıynda aýyl sharýashylyǵy taýarlary boıynsha ózara saýda kólemi 74%-ǵa ulǵaıyp, shamamen 690 mln dollardy qurady. Qazaqstan Qytaıda suranys únemi ósip kele jatqan ekologııalyq taza azyq-túlik ónimderin óndirýshi bolyp tabylady.
Vıse-premer elder arasyndaǵy týrıstik baılanystardy damytýǵa erekshe nazar aýdardy, buǵan vızasyz rejimdi engizý yqpal etetini sózsiz. Osy maqsatta 2024 jyl Qytaıdaǵy Qazaqstannyń týrızm jyly bolyp jarııalanyp, eki eldiń ýákiletti vedomstvolary ony ótkizýge belsendi daıyndalyp jatqanyn atap ótti.
О́z tarapynan Chjao Ide Qazaqstanǵa saparynyń maqsaty – mamyr sammıti kezinde eki el kóshbasshylarynyń ýaǵdalastyqtaryn iske asyrýdy ilgeriletý ekenin jetkizdi.
«Sońǵy jyldary Shensı provınsııasy men Qazaqstan arasynda saýda, ekonomıka, bilim berý, gýmanıtarlyq almasý salalarynda oń nátıjelerge qol jetkizildi. Qazaqstan-Qytaı taýarlarynyń kórmeleri ótkiziledi, kólik, bilim berý salasyndaǵy yntymaqtastyq damýda, 227 qazaqstandyq stýdent Sıannyń 18 ýnıversıtetinde oqıdy, onyń 30-y tolyq stıpendııa aldy. Shansıdiń kólik jáne logıstıka salasynda artyqshylyqtary bar ekeni belgili: Qytaıdyń ortalyǵynda ornalasqan, temirjoldary jáne áýe joldary damyǵan. 45 el jáne aımaqpen temirjol baılanysy bar, jyl saıyn 4 700-den astam poıyz júredi. Provınsııanyń 111 joǵary oqý ornynda 2 mıllıonnan astam stýdent oqıdy, 2 800-den astam ǵylymı-tehnıkalyq uıym men ınstıtýt bar. Shensı kómir qory, munaı, gaz boıynsha jetekshi orynda. Shensı úsh klımattyq beldeýde ornalasqandyqtan, ońtústiktik jáne soltústiktik jemister ósedi. Qytaıdaǵy árbir jetinshi alma men árbir úshinshi kıvı Shensıde ósirilgen», dep atap ótti partkom hatshysy.
Kezdesý qorytyndysy boıynsha taraptar turaqty túrde dıalogte bolyp, ózara yntymaqtastyqty odan ári nyǵaıtýǵa kelisti. Qazaqstanǵa sapar kúnderi Shensı delegasııasy SQO-da raps maıyn óndiretin Qazaqstan-Qytaı birlesken kásiporny «Taıynsha maı» JShS-yna barýdy, Sıan qalasyna alǵashqy «Qyzyljar Aıszıý» qazaqstandyq astyq vagondaryn jóneltýdi jáne basqa da is-sharalarǵa qatysýdy josparlaǵan.
Anyqtama: Shensı – Qytaıdyń 19-ekonomıkasy. 2022 jyly aýdannyń JО́О́ kólemi 478,4 mlrd dollar (+4,3%), jan basyna shaqqandaǵy JО́О́ – 4394 dollar. 2023 jylǵy qańtar-shildede Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy ekijaqty saýda kólemi 16,3 mlrd dollardy (+20,6%) qurady.
