El kóleminde kásipker áıelderdi jan-jaqty qoldaý jumystary túrli baǵdarlamalar negizinde, júıeli júrgizilip keledi. Sonyń bir mysaly – aldaǵy qazan aıynda bastaý almaqshy «TalpynUp» tálimgerlik baǵdarlamasy. Alty aıǵa josparlanǵan baǵdarlama – Imperial College London (Ulybrıtanııa) professorlary men Bıznes-trenerler qaýymdastyǵynyń (Qazaqstan) birlesken jobasy. Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda ótken baspasóz konferensııasynda jobany uıymdastyrýshylar jańa qanatqaqty joba jáne jalpy áıelder kásipkerliginiń damýy jaıynda keńinen áńgimelep berdi.
Brıtandyq sarapshylar, Imperial College London professorlary Mıshel Rogan men Anne Ter búkil álemde áıelder uqsas kedergilerge tap bolatynyn jáne tálimgerlik baǵdarlamalar olarǵa networking, ıaǵnı paıdaly baılanystar ornatýǵa kómektesetinin atap ótti. Áıelder bıznesi, sarapshylar atap ótkendeı, árqashan básekelestikten góri yntymaqtastyqqa negizdelgen.
«McKinsey Global Institute esebine sáıkes, áıelderdiń ekonomıkalyq qatysýy erlermen teń bolatyn ssenarııdi júzege asyrý 2025 jylǵa qaraı jyl saıynǵy álemdik ishki jalpy ónimniń 28 trln dollarǵa (26%) ósýine ákelýi múmkin. Elimiz týraly aıtar bolsaq, Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń derekteri boıynsha, respýblıkanyń IJО́-degi shaǵyn jáne orta bıznes úlesiniń ósýi 10 jylda 16% qurap, 2022 jyly 33,5%-ǵa jetken. Qazaqstannyń ShOB-pen aınalysatyndardyń 31%-y nemese 1 mıllıony áıelder», dedi Bıznes-trenerler qaýymdastyǵynyń basshysy Áıgerim Tarbaǵataeva.
Sondaı-aq spıker DEF-tiń «Jumys oryndarynyń bolashaǵy – 2023» esebine sáıkes, jumys oryndarynyń 23%-y 2027 jylǵa qaraı ózgeretinin atap ótti. Eń kóp qysqartýlar ákimshilik pozısııalar men dástúrli kásipter boıynsha bolady dep kútilýde. Osy turǵyda jumys isteıtin áıelder eńbek naryǵynyń ózgerýine baılanysty jıi zardap shegedi, óıtkeni kópshiligi qyzmet kórsetý jáne densaýlyq saqtaý salasyndaǵy ákimshilik jumystarmen aınalysady.
«Áıelder kásipkerligin jáne áıelderdi damytý aıasynda Qaýymdastyqta «Áıelderdiń damý klýby» ashyldy, onda biz tegin negizde túrli formatta oqytýlar ótkizemiz. Sondaı-aq qazan aıynda Imperial College London-men birlesip áıelder bıznes-daǵdylary men óz bıznesiniń jaǵdaıyn jaqsartýy úshin «TalpynUp» alty aılyq tálimgerlik baǵdarlamasy bastalady», dedi Áıgerim Tarbaǵataeva.
Sońǵy jyldary memleket eldegi áıelder kásipkerligin damytýǵa aıtarlyqtaı kóńil bólip keledi. Kásipker áıelderdiń ekonomıkalyq belsendiligin qoldaý maqsatynda túrli qarjylaı jáne qarjylaı emes qoldaý sharalary qarastyrylǵan. Aıtalyq, 2022 jyldyń qorytyndysy boıynsha syıaqy mólsherlemesin sýbsıdııalaý sheńberinde kásipker áıelderdiń 6 myńnan asa jobasy, nesıelerge kepildik berý boıynsha 4 myńǵa jýyq joba qoldaý tapty.
Byltyrǵy naýryzdan bastap el óńirlerinde Áıelder kásipkerligin damytý ortalyqtary jumys isteı bastady. Ortalyqtar arqyly kásibin dóńgeletip otyrǵan isker hanymdar men jeke kásipti qolǵa alǵan qyz-kelinshekterge qarjylaı emes barlyq qyzmet túrlerinen qoldaý kórsetilip, jeke bıznes jobalardy iske asyrýda tájirıbelik kómek túrleri usynylatyn bolady. Sonymen qatar oqytý trenıngteri men sheberlik synyptaryn uıymdastyrý, jeńildetilgen nesıe berý baǵdarlamalaryna, kooperatıvtik qozǵalystarǵa tartý, daıyn ónimderdi naryqqa ótkizý aıasyn keńeıtý jaǵynan kómek kórsetý kózdelgen. Elimizde áıelder kásipkerligin qoldaý jónindegi jumystar aldaǵy ýaqytta da jalǵasa beredi.
