Foto: ashyq derekkóz
Memleket basshysy bıylǵy Joldaýda: «...kámeletke tolmaǵandarǵa jasalǵan zorlyq-zombylyqtyń kez kelgen túrine qatysty jazany kúsheıtýdi talap etemin», dep naqty aıtqan edi. Prezıdenttiń bul máselege qaıta toqtalýy qoǵam úshin úlken dabyl deı kele, depýtat bul máseleni sońyna deıin jetkizý úshin partııa bar kúsh-jigerin salatynyn aıtty.
Balalar kórgen zábir men jantúrshigerlik qylmys kóbeıgenin aıtqan ol halyqtyń eti mundaı qylmystarǵa úırenip ketpeýi kerek ekenin basa aıtty.
Oǵan qosa, depýtat jyl saıyn elimizde balalarǵa qarsy 2000-ǵa jýyq qylmys jasalatynyn, bul óte qorqynyshty statıstıka ekenin jetkizdi. Jyl saıyn 4 myńnan astam bala beıimdeý jáne ońaltý ortalyqtaryna jetkiziletini, sondaı-aq 150-ge jýyq sábı qaraýsyz qalyp, kópqabatty úılerdiń terezesinen qulap ketetini de aıtyldy.
«Máseleniń Prezıdent deńgeıine deıin kóterilýi – jaǵdaıdyń rasymen de ýshyǵyp ketkenin kórsetedi», dedi ol.
Elnur Beısenbaev sońǵy kezderi oqýshylardy zorlaý oqıǵalary jıilep ketkenin aıtyp dabyl qaqty. Onyń aıtýynsha, mundaı qylmys jasaǵandarǵa «bostandyǵyn shekteý» degen jaza qoldaný tıimsiz.
«Qylmyskerdi bostandyqqa jiberip, onyń taǵy basqa qylmys jasaýyna ózimiz jaǵdaı jasap beremiz. Saryaǵashtyń Jibek Joly aýylyndaǵy kishkentaı Erkejannyń ólimi osy sózime dálel bola alady. Sondaı-aq ata-ana qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardyń kóbirek zábir kóretini de málim. О́geı áke-sheshe tarapynan zorlyq-zombylyqtyń jıi bolýy – áleýmettik qorǵaýda júıeli jumystyń joqtyǵyn kórsetedi. Ýchaskelik ınspektorlardyń, kámeletke tolmaǵan balalarmen aınalysatyn mamandardyń jumysyna syn kóp», dedi Májilis depýtaty.
Depýtattyń sózinshe, bul máseleniń bir ushy qoǵamnyń salǵyrttyǵyna da kelip tıedi.
«Qoǵam da beı-jaı qaramaýy kerek. Máselen, Almatyda ógeı anasynyń qolynan qaıtys bolǵan 7 jasar Karınanyń janushyra aıqaılaǵan daýysyn kórshileri estise de, eshbiri ara túspegen. Keshe ǵana Almaty qalasynda 44 jasar ákesi 2 jyl boıy óz qyzyna kórsetken zorlyǵy úshin 20 jylǵa ǵana sottaldy. Mundaı qylmyskerler ómir boıyna bas bostandyǵynan aırylýy kerek jáne olarǵa medısınalyq kastrasııa jasalýǵa tıis. Bul – aksıoma», dedi depýtat.
Zań bar, biraq oryndalýy álsiz ekenin aıtqan Elnur Beısenbaev Úkimet pen ákimdik tarapynan atqarylýy kerek jumystardy da tizbektep ótti.
«Qoǵamdaǵy bul qylmystyń bári bizdiń balalarǵa qarsy jasalyp jatyr. AMANAT partııasynyń fraksııasy bul máseleni óz nazarynda jiti ustaıtyn bolady. Osy rette, bizdiń Fraksııa Zań jobasyna qajetti ózgeristerti engizip, taǵy da qatańdatanyn jetkizemiz. Degenmen, Úkimet pen ákimdik tarapynan aldyn-ala jasalatyn jumystar bar. Naqty aıtqanda, balalardyń terezeden qulaý faktilerine baılanysty ákimdikter, KSK tarapynan túsindirý jumystary kúsheıtilýi tıis. Otbasyndaǵy ishimdikke nemese esirtkige salynǵan azamattardyń barlyǵy qatań baqylaýǵa alynýy tıis. Olarmen probasııalyq jumystardy júıeli deńgeıde ótkizý mańyzdy. Bala qaýipsizdigin saqtaýda barlyq memlekettik organdar birlesip, júıeli ári jyldam jumys jasaýy qajet», dep túıindedi Elnur Beısembaev.