Taspadan ot tutanǵan
Taspanyń ornatylǵanyna nebári 1,5 aı ǵana bolǵan. Úndistanda daıyndalǵan taspanyń sertıfıkaty joq. Soǵan qaramastan 50 shaqyrymyna tapsyrys berilip, Qaraǵandyǵa jetkizilgen. Ony «Qazaqstan» shahtasynda ǵana emes, «ArselorMıttal Temirtaý» AQ ózge shahtalarynda da qoldanyp keledi. Jalpy, sarapshylardyń aıtýynsha, dál osyndaı konveıer taspalaryn shahtalarda qoldanýǵa ruqsat etilgen. Biraq ol órtke tózimdi bolýy kerek. Reseıdiń Kemerov ǵylymı zertteý ortalyǵynda jasalǵan saraptama qorytyndysy boıynsha, taspa – órtke tózimsiz.
«Saraptama qorytyndysyna sáıkes komıssııa apat pen toptyq jazataıym oqıǵanyń negizgi sebepterin anyqtady. Birinshi sebebi – kómir konveıeriniń shyǵyrshyǵy qarysyp qalǵandyqtan, konveıer taspasy úıkelip, órt shyqqan. Ekinshiden, shahtanyń ınjenerlik-tehnıkalyq quramy tarapynan óndiristik baqylaý bolmaǵan. Sondaı-aq qaýipsizdik tehnıkasy saqtalmaǵan jáne energııa-mehanıkalyq qyzmet baqylaýǵa alynbaǵan. Úshinshiden, qaýipsizdik talaptary men tehnıkalyq retteý normalary buzylǵan. Atap aıtqanda, sáıkestik sertıfıkaty joq kenep taspanyń ornatylýy. Al sońǵysy, jumys aımaǵynyń tozańdanýy jáne janý ónimderi men taý-ken jumystary saldarynan aýa gazdanyp, jumysshylardyń ólimine ákelgen», deıdi Syrym Sháriphanov.
Odan bólek eńbek zańnamasynyń normalary da buzylǵan. Komıssııa jumysynyń nátıjesi boıynsha jumys berýshiniń 100 paıyz kinási anyqtaldy. Zańdy buzýǵa jol bergen 28 jaýapty tulǵa anyqtaldy. Onyń ekeýi – joǵary laýazymdy Úndistan azamaty bolsa, 26-sy – otandasymyz. «Azamattyq qorǵaý týraly» zańǵa sáıkes tergep-tekserý nátıjeleri quqyq qorǵaý organdaryna beriledi.
Tótenshe jaǵdaılar mınıstri Syrym Sháriphanov qatysqan baspasóz máslıhatynda bolashaqta dál osyndaı jaǵdaıdyń aldyn alý úshin komıssııa budan bylaı jazataıym oqıǵanyń sebepterin joıý boıynsha is-sharalar ázirlengenin de jetkizdi. Biraq jylda mundaı eskertýdi elemeıtin alpaýyt kompanııaǵa eldiń kúmáni bar.
О́rt áli basylǵan joq
«Qazaqstan» shahtasyndaǵy órt áli basylmady. Apattyq ýchaskedegi jaǵdaılarǵa baılanysty osy ýchaskeni oqshaýlaý sheshimi qabyldanǵan. Iаǵnı ottegin shekteý úshin 25 arnaıy qurylym salynyp jatyr. Qazirdiń ózinde 18-i salynyp, qalǵandary boıynsha jumys jalǵasýda. «Apattyq-qutqarý jumystary aıaqtalǵannan keıin jáne shahtanyń apattyq ýchaskesi qalpyna keltirilgennen keıin taý-ken jumystaryn qaıta bastaý múmkindigi týraly sheshim qabyldanady», deıdi Tótenshe jaǵdaılar mınıstri.
Bir aıdan astam ýaqyt boıy qutqarýshylar «Qazaqstan» shahtasyndaǵy órtti joıýmen kúresip jatyr. Kásibı áskerılendirilgen avarııalyq-qutqarý qyzmetteriniń respýblıkalyq ortalyq shtaby Qaraǵandy fılıaly dırektorynyń birinshi orynbasary Gennadıı Sılınskıı osylaı dedi.
Brıfıngte jýrnalısterdiń «Taý-ken qutqarýshylary nege dúken satýshylary deńgeıinde jalaqy alady? Olar apatty joıý kezinde ómirin qaterge tigedi emes pe?» degen saýalyna bylaı jaýap berdi.
«Búginde qatardaǵy qutqarýshynyń laýazymdyq jalaqysy – 250 myń teńge. Kúrdeli apatty joıýǵa bir aıdan astam ýaqyt qatysqan adamdar apat aıaqtalǵannan keıin qosymsha tólem alady. Respıratorlarda jumys istegen kezde adamdar tikeleı shahtada ótkizgen kezeń úshin tórt ese joǵary jalaqy alady. Al eger qutqarýshylar tıisti psıho-emosıonaldy júktemege tótep bere almasa, olar apatty joıý kezinde nemese onyń sońynda jumystan shyǵatyn jaǵdaılar da bolady», dedi Gennadıı Sılınskıı.
Qoldaý qomaqty bolǵanymen...
Komıssııa quramynda tergep-tekserý jumystaryn júrgizý úshin «Qazaqstan» shahtasyna túsken «Qorǵaý» kómir óndirýshiler kásipodaǵynyń bas tehnıkalyq ınspektory Andreı Lýkın konveıer taspasynyń sáıkestik sertıfıkaty bolǵanymen, elimizde paıdalanýǵa jaramsyz normalar boıynsha ázirlengenin jáne tek aǵylshyn tilinde ekenin atap ótti.
«Shahtaǵa bizben birge órt sarapshysy da tústi. Oqıǵa orny fotoǵa jáne vıdeoǵa túsirilip, sonyń negizinde akt jasaldy. Nátıjesinde, sarapshy elektr jelisiniń qysqa tuıyqtalýyn joqqa shyǵardy. О́rt úıkelis saldarynan mehanıkalyq energııa jylý energııasyna aınalýynan bolǵan. Odan taspa tutanǵan. +50 gradýs temperatýrada kómir ózdiginen tutanady. Iаǵnı 50 gradýsta kómir óziniń hımııalyq-fızıkalyq qasıetin ózgertip, jana bastaıdy. Konveıerdi toqtaýsyz aınaldyratyn shyǵyrshyq qarysyp qalǵandyqtan, kenep taspa úıkelisinen týyndaǵan energııa 80 gradýsqa deıin barýy múmkin. Bul kómirdiń tutanýy úshin jetkilikti. Kemerov ǵylymı zertteý ınstıtýty taspa ortasha tutaný qasıetine ıe degen qorytyndy shyǵarǵan. Qazaqstanda qoldanylatyn taspalar janbaıtyn bolýy kerek. Al Úndistanmen taspa satyp alýǵa kelisimshart jasaǵan – aksıonerlik qoǵamnyń satyp alýlar jónindegi dırektory. Taspanyń sáıkestik sertıfıkaty bar. Biraq Qazaqstan Respýblıkasynda paıdalanýǵa jaramsyz normalar boıynsha jasalǵan. Atap aıtqanda, Úndistannyń zańy boıynsha jasalǵan. Sertıfıkat tek aǵylshyn tilinde ǵana», dedi Andreı Rýdolfovıch.
Brıfıng sońynda Syrym Dúısenǵazyuly «ArselorMıtall Temirtaý» AQ tarapynan qaza tapqandardy jerleýge kómek kórsetilgenin, sondaı-aq, ár otbasyna jyldyq jalaqynyń 10 eselengen mólsherinde tólem júzege asyrylǵanyn atap ótti. Odan bólek qaıtys bolǵan kenshilerdiń balalaryna 18 jasqa tolǵanǵa deıin jáne joǵary oqý oryndarynda oqý kezeńinde qarjylaı qoldaý kórsetiledi. Qansha jerden qoldaý qomaqty bolǵanymen, bes kenshiniń otbasyndaǵy ornyn kim toltyra alady?
Qaraǵandy oblysy
