Mańyzdysy – birinshi berý, shýlatý, pikir jınaý emes. Mańyzdysy – shynaıy aqparatty shyǵarmaǵan kerek. Bul jerde senim degen másele bar. BAQ-qa degen senim. Qoǵamda memlekettik organdarǵa degen senim deńgeıi tómendep barady. BAQ-tyń da jaǵdaıy máz emes. Siz kimge jumys isteısiz? BAQ kimge jumys isteıdi? Eger siz gazet bolsańyz, sizdiń gazetińizdi halyq satyp alady. Eger siz muǵalimniń problemasyn kóterip, túsinikti aqparat berseńiz, belgili bir turǵyda óziniń deńgeıinde shyndyqty jazatyn bolsańyz, ákimdik sizge ózi-aq keledi. Kez kelgen saıt bolsyn, kez kelgen óńirlik BAQ bolsyn ınvestordy qyzyqtyra bilýi kerek. Ár óńirde ártúrli bıznes salasynda júrgen ınvestorlar, bıznesmender kóp. Tipti aqshasyn qaıda salaryn bilmeı júrgender de jetip artylady. Jýrnalıster bıznesmenderge ózderi baryp, qadam jasaýlary kerek. Sebebi árbir aımaq gazetine senedi, jýrnalısine senedi. Odan artyq Astanadaǵy memlekettik, jekemenshik telearnalar sol oblystaǵy máseleni olardan artyq jazyp bermeıdi. Osy baǵytty barlyq óńirlik BAQ ustansa, medıada qalyptasyp qalǵan taptaýryndy tendensııa ózgeredi. Bastysy – memleketke táýeldi bolmaýdyń jolyn izdeý kerek.
Erbolat MUHAMEDJAN,
«Maqsut Narikbayev university» basqarma tóraǵasynyń orynbasary
Jańa medıa óńirde de ózekti
Zerttep qarasaq, el turǵyndarynyń kópshiligi áleýmettik jelide otyrady degen óte jańsaq pikir. Sebebi jasy 50-den asqan ápkelerimiz, analarymyz dástúrli medıaǵa senedi, gazet oqıdy. Instagram-nan kúndiz jańalyqty oqysa da, keshkisin mindetti túrde onyń anyq-qanyǵyn, shynaıy, rastyǵyn telearnadan kórip, kóz jetkizedi. Bul turǵyda qazir oblysta óz aýdıtorııamyzdy jınap úlgerdik. Telearna men áleýmettik jelini qatar damytýdyń eń bir keremet tusy – bul barshaǵa belgili Baızaq jarylysy bolǵanda bizdiń telearna tilshileri jarylys ornyna baryp, oqıǵa ornynan Instagram arqyly tikeleı efır taratty. Búkil elimizden kórermen qosyldy. Tipti jergilikti bılik ókilderi bizdiń Instagram paraqshamyz arqyly halyqqa úndeý joldap, basý aıtyp, der kezinde aqparat aldy. Sol aqparat Tıktokta mıllıondaǵan kórilim jınady. Kópshilik qazir jańa medıada, áleýmettik jelide telearnalardyń jumysy toqtaıdy dep aıtady. Bul da jańsaq pikir. Qańtar oqıǵasynda buǵan bizdiń taǵy da bir márte kózimiz jetti.
Zarına QÝATOVA,
«Taraz24» telearnasynyń dırektory
Jýrnalısti quqyqtyq qorǵaý máselesi
Alǵashqy derekti aımaqtaǵy halyqtyń basym bóligi sol óńirdegi áleýmettik jelidegi aqparattyq portaldar arqyly alady. Máselen, Instagram, Telegram syndy qosymshalarda aımaqtyń bir paraqshasy bar. Sodan halyq úzdiksiz, operatıvti aqparat alyp otyrady. Olar oblys turǵyndarynyń aqparat alý qajettiligin tolyq oryndap otyr. Sáıkesinshe, básekelestik kúshimen aımaqtarda ınternet basylymdar damı bastady. Oǵan mysal retinde batystaǵy burynnan kele jatqan «Lada», «Aq Jaıyq», Petropavl, Pavlodardaǵy saıttardy keltirýge bolady. Olardyń eń basty ereksheligi – respýblıkalyq BAQ kótermeıtin nemese mańyzdy emes dep sanaıtyn aqparattardyń barlyǵy óńirlik ınternet portaldarda shyǵyp jatady. Mysaly, «Aq Jaıyqta» «Tengızshevroıl» kompanııasynyń aımaqtyń ekologııasyna tıgizip jatqan áseri týraly saraptamalyq maqala shyqty.
Sondaı-aq aımaqtaǵy belgili bir BAQ-tyń frılanseri retinde jumys isteıtin jýrnalısterdi quqyqtyq turǵyda qorǵaý máselesi ótkir tur. Osy rette, menińshe, mınıstrlik janynan óńirlik BAQ-pen turaqty túrde jumys isteıtin top qurý arqyly osy máselelerdi baqylaýda ustaýǵa bolady. Sebebi Jetisý oblysyndaǵy Sandýǵash Dúısenovanyń keısi kóp nárseden habar berdi. Dál osy máselemen Aqtóbedegi Ardaq Erýbaeva degen jýrnalıst te kezikti. Iаǵnı aımaqtardaǵy jýrnalıster jergilikti bılik tarapynan jıi qysymǵa ushyraıdy nemese belgili bir jıyndarǵa qatystyrmaı qoıady. Olardyń ústinen is te qozǵalyp jatady. Bul – nazar aýdararlyq másele.
О́mirjan ÁBDIHALYQ,
«Arasha.kz» saıtynyń jetekshisi
