Tolǵaýy toqsan Tarazı

Ákim Tarazı – ádebıetke 50-jyl­dardyń sońyn ala, 60-jyldardyń basynda kelgen tegeý­rindi tolqynnyń ókili. Áde­bıet­ke eshkimge uqsamaıtyn qoltań­ba­sy­men kelgen qalamger sol kezdegi júıe­niń qalybyna syımaıtyn shyǵar­malarymen, keıipkerlerimen ádebı orta men oqyrmanyn birden moıyndatty. Sańlaq sýretker ádebıette ǵana ónimdi eńbek etken joq, ulttyq dramatýrgııa men kıno óneriniń damýy­na da zor úlesin qosty. Qabyrǵaly qalamgerdiń osy san qyrly talanty ádebı-sazdy kesh barysynda aıshyqty kórinis taýyp, jınalǵan qaýymǵa jyly áser syılady.

Saltanatty keshte aldymen sóz alǵan Parlament Senaty­nyń tóraǵasy Máýlen Áshim­baev kórnekti qalam­ger­diń mereı­toıy – qazaq ádebıeti men rý­hanııatynyń úlken toıy ekenin aıtyp, jazýshyǵa jáne jınalǵan qaýymǵa Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń arnaıy quttyq­taýyn oqyp berdi.

«Halqymyz ózińizdi kemel oıly, asa kórnekti qalamger, daryndy dramatýrg, ǵajaıyp eńbegimen, asyl qasıetterimen abyroıǵa bólengen qoǵam qaıratkeri retinde jaqsy biledi jáne qurmetteıdi. Eńbek joly­ńyzda otandyq ádebıettiń altyn qoryna qomaqty olja salyp, ult­tyq mádenıet pen kıno óneri­niń keń qanat jaıýyna súbeli úles qostyńyz. Kórikti oı­dan nár alyp, kesteli sózben órilg­en klas­sıkalyq úlgidegi tar­tymdy týyn­dylaryńyzda ýaqyt ólshemimen sheksiz keńis­tikke jańa turǵyda zer sala­tyn fılosofııalyq oı-tolǵam­daryńyz óte kóp. Qoǵamǵa synı kózqaraspen qarap, zamandas­tary­ń­yzdyń keskin-kelbetin shynaıy sýrettep, barsha adamzatty tolǵandyrǵan máselelerge jurt nazaryn týdyra bildińiz. Aldaǵy ýaqytta da halqyńyzdyń qurmeti men ystyq yqylasyna bólenip, ǵıbratty ǵumyr keshe berýińizge tilektestigimdi bil­diremin. Sizge zor densaýlyq, otbasyńyzǵa amandyq pen baq-bereke tileımin!» delingen Prezıdent  quttyqtaýynda.

Odan keıin sózin qaıta jal­ǵaǵan Máýlen Áshimbaev tu­ǵyr­ly tulǵanyń ult ádebıe­tindegi orny men shyǵar­ma­laryna toqtalyp, izgi lebizin bildirdi.

Jaqynda «Egemen Qazaq­stan» gazetinen Nurlan Oraza­lınniń siz týraly jazǵan «Dáýir­tekti tulǵa» atty maqalasyn oqyp, tánti boldym. Maqalanyń aty da, mazmuny da kóńilimnen shyq­ty. Munda jazýshynyń elimiz táýel­sizdik alǵanǵa deıingi ult sanasyn oıatýǵa qosqan úlesi týraly keremet aı­tylǵan. Sol sebepti de, qabyrǵaly qalam­ger­diń táýelsizdigimizdiń rýhanı ne­gizin qalyptastyrýǵa qosqan úle­sin aıryqsha aıtyp ótken oryn­dy. Qazirgi almaǵaıyp zaman­da ártúrli úrdister boı alyp turǵan kezde óziniń ómirlik jolymen, adamı qasıetterimen jastarǵa úlgi, ónege kórsetetin aq­saqaldar aýadaı qajet. Son­daı qarııanyń biri ǵana emes, biregeıi – Ákim aǵa­myz», deı kelip, Máýlen Áshim­baev qazaqy dástúrmen ádebıet abyzynyń ıyǵyna shapan jaýyp, syı-qurmet kórsetti.

Kórnekti jazýshynyń is-shara­synan keıin Senat tóraǵasy Máý­len Áshim­baev Facebook jáne Instagram áleý­mettik jeli­­lerindegi paraǵynda Ákim Tara­zı­diń 90 jasqa tolǵan mereı­to­ıyna qatysty jazba jarııa­lanǵanyn atap ótkimiz keledi.

Bul jolǵy ádebı-sazdy kesh múl­de jańasha sıpatta ót­ti. Kesh­ti júrgizgen tanymal teatr jáne kıno akteri Erke­bulan Da­ıyrov pen tanymal aktrısa Saıa Toqmanǵalıeva bir otbasynda ómir súrip jatqan qos qalamgerdiń keıpine enip, sóz zergeriniń ótken ómiri men shyǵarmashylyǵyna barlaý jasady. Ádebıette «bes tapal» atanǵan dostary – Qalıhan Ysqaqov, Saıyn Muratbekov, Ra­ma­zan Toqtarov, Bek Toǵys­baev týraly estelik aıtyldy. Qallekı teat­ry­nyń ártisteri dramatýrgtiń «Ma­hambet» pen «Joly bolǵysh jigit» atty dra­malyq shyǵarmalary men «And­reı» áńgimesinen shaǵyn qoıy­lym qoıdy. Belgili rejısser Sa­ty­baldy Narymbetov túsir­­gen, ssenarııin Ákim Tara­zı jazǵan «Mustafa Shoqaı» fılminen úzindi kór­setildi. Dástúrli án óneriniń baıraǵyn kóterip júrgen Klara Tólen­baeva, О́zgeris Sherikbaı, Jaq­sy­keldi Maıasarov, Ardaq Bala­janova sekildi ánshilerdiń áýele­tip salǵan ánderi men kúıshi Nur­­ken Áshirovtiń kúmbirletip tók­ken kúıi keshtiń ajaryn ashyp, sánin kirgiz­di. Sonymen qatar jazýshynyń ómir jolyn qam­tyǵan fotokórme uıym­das­ty­ry­lyp, jurtshylyqqa áde­bıe­­ti­­miz­degi tutas bir dáýirdi kóz al­dymyzǵa ákelgendeı áser berdi.