1991 jyldyń 2 qazanynda Baıqońyr ǵarysh aılaǵynan Keńes Odaǵynyń eń sońǵy 72-kosmonavty – qazaqtyń tuńǵysh ǵaryshkeri Toqtar Áýbákirov alyp keńistikke shyqty. Keńestik-aýstrııalyq halyqaralyq ekıpajdyń quramynda ǵaryshtyq ǵylymı zertteý júrgizgen top 2-10 qazan aralyǵynda orbıtalyq «Mır» stansasynda bolyp qaıtty.
Qazaqtyń tuńǵysh ǵaryshkeri, Qazaqstannyń Halyq qaharmany, Keńes Odaǵynyń Batyry, KSRO-nyń eńbegi sińgen ushqysh-synaqshysy, avıasııa general-maıory Toqtar Áýbákirovtyń ónegeli ómirinen syr shertetin «Er Toqtar» kitaby jaryq kórdi. Avtory – belgili jýrnalıst Talǵat Súıinbaı.
Esse, syr-suhbat, qujat-qorjyn syndy úsh bólimnen turatyn kitapta ǵaryshker Toqtar Ońǵarbaıulynyń osydan 32 jyl buryn ǵaryshqa ushqan juldyzdy saparynan bastap, búginge deıingi ónegeli ómir joly sıpat-
talady.
Kitap avtory tuńǵysh ǵaryshker týraly shyǵarma jazýǵa qalaı kelgenin tómendegishe baıandaıdy: «Ǵaryshker týraly múıizi qaraǵaıdaı jazýshylar (orysy bar, qazaǵy bar – Máskeýi bar, Almatysy bar!) jazbaq nıet tanytqan. Barǵan. Batyr birqatar áńgimelesý, syrlasýdan soń keıipker retinde «Joq!» dep jaýap bergen. Osynyń bárin óz aýzynan estigende kádimgideı júreksinip qaldym. Keri sheginerge jol joq! Onyń ústine Toqańnyń ómiri oqıǵaǵa tunyp tur. Taqyrypqa múldem basqa qyrynan keldim. Saıttardan tikeleı ol synaǵan dybystan ozǵan dúleı ushaqtardyń tehnıkalyq minezdemesin oqyǵan saıyn, aǵamyzdyń bolmysy tipti qyzyqtyra tústi. Jýrnalıst ekenimdi umytyp, ol úshin jankúıer qazaq retinde qýandym. Saraıym ashyldy», deıdi Talǵat Súıinbaı.
Kóziqaraqty oqyrman bul kitapty jýrnalıst Talǵat Súıinbaıdyń 2004 jyly jaryq kórgen «Tuńǵysh qazaq ǵaryshkeri Toqtar Áýbákirov» atty ǵumyrnamalyq-derekti esseniń jalǵasy dep oılaýy zańdy da. Sebebi Qazaq batyrynyń keıingi 20 jylǵa jýyq kezeńdegi ómiriniń kúngeı men kóleńkeli tusy, saıasattaǵy «tar jol taıǵaq keshýi» de baıandalady.
«Almaty» baspasynan jaryq kórgen kitaptyń redaktory – «Egemen Qazaqstan» gazetinde jarty ǵasyrǵa jýyq eńbek sińirgen belgili jýrnalıst-jazýshy Gúlzeınep Sádirqyzy.
