Ata zań • 03 Aqpan, 2026

Artýr Lastaev: Jańa Konstıtýsııada adamnyń barlyq quqyqtary men bostandyqtary saqtalǵan

20 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Qazaqstannyń jańa Konstıtýsııasynyń jobasy – bul barlyq kelip túsken pikirler men usynystardy eskere otyryp, ashyq túrde daıyndalǵan sapaly ári saralanǵan qujat. Bul týraly Adam quqyqtary jónindegi ýákil Artýr Lastaev Konstıtýsııalyq komıssııanyń jetinshi otyrysynda málimdedi, dep habarlaıdy Egemen.kz

Artýr Lastaev: Jańa Konstıtýsııada adamnyń barlyq quqyqtary men bostandyqtary saqtalǵan

Artýr Lastaev jańa Konstıtýsııa jobasy ashyq jarııalanǵanǵa deıin uzaq jáne qajyrly jumys júrgizilgenin atap ótti.

«Birneshe aı boıy belsendi talqylaý. Jumys tobynda da, bizdiń Komıssııa otyrystarynda da. Seksııalarda da qyzý pikirtalastar boldy, naqty dálelder keltirilip, dıspýttar ótti. Biraq maqsatymyz ortaq boldy – memleketimizdi odan ári damytýdyń teńgerimdi strategııalyq qujatyn daıyndaý», dedi ol.

Adam quqyqtary jónindegi ýákil otyrystardyń onlaın formatta kórsetilgenin, osylaısha, qazaqstandyq memlekettiliktiń eń joǵary negizi jabyq emes, kabınet ishinde emes, barynsha ashyq túrde ázirlenin atap ótti.

«Komıssııa salmaqty jáne jan-jaqty saralanǵan jobany daıyndaý úshin qansha ýaqyt qajet bolsa, sonsha ýaqyt jumsady dep sanaımyn», dedi Artýr Lastaev.

Onyń aıtýynsha, qazir Qazaqstan qoǵamy jaýapty kezeńge aıaq basyp jatyr: aldaǵy ýaqytta el ómirin aıqyndaıtyn qujat talqylanýda.

«Eń bastysy – bul kezeńde orynsyz qyzbalyqqa urynbaý, jalǵan jáne burmalanǵan aqparat taratpaý kerek. Dáleldi dıalogty jalǵastyryp, tarıhı úderistegi óz jaýapkershiligimizdi sezinýimiz qajet», dedi Adam quqyqtary jónindegi ýákil.

Artýr Lastaev Ata zań jobasynda adamnyń barlyq quqyqtary men bostandyqtary saqtalǵanyn, al keıbir máselelerde – kúsheıtilgenin atap ótti.

«Preambýlada elimizdiń tarıhynda alǵash ret azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryn múltiksiz saqtaý qaǵıdaty jarııalandy. Endi bul memleket qyzmetiniń qaǵıdattarynyń birine aınalady. Ony engizý barlyq negizgi qoǵamdyq ınstıtýttardyń DNQ-syna adam quqyqtarynyń basymdyǵyn engizedi. Memleket pen onyń azamattarynyń qundylyq baǵdarlaryn belgileıdi», dedi ol.

Artýr Lastaevtyń pikirinshe, adam quqyqtaryna arnalǵan bólimniń ataýyn ózgertýdiń ózi olardyń bastylyǵyn anyqtaıdy. Bul rette bólim úsh sanatqa – quqyqtar, bostandyqtar men mindetterge negizdeledi.

«Iаǵnı qarapaıym tilmen aıtqanda: «Men isteı alamyn», «Men tańdaımyn», «Men mindettimin». Olar jeke jáne qoǵamdyq múddeler arasyndaǵy tepe-teńdikti qamtamasyz etetin ruqsat etilgen, erkin jáne tıisti minez-qulyq shegin anyqtaıdy», dedi Adam quqyqtary jónindegi ýákil.

Jeke bas bostandyǵyna qatysty normalarǵa túsinikteme bere otyryp, ol jańa Konstıtýsııaǵa sáıkes qamaýda ustaýǵa shaǵymdaný quqyǵyn saqtaı otyryp, sot sheshimi boıynsha ǵana jol beriletinin atap ótti. Bul rette quqyq sýbektisine, óziniń quqyqtary men bostandyqtaryn zańdy tásildermen, sonyń ishinde qajetti qorǵanyspen qorǵaý quqyǵy jańa redaksııada saqtalǵan.

Sonymen qatar jańa Konstıtýsııanyń jobasynda jeke ómirge jáne derbes derekterge qol suǵylmaýshylyqqa tikeleı kepildik beriledi, bul qarqyndy sıfrlandyrý jaǵdaıynda úlken mańyzǵa ıe.

Artýr Lastaev sondaı-aq ar-ojdan men qozǵalys bostandyǵyna, eńbekke, turǵyn úıge, menshikke jáne densaýlyqty qorǵaýǵa quqyq únemi qorǵalalatynyn atap ótti.
Adam quqyqtary jónindegi ýákil memlekettiń zaıyrly sıpatyn saqtaýdy tolyq qoldady.

Onyń aıtýynsha, Qazaqstan bir dindi ekinshisinen joǵary qoımaıdy, ateısterge de, dindarlarǵa da qysym kórsetýge jol bermeıdi, ar-ojdannyń tolyq erkindigin qamtamasyz etedi.

«Zaıyrly sıpat eldiń ınstıtýsıonaldyq tepe-teńdigin nyǵaıtady jáne teologııalyq ilimder boıynsha áıelder men balalar quqyqtarynyń buzylmaýyn qamtamasyz etedi. Bul ásirese qalyńdyqty alyp qashýmen kúresý jáne olardy dinı rásimder boıynsha nekege májbúrleý turǵysynan qaraǵanda asa ózekti. Sondyqtan biz Konstıtýsııada eskishildik sarqynshaqtaryn joıatyn jańa normany tolyǵymen qoldaımyz. Nekeni tek memleket tirkeýi kerek. Nekedegi erler men áıelder teń quqyqty», dedi Artýr Lastaev.

Qorytyndylaı kele, ol Komıssııa halyqaralyq standarttardy, Qazaqstannyń erekshelikterin jáne odan ári memlekettik qurylystyń progressıvti ıdeıalaryn eskeretin sapaly jáne jan-jaqty saralanǵan qujat daıyndaǵanyn aıtty.