Sapar barysynda N.Ábdirov stýdenttermen, aýyl jastarymen kezdesip, semınar-keńester uıymdastyrdy. Sondaı-aq OSK basshysy aýyl turǵyndary jáne saılanǵan ákimdermen júzdesip, saılaý komıssııalarynyń músheleri úshin kaskadty ádis boıynsha oqytý sharalaryna qatysty.
Sapardyń alǵashqy kúni komıssııa tóraǵasy aımaqtyń jetekshi ekonomıkalyq joǵary oqý orny – Qaztutynýodaǵy Qaraǵandy ýnıversıtetiniń stýdentterimen kezdesti. Jastarmen kezdesýde Ortalyq saılaý komıssııasynyń basshysy jalpyhalyqtyq referendým barysynda iske asyrylǵan konstıtýsııalyq reformanyń mánine jan-jaqty toqtalyp, 28 qyrkúıekte OSK janyndaǵy Sarapshylyq keńestiń arnaıy otyrysynda talqylanǵan saılaý organdarynyń qurylymy, saılaý úderisiniń erekshelikteri, jergilikti jáne halyqaralyq baıqaý ınstıtýty jáne EQYU/DIAQB mıssııalarynyń kezekten tys prezıdenttik jáne parlamenttik saılaýdy baıqaý jónindegi usynymdary boıynsha pikirtalastardyń qorytyndylaryn baıandady. Atap aıtqanda, ol halyqaralyq baıqaýshylardyń esepterindegi tezısterdiń biri básekelestik saıası ortanyń joqtyǵy týraly málimdemege qatysty ekenin atap ótti.
«Jaqynda aralas saılaý júıesine kóshý plıýralızmdi qoldaýǵa baǵyttaldy. Sonyń nátıjesinde 2022-2023 jyldardaǵy prezıdenttik jáne parlamenttik saılaýda úmitkerler arasyndaǵy básekelestik el tarıhynda eń joǵarǵy bolyp sanalady», dedi ol.
Budan basqa, Sarapshylyq keńestiń otyrysynda EQYU/DIAQB mıssııalarynyń qazaq tilin bilý jáne lıngvıstıkalyq emtıhan tapsyrý bóliginde Prezıdenttikke kandıdattarǵa qoıylatyn talaptardy joıý týraly, sottylyǵy bar azamattardyń saılanbaly laýazymdarǵa usyný quqyǵy týraly usynystary pikirtalas týdyrdy. Sondaı-aq daýys berýdiń zamanaýı, balamaly túrlerin damytý máselesi qozǵaldy.
Osy jáne basqa da máselelerdiń barlyǵy dástúrli onlaın saýaldamada qamtyldy. Saýaldamaǵa 327 stýdent qyzyǵýshylyqpen qatysty. Nátıjesinde, respondentterdiń shamamen 38%-y qashyqtan elektrondy daýys berýdi engizýdi qoldasa, 25,4%-y aralas elektrondy daýys berýdi qoldady (stasıonarlyq, qashyqtyqtan); respondentterdiń 70,3%-y el Prezıdenttigine kandıdat memlekettik tildi bilýi kerek jáne lıngvıstıkalyq emtıhan mindetti dep sanaıdy; saýaldamaǵa qatysqandardyń 54,1%-y sottylyǵy bar azamat Prezıdenttiń, depýtattyń, ákimniń saılanbaly laýazymdaryna usynyla almaıdy dep jaýap berdi. 42,2% respondentterdiń pikirinshe, partııalyq tizim boıynsha saılanǵan depýtat Parlament Májilisi men máslıhatyna ótkennen keıin óziniń partııaǵa músheligin ózgerte almaıdy. Kezdesýdi qorytyndylaı kele OSK tóraǵasy jastardy saılaý naýqandary kezinde óz konstıtýsııalyq quqyǵyn belsendi paıdalanýǵa shaqyrdy.
Sondaı-aq Nurlan Ábdirov tikeleı saılaýda saılanǵan 25 aýyl ákimimen kezdesti. Kezdesý barysynda olar saılaý naýqandary týraly óz áserlerimen bólisip qana qoımaı, jumystary, qyzmette týyndaıtyn máseleler, halyqpen qarym-qatynas, memlekettik qyzmetshilerdiń mártebesi jaıynda oı-pikirlerin ortaǵa saldy. «Aýyl ákimderi – 24/7 halyqpen etene jumys isteıtin biregeı tulǵa jáne olardy barynsha qoldaý qajet», dep atap ótti Buqar jyraý aýdany Qyzylqaıyń aýyldyq okrýginiń ákimi Qaırat Nurǵalıev.
Saılanǵan aýyl ákimderimen áńgimelesý barysynda Nurlan Ábdirov 42 aýdan jáne 3 oblystyq mańyzy bar qala ákimderiniń alǵashqy tikeleı saılaýyn ótkizýdiń mańyzdylyǵyna nazar aýdardy. «Bul rette elimizde aýyl deńgeıindegi ákimderdi saılaýdy ótkizý boıynsha jınaqtalǵan tájirıbe de mańyzdy ról atqarady», dedi OSK tóraǵasy.
О́ńirge sapary kezinde OSK tóraǵasy Aqtoǵaı aýdanyndaǵy №448 saılaý ýchaskesine baryp, ınfraqurylymyn jáne materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtalýymen tanysty. Aqtoǵaı – oblystyq máslıhattyń sheshimimen qanatqaqty aımaqtar qataryna kirgen aýdannyń biri. 5 qarashada munda ákimdi alǵash ret aýdan turǵyndarynyń ózderi saılamaqshy. Keıinnen saılaý komıssııalary, jergilikti atqarýshy jáne quqyq qorǵaý organdary ókilderiniń qatysýymen semınar-keńesi uıymdastyryldy.
«Aýdan ákimderin tikeleı saılaý – múldem ózgeshe saılaý», dedi Nurlan Ábdirov. Ýákiletti memlekettik organdar men aýmaqtyq saılaý komıssııasynyń basshylary aýdanda saılaýshylar tizimi boıynsha júrgizilip jatqan jumystar, saılaý ótkizýdi uıymdastyrýshylyq, materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etý, múgedektigi bar 619 azamat úshin 38 saılaý ýchaskesiniń qoljetimdiligine qajetti jaǵdaı jasaý jáne basqa da mańyzdy máseleler týraly baıandady.
OSK basshysy jergilikti atqarýshy organdardyń nazaryn saılaý ýchaskelerin elektr qýaty, jylý energııasy, ınternetpen úzdiksiz qamtamasyz etýge aýdardy. Sonymen qatar ishki ister organdary qyzmetkerlerin qoǵamdyq tártipti qamtamasyz etip, tótenshe jaǵdaılar organdaryna órt qaýipsizdigin qatań saqtaýǵa, daýys berý kúni aýa raıy nasharlaǵan jaǵdaıda qajetti sharalardy qabyldaýǵa daıyn bolýdy eskertti.
Osydan keıin Ortalyq saılaý komıssııasynyń basshysy Aqtoǵaı aýdanynyń jastarymen kezdesý ótkizip, kez kelgen saılaý naýqanyn, sonyń ishinde aýdan ákimderin saılaýdy ótkizý kezinde saılaý zańnamasyn múltiksiz oryndaý jáne saqtaý OSK qyzmetindegi basym mindetterdiń biri ekenin atap ótti.
Kezdesýde jastar bilimi joǵary, jumys tájirıbesi mol, halyqpen til tabysa alatyn, sózge sheshen azamattardy el basqarýǵa tartý qajettigin ashyq aıtty. Olar adaldyq, ádildik, eńbekqorlyq sekildi qasıetter ákimder úshin qajetti talap bolýy kerek ekenin de qyzý talqyǵa saldy. Mysaly, jas kásipker Indıra Berikqyzynyń pikirinshe, ákim turǵyndardy bıznespen aınalysýǵa yntalandyryp, olarǵa óz isin damytýǵa demeýshilik jáne ózge de kómek kórsete bilýge tıis.
Kásipkerlik bóliminiń mamany Danııar Qaýra aýdan jáne aýyl ákimderine qoıylatyn talaptardy bólek qaraýdy jáne saılanǵan ákimderdiń óz fýnksııalaryn júzege asyrý úshin memlekettik qyzmetke jastardy kóbirek tartýdy usyndy. Osy taqyrypty damyta otyryp, jas memlekettik qyzmetshi Almas Qaırat jastardy memlekettik qyzmetke tartý jáne olardy kásibı qoldaý úshin uıym qurý qajet degen pikirin bildirdi.
Aýdanǵa sapar barysynda Nurlan Ábdirov saılaý komıssııalarynyń múshelerin kaskadtyq ádis boıynsha oqytýǵa qatysty. Is-shara kezinde ol Ortalyq saılaý komıssııasynyń aýmaqtyq saılaý komıssııalary uıymdastyrǵan jergilikti jerlerde ótkiziletin oqytý semınarlaryna ádistemelik kómek kórsetýdiń jáne sapany baqylaýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
Sodan keıin Ortalyq saılaý komıssııasy basshysy Shabanbaı bı jáne Qyzylaraı aýyldyq okrýgteriniń turǵyndarymen jáne saılanǵan ákimderimen kezdesti. Aýyl turǵyndary óz ákimderiniń qyzmetine oń baǵa berdi. Shabanbaı bı aýylynyń turǵyny Shyraı Jaılaýbekova aýyldaǵy oń ózgeristerge alleıanyń ashylýy, «Alash» qozǵalysynyń kóshbasshysy Á.Bókeıhanǵa bıýst ornatý, aýyldy abattandyrý sekildi ıgi isterge toqtaldy. Sondaı-aq turǵyndar kezdesýde kandıdattarǵa qoıylatyn talaptardy keńinen talqylady.
Qazan aıynyń alǵashqy kúni OSK apparatynyń jaýapty qyzmetkerleri 5 qarashada ákim saılaýy ótetin Prıozersk qalasyna bardy. Olar №802 saılaý ýchaskesiniń jumysymen tanysyp, saılaý komıssııalarynyń múshelerimen oqytý semınaryn ótkizdi. Al Nurlan Ábdirov Osakarov aýdanynda Pıoner jáne Esil aýyldyq okrýgterinde bolyp, saılanǵan ákimdermen jáne turǵyndarmen kezdesti.
Kezdesý barysynda ol aýyldyq deńgeıdegi ákimderdi saılaý máselelerine jan-jaqty toqtaldy. OSK basshysynyń suraǵyna jaýap bere otyryp, turǵyndar aýyl ákiminiń áleýmettik-psıhologııalyq portretin jasady. Olardyń pikirinshe, ákim tıisti joǵary bilimdi, jaýapty, sol aýyldyń týmasy jáne aýyl men aımaqtyń máselelerin ishten biletin adam bolýy kerek. О́z kezeginde Pıoner aýyldyq okrýginiń ákimi, buryn osy aýylda shamamen 30 jyl turyp, 10 jylǵa jýyq aýyl men aýdan ákimdiginde jumys istegen Oralbek Amanjol jastardy aýylda turaqtandyrý máselesin kóterdi. Eki aýyldyń turǵyndary ózderi saılaǵan ákimderdiń qyzmetine oń baǵa berip, aýyl ákimderiniń saılaýyn engizýdi durys saıası sheshim dep sanaıtyndyqtaryn aıtty.
Budan keıin Ortalyq saılaý komıssııasynyń basshysy jergilikti atqarýshy organdar, prokýratýra, ishki ister organdarynyń basshylarynyń, Osakarov aýdanynyń saılaý komıssııasy músheleriniń qatysýymen semınar-keńes ótkizdi. Keńeste aýdan ákiminiń aldaǵy saılaýyna daıyndyq boıynsha júrgizilip jatqan jumystary týraly esebi tyńdaldy.
Keńes barysynda Nurlan Ábdirov ákimdikke jáne aýmaqtyq saılaý komıssııalaryna saılaý naýqanyn tolyq aqparattyq súıemeldeýdi qamtamasyz etýdi tapsyrdy. Sondaı-aq ol kandıdattarǵa úgit-nasıhat jumysy, onyń ishinde kandıdattardyń úgittik baspa materıaldaryn ornalastyrý úshin qajetti oryndar sanyn berý arqyly teń múmkindikterdi qamtamasyz etýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti.
OSK tóraǵasynyń aımaqqa sapary Osakarov aýdanynyń saılaý komıssııalarynyń 226 múshesin kaskadty ádis boıynsha oqytýǵa qatysýmen qorytyndylandy.