Saılaý • 04 Qazan, 2023

Ákimderdi saılaý tájirıbesi

230 ret
kórsetildi
10 mın
oqý úshin

Ortalyq saılaý komıs­sııasynyń tóraǵasy Nur­lan Ábdirov ınspeksııalyq saparmen Qaraǵandy oblysynda boldy. Aýdandar men oblystyq mańyzy bar qalalar ákimderiniń qanatqaqty saılaýyn da­ıyndaý jáne ótkizý aıasynda uıymdastyrylǵan saparǵa komıssııa appa­ra­tynyń jaýapty qyzmet­kerleri de qatysty.

Ákimderdi saılaý tájirıbesi

Sapar barysynda N.Ábdirov stýdenttermen, aýyl jastarymen kezdesip, semınar-keńester uıymdastyrdy. Sondaı-aq OSK basshysy aýyl turǵyndary jáne saılanǵan ákimdermen júzde­sip, saılaý komıssııalarynyń mú­sheleri úshin kaskadty ádis boıyn­sha oqytý sharalaryna qa­tysty.

Sapardyń alǵashqy kúni ko­mıssııa tóraǵasy aımaqtyń jetekshi ekonomıkalyq joǵary oqý orny – Qaztutynýodaǵy Qa­raǵandy ýnıversıtetiniń stý­dentterimen kezdesti. Jastar­men kezdesýde Ortalyq saılaý komıssııasynyń basshysy jalpyhalyqtyq referendým barysynda iske asyrylǵan konstıtýsııalyq reformanyń mánine jan-jaqty toqtalyp, 28 qyrkúıekte OSK janyndaǵy Sarapshylyq keńestiń arnaıy otyrysynda talqylanǵan saılaý organdarynyń qurylymy, saılaý úderisiniń erekshelikteri, jergilikti jáne halyqaralyq baıqaý ınstıtýty jáne EQYU/DIAQB mıssııalarynyń kezekten tys prezıdenttik jáne parlamenttik saılaýdy baı­qaý jónindegi usynymdary boıyn­sha pikirtalastardyń qory­tyn­dylaryn baıandady. Atap aıtqanda, ol halyqaralyq baı­qaý­shylardyń esepterindegi tezıs­terdiń biri básekelestik saıa­sı ortanyń joqtyǵy týraly má­limdemege qatysty ekenin atap ótti.

«Jaqynda aralas saılaý júıesine kóshý plıýralızmdi qoldaýǵa baǵyttaldy. Sonyń nátıjesinde 2022-2023 jyl­dar­daǵy prezıdenttik jáne parlamenttik saılaýda úmit­kerler arasyndaǵy básekelestik el tarıhynda eń joǵarǵy bolyp sanalady», dedi ol.

Budan basqa, Sarapshylyq keńestiń otyrysynda EQYU/DIAQB mıssııalarynyń qazaq tilin bilý jáne lıngvıstıkalyq emtıhan tapsyrý bóliginde Prezıdenttikke kandıdattarǵa qoıylatyn talaptardy joıý týraly, sottylyǵy bar azamat­tardyń saılanbaly laýazym­darǵa usyný quqyǵy týraly usynystary pikirtalas týdyrdy. Sondaı-aq daýys berýdiń zamanaýı, balamaly túrlerin damytý máselesi qozǵaldy.

Osy jáne basqa da másele­ler­diń barlyǵy dástúrli onlaın saýaldamada qamtyldy. Saýaldamaǵa 327 stýdent qyzy­ǵýshylyqpen qatysty. Nátı­jesinde, respondentterdiń shamamen 38%-y qashyqtan elektrondy daýys berýdi engizýdi qoldasa, 25,4%-y aralas elektrondy daýys berýdi qoldady (stasıonarlyq, qashyqtyqtan); respondentterdiń 70,3%-y el Prezıdenttigine kandıdat memlekettik tildi bilýi kerek jáne lıngvıstıkalyq emtı­han mindetti dep sanaıdy; saýal­damaǵa qatysqandardyń 54,1%-y sottylyǵy bar azamat Prezıdenttiń, de­pýtattyń, ákimniń saılanbaly laýazym­daryna usynyla almaıdy dep jaýap berdi. 42,2% respon­dentterdiń pikirinshe, par­tııalyq tizim boıynsha saı­lan­ǵan depýtat Parlament Má­jilisi men máslıhatyna ótken­nen keıin óziniń partııaǵa mú­sheligin ózgerte almaıdy. Kez­desýdi qorytyndylaı kele OSK tóraǵasy jastardy saılaý naýqandary kezinde óz kons­tıtýsııalyq quqyǵyn belsendi paıdalanýǵa shaqyrdy.

Sondaı-aq Nurlan Ábdirov tikeleı saılaýda saılanǵan 25 aýyl ákimimen kezdesti. Kez­desý barysynda olar saılaý naýqandary týraly óz áser­lerimen bólisip qana qoımaı, jumys­tary, qyzmette týyndaı­tyn máseleler, halyqpen qa­rym-qatynas, memlekettik qyz­metshilerdiń mártebesi jaıynda oı-pikirlerin ortaǵa sal­­dy. «Aýyl ákimderi – 24/7 ha­lyq­­pen etene jumys isteıtin biregeı tulǵa jáne olardy baryn­sha qoldaý qajet», dep atap ótti Buqar jyraý aýdany Qyzyl­qaıyń aýyldyq okrýginiń ákimi Qaırat Nurǵalıev.

Saılanǵan aýyl ákimderimen áńgimelesý barysynda Nurlan Ábdirov 42 aýdan jáne 3 oblys­tyq mańyzy bar qala ákimderiniń alǵashqy tikeleı saılaýyn ót­kizýdiń mańyzdylyǵyna nazar aýdardy. «Bul rette elimizde aýyl deńgeıindegi ákimderdi saılaýdy ótkizý boıynsha jı­naqtalǵan tájirıbe de mańyz­dy ról atqa­rady», dedi OSK tóraǵasy.

О́ńirge sapary kezinde OSK tóraǵasy Aqtoǵaı aýdanyndaǵy №448 saılaý ýchaskesine baryp, ınfraqurylymyn jáne materıaldyq-tehnıkalyq jab­dyqtalýymen tanysty. Aqtoǵaı – oblystyq máslıhattyń she­shimimen qanatqaqty aımaqtar qataryna kirgen aýdannyń biri. 5 qarashada munda ákimdi alǵash ret aýdan turǵyndarynyń ózderi saılamaqshy. Keıinnen saılaý komıssııalary, jergilikti atqarýshy jáne quqyq qorǵaý organdary ókilderiniń qaty­sýymen semınar-keńesi uıym­dastyryldy.

«Aýdan ákimderin tikeleı saılaý – múldem ózgeshe saılaý», dedi Nurlan Ábdirov. Ýákiletti memlekettik organdar men aýmaq­tyq saılaý komıssııasynyń bas­shylary aýdanda saılaýshylar tizimi boıynsha júrgizilip jatqan jumystar, saılaý ót­kizýdi uıymdastyrýshylyq, mate­rıaldyq-tehnıkalyq qamta­ma­syz etý, múgedektigi bar 619 azamat úshin 38 saılaý ýchaske­siniń qoljetimdiligine qajetti jaǵdaı jasaý jáne basqa da mańyzdy máseleler týraly baıan­dady.

OSK basshysy jergilikti atqarýshy organdardyń nazaryn saılaý ýchaskelerin elektr qýaty, jylý energııasy, ınternetpen úzdiksiz qamtamasyz etýge aýdardy. Sonymen qatar ishki ister organdary qyzmetkerlerin qoǵamdyq tártipti qamtamasyz etip, tótenshe jaǵdaılar organdaryna órt qaýipsizdigin qa­tań saqtaýǵa, daýys berý kúni aýa raıy nasharlaǵan jaǵdaıda qajet­ti sharalardy qabyldaýǵa daıyn bolýdy eskertti.

Osydan keıin Ortalyq saılaý komıssııasynyń basshysy Aqtoǵaı aýdanynyń jastarymen kezdesý ótkizip, kez kelgen saılaý naýqanyn, sonyń ishinde aýdan ákimderin saılaýdy ótkizý kezinde saılaý zańnamasyn múltiksiz oryndaý jáne saqtaý OSK qyzmetindegi basym mindetterdiń biri ekenin atap ótti.

Kezdesýde jastar bilimi joǵary, jumys tájirıbesi mol, halyqpen til tabysa alatyn, sózge sheshen azamattardy el basqarýǵa tartý qajettigin ashyq aıtty. Olar adaldyq, ádildik, eńbekqorlyq sekildi qasıetter ákimder úshin qajetti talap bo­lýy kerek ekenin de qyzý tal­qyǵa saldy. Mysaly, jas kásip­ker Indıra Berikqyzynyń piki­rinshe, ákim turǵyndardy bıznes­pen aınalysýǵa yntalandyryp, olarǵa óz isin damytýǵa demeýshilik jáne ózge de kómek kórsete bilýge tıis.

Kásipkerlik bóliminiń mamany Danııar Qaýra aýdan jáne aýyl ákimderine qoıylatyn talaptardy bólek qaraýdy jáne saılanǵan ákimderdiń óz fýnksııalaryn júzege asyrý úshin memlekettik qyzmetke jastardy kóbirek tartýdy usyndy. Osy taqyrypty damyta otyryp, jas memlekettik qyzmetshi Almas Qaırat jastardy memlekettik qyzmetke tartý jáne olardy kásibı qoldaý úshin uıym qurý qajet degen pikirin bildirdi.

Aýdanǵa sapar barysynda Nurlan Ábdirov saılaý ko­mıssııalarynyń múshelerin kaskadtyq ádis boıynsha oqytýǵa qatysty. Is-shara kezinde ol Ortalyq saılaý komıssııasynyń aýmaqtyq saılaý komıssııalary uıymdastyrǵan jergilikti jerlerde ótkiziletin oqytý se­mı­narlaryna ádistemelik kómek kórsetýdiń jáne sapany baqy­laýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.

Sodan keıin Ortalyq saılaý komıssııasy basshysy Shabanbaı bı jáne Qyzylaraı aýyldyq okrýgteriniń turǵyndarymen jáne saılanǵan ákimderimen kez­desti. Aýyl turǵyndary óz ákim­deriniń qyzmetine oń baǵa berdi. Shabanbaı bı aýy­lynyń turǵyny Shyraı Jaı­laýbekova aýyldaǵy oń óz­geristerge al­leıanyń ashylýy, «Alash» qozǵalysynyń kóshbasshysy Á.Bókeıhanǵa bıýst ornatý, aýyl­dy abattandyrý sekildi ıgi isterge toqtaldy. Sondaı-aq tur­ǵyndar kezdesýde kandıdat­tarǵa qoıylatyn talaptardy keńinen talqylady.

Qazan aıynyń alǵashqy kúni OSK apparatynyń jaýapty qyzmetkerleri 5 qara­shada ákim saılaýy ótetin Prıo­zersk qalasyna bardy. Olar №802 saılaý ýchaskesiniń ju­my­symen tanysyp, saılaý komıs­sııalarynyń múshelerimen oqytý semınaryn ótkizdi. Al Nurlan Ábdirov Osa­karov aýdanynda Pıoner jáne Esil aýyldyq okrýgterinde bolyp, saılanǵan ákimdermen jáne turǵyndarmen kezdesti.

Kezdesý barysynda ol aýyl­dyq deńgeıdegi ákimderdi saılaý máselelerine jan-jaqty toq­taldy. OSK basshysynyń sura­ǵyna jaýap bere otyryp, turǵyndar aýyl ákiminiń áleý­mettik-psıhologııalyq portretin jasady. Olardyń pikirinshe, ákim tıisti joǵary bilimdi, jaýap­ty, sol aýyldyń týmasy jáne aýyl men aımaqtyń máselelerin ishten biletin adam bolýy kerek. О́z kezeginde Pıo­ner aýyl­dyq okrýginiń ákimi, bu­ryn osy aýylda shamamen 30 jyl tu­ryp, 10 jylǵa jýyq aýyl men aýdan ákimdiginde jumys istegen Oralbek Amanjol jas­tardy aýylda turaqtandyrý máselesin kóterdi. Eki aýyldyń turǵyndary ózderi saılaǵan ákimderdiń qyzmetine oń baǵa berip, aýyl ákimderiniń saıla­ýyn engizýdi durys saıası sheshim dep sanaıtyndyqtaryn aıtty.

Budan keıin Ortalyq saılaý komıssııasynyń basshysy jergilikti atqarýshy organdar, prokýratýra, ishki ister organdarynyń basshylarynyń, Osakarov aýdanynyń saılaý komıssııasy músheleriniń qatysýymen semınar-keńes ótkizdi. Keńeste aýdan ákiminiń aldaǵy saılaýyna daıyndyq boıynsha júrgizilip jatqan ju­mystary týraly esebi tyńdaldy.

Keńes barysynda Nurlan Ábdirov ákimdikke jáne aýmaq­tyq saılaý komıssııalaryna saılaý naýqanyn tolyq aqpa­rat­tyq súıemeldeýdi qamta­masyz etýdi tapsyrdy. Son­daı-aq ol kandıdattarǵa úgit-n­a­sı­hat jumysy, onyń ishin­de kandıdattardyń úgittik bas­pa materıaldaryn ornalasty­rý úshin qajetti oryndar sanyn berý arqyly teń múmkin­dikterdi qamtamasyz etýdiń mańyz­dylyǵyn atap ótti.

OSK tóraǵasynyń aımaqqa sapary Osakarov aýdanynyń saılaý komıssııalarynyń 226 múshesin kaskadty ádis boıyn­sha oqytýǵa qatysýmen qorytyn­dylandy.

 

Sońǵy jańalyqtar