Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
«LCOY Kazakhstan 2023» – Birikken Ulttar Uıymynyń klımattyń ózgerýi jónindegi negizdemelik konvensııasy (UNFCCC) jáne «SDSN Youth Kazakhstan» uıymynyń resmı jastar toby «YOUNGO» mıssııasynyń negizgi is-sharasy. Jyl saıyn uıymdastyrylatyn konferensııanyń basty maqsaty – jas kóshbasshylardyń basyn qosyp, klımattyń ózgerýi týrasynda bazalyq bilim berip, olardyń osy salada belsendi katalızator bolýyna yqpaldasý.
«Biz klımattyń ózgerýine qatysty pikirtalastarda jastardyń daýsy óte mańyzdy dep esepteımiz. Qazirgi ýaqytta Ortalyq Azııa, onyń ishinde Qazaqstan klımattyq ózgeristerdiń barlyq saldaryn aıtarlyqtaı sezinetinin baıqadyq. Sondyqtan bul taqyrypty neǵurlym kóp aıtyp, talqylaı alsaq, soǵurlym adamdar, ásirese jastar jahandyq máselelerden habardar bolady. Sonymen qatar jastar arasynda ıdeıalar men tájirıbe almasý mundaı alańdardyń kóp bolǵany abzal. О́ıtkeni bul jastar bolashaq sheshim qabyldaý úrdisteriniń aldyńǵy qatarynda turǵan býyn. Konferensııada úsh paneldik sessııa boıynsha toptyq jumysty qamtıtyn qorytyndy qujat bolady. Jergilikti jastardyń ár málimdemesi saıyp kelgende jahandyq COY jáne odan keıingi BUU klımattyń ózgerýi jónindegi konferensııasynda (COP) qoldanylady», dedi «LCOY Kazakhstan 2023» úılestirýshisi Muhtar Amanbaıuly.
Al «SDSN Youth Kazakhstan» – el jastary arasynda BUU Turaqty damý maqsattaryn ilgeriletýge baǵyttalǵan bastama. Ol byltyr maýsym aıynda Nazarbaev ýnıversıtetinde qurylǵan.
«Bizdiń kózdegenimiz – turaqty damýdyń 17 maqsatyna jetý úshin sheshimderdi anyqtaýǵa jáne ázirleýge kómektesý. Qazaqstandaǵy jeli ótken jyly paıda boldy. Qazir 20-ǵa jýyq mekeme bar. Alǵash SDSN konferensııasyn uıymdastyrǵanda, is-sharadaǵy jastardyń belsendiligi unady. «SDSN Youth» ázirlegen jáne Qazaqstanda júzege asyratyn 4-5 prezentasııa men joba bar. Uıymnyń keı tujyrymdamalyq suhbattary men prezentasııalary jáne jobalary qoǵamdaǵy jalpy adamzatqa mańyzdy, ózekti máselelerge arnaldy. Biz ár bastamada ony sheshý joldaryn qarastyrdyq», dedi Qazaqstandaǵy SDSN tóraǵasy Shıgeo Katsý.
Paneldik sessııanyń birinde Qazaq ulttyq geografııalyq qoǵamynyń ókili Aıda Tabelınova klımattyń ózgerýiniń gıdroekologııalyq júıege áserin baǵamdap, óńirlik jáne jahandyq jylyný áserinen Qazaqstanda sý sıklindegi ózgeristerge baılanysty týyndaǵan osal tustaryn sóz etti. Jas zertteýshi máseleni sheshý joldaryn da usyndy. Atap aıtqanda, kanaldardy jańartý, býlanýdy azaıtý jáne sý astynda basseın batareıalaryn salý.
Sondaı-aq ol elimizdiń strategııalyq ekonomıkalyq josparlaýyndaǵy ekologııalyq táýekelderdi eskerýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti. Buǵan qosa ekonomıka sektorlarynda sýdy paıdalanýdy retteý úshin IT tehnologııalardyń múmkindigin qoldanýǵa shaqyrdy. Jıylǵandarǵa Kaspıı teńiziniń máselesin de jan-jaqty taldap kórsetti.
«Kaspıı teńiziniń ortalyǵy muhıttyq jáne Shyǵys Eýropalyq plıtalar arasyndaǵy bólikten ótip, sý deńgeıiniń aýytqýyn týdyrady. Kaspıı jaǵalaýynda bolyp jatqan bul tabıǵı úderister klımattyń ózgerýiniń kórsetkishi. Demek deflıasııa, tuzdaný jáne erozııa sııaqty qubylystardy zertteý klımattyń ózgerý dınamıkasyn túsinýde sheshýshi ról atqarady. Bul problemalardy talqylaý Kaspıı teńizi jaǵalaýyndaǵy bes memlekettiń arasyndaǵy halyqaralyq yntymaqtastyqty talap etedi. «Qazaq Geography» bıyl túrki memleketteriniń geografııalyq keńesin qurý týraly bastama kóterip, osy máselelerdi sheshý úshin platforma usyndy», dedi Aıda Tabelınova.
Mańyzdy máseleler qordalanǵan otyrysta qatysýshylardyń klımattyń ózgerýi jáne onyń saldary týraly túsinigin jetildirýge arnalǵan «Climate fresco» dep atalatyn stýdenttik jobalar, óner kórmesi jáne klımat taqyrybyndaǵy oıyn uıymdastyryldy.
Konferensııa sońynda spıkerler klımattyń ózgerýi týraly BUU-ǵa málimdeme jiberetinin habarlady. Bul qujat Birikken Arab Ámirlikteriniń Dýbaı qalasynda ótetin BUU Klımattyń ózgerýi jónindegi 28-jastar konferensııasyna usynylyp, klımattyń ózgerýi boıynsha jahandyq sheshimge yqpal etýge sep bolady.
