Tikenekti aýyly aýdan ortalyǵynan ájeptáýir qashyq. «Shubarkól kómir» ken ornyna jaqyn. Mundaǵy sharýashylyqtar aýylyna sharapatyn tógip otyr. Tútin sanyn kóbeıtip. О́tken jyly eki otbasy kóshirip ákelse, bıyl on otbasyny aýyldaǵy aǵaıyn úlken yqylaspen qarsy aldy. Tegin úıge qonystandyryp, ony jańartyp alýyna qolǵabys berdi. Aldyna mal salyp, jumysqa ornalastyrady. Malyna jemshópti de tegin úlestiredi. Kómirdi de túsirip berdi. Osylaısha, sharýashylyq ıeleri aýyldaryndaǵy berekeli tirlikti jalǵap otyr.
Bıyl mektepten toǵyz bala oqý támamdapty. Mektepke bala barmasa, ókinishke qaraı, jabylady. Jazda aýyldaǵy el-jurt jıyn ótkizip, el kóshirip ákelýge kelisedi. Mundaı ıgi istiń basynda júrgen aýyl janashyry, aýdandyq máslıhat depýtaty Ramazan Ábildın jan-jaqtan kópbalaly otbasylardy qarastyrady. Bir jaǵynan mektepke muǵalim de qajet. Osyny negizge alady.
On otbasy Astana qalasynan, Jezqazǵannan, Qorǵaljynnan jáne Barshyn, Júkeı aýylynan kóship kelgen. Kóship kelgenderdiń arasynda jas otaý da bar. Erbolat pen Ajar esimdi eki jas Astanadan kóship kelgen. Ajardyń joǵary bilimi bar. Qazir bastaýysh mektep muǵalimi.
Al Qorǵaljynnan kóship kelgen Qanat Muzbaevtyń shańyraǵynda jeti bala bar. Barlyǵy mektepke ornalasty. Astanadan qonys aýdarǵan Ulbolsyn Serikbaıqyzy tarıh páninen, Jezqazǵannan kelgen Bereke Tasybekova fızıkadan sabaq beredi.
Júkeı aýylynan kóship kelgen Ýálıhan Orazǵalıuly qazir aýyldaǵy sharýashylyqtyń birinde jumys istep, nápaqa taýyp júr. Zaıyby Áıgerim ázirge balamen úıde otyr.
– Bes balamyz bar. Buryn Júkeıde turǵanda úsh balam kórshi aýyldaǵy mektep-ınternatta oqydy. Balalar úıdi qatty saǵynatyn. Sol sebepti bizge balalarmen birge kóshýdi usynyp, kómektesemiz degende kóp oılanbadyq. Bes bólmeli úı berdi. Mal berdi. Shóbimizdi, kómirimizdi túsirip berdi. Aýyl halqy tatý eken. Jomart jandar kóp. Jyly shyraımen qarsy aldy, – deıdi Áıgerim Serikbaeva.
Shaǵyn aýylda aýyz sý úıge deıin kelip tur. Uıaly baılanys bar. Internet jelisine qosylǵan. Aýyl halqynyń qarajatyna salynǵan meshit bar. Aýyl janashyry Ramazan Ábildın aýylyna óz qarajaty esebinen mádenıet úıi men dıskoklýb tartý etken. Onymen qosa aýyldaǵy az qamtylǵan otbasylarǵa azyq-túlik sebetin úlestirip otyrady.
Ramazan Muqataıulynyń sharýasy shalqyǵan. 2001 jyly ashqan sharýa qojalyǵy búginde órken jaıǵan. О́risin aqbas sıyr men Qambar ata tóline toltyrǵan. Erterekte túrli qyzmetke shaqyrtý tússe de, aýylynan alystaǵysy kelmegen azamat el maqtanyna aınalǵan.
– Aýyldan ósip-ónedi ekenbiz, al onyń basyna qıyndyq ornaǵanda tastap ketsek, ne bolamyz? Topyraǵynyń qasterin sezinedi ekenbiz, bir tal ege almasaq, qaıtkenimiz? Jalpy, jalǵyz adamnyń qolynan eshteńe kelmeıdi. Aýyldaǵy fermerlerge sheksiz rızashylyq bildirý kerek. Usynysymyzdy qoldap, kómek qolyn sozǵan, demeýshilik kórsetken olarǵa kóptiń alǵysy jaýsyn. Jasyratyny joq, jaz boıy alań kúıde júrdik. Kim kele qoıady dep shalǵaıǵa. Biraq janymyzdy salyp, jumyla kiristik. Jumysqa ornalastyrdyq. Aýylymyzdyń tamyryna qan júgire bastaǵandaı. Tirshilik qyzý. Bizde bir ǵana oı bar – aýyl damysa, el órkendeıdi, – deıdi ıgi istiń bastamashysy R.Muqataıuly.
Qaraǵandy oblysy,
Nura aýdany
