Munaıly qalanyń kún tártibinde turǵan máseleniń biri – turǵyn úı qorynyń apattyq jaǵdaıy men tozyǵy jetýi. Turǵyn úı qoryn jańartý halyqtyń ómir súrý deńgeıin jaqsartýdyń mańyzdy mindetteriniń biri desek, eski úılerdiń másele bolyp kún tártibine ilinýi durys.
Qazirgi ýaqytta Jańaózen qalasynda 262 kópqabatty úı bar, onyń 232-si 1960-1980 jyldar aralyǵynda salynǵan. Aǵymdaǵy jóndeý jumystary aıasynda olardyń ekeýi apatty dep jarııalanyp, 200-den asa turǵyny basqa úılerge kóshirildi. Sondaı-aq qalada kúrdeli jóndeýdi qajet etetin 52 turǵyn úı bar. Qazirgi ýaqytta onyń 15-i «Nurly jer» baǵdarlamasy esebinen jóndelgen, qalǵan 37 ǵımarat úshin kezeń-kezeńimen qalpyna keltirý jumystary josparlanyp otyr.
Jańaózen qalasynyń ákimi Aıbek Qosýaqovtyń aıtýynsha, bul sharalar qala turǵyndary úshin turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan jáne Jańaózendegi 40 eski úıdiń aǵymdaǵy jaǵdaıyn anyqtaý úshin saraptamalyq baǵalaý júrgizýge jiberilgen. Taldaý nátıjesi belgili bolǵan soń, apattyq dep tanylǵan ǵımarattar buzylyp, qalǵandary kúrdeli jóndeýden ótkiziledi.
Turǵyn úıge qatysty bul jumystar Jańaózende 2022 jyldan bastap qolǵa alynǵan 2020-2025 jyldarǵa arnalǵan «Nurly jer» memlekettik turǵyn úı-kommýnaldyq damý baǵdarlamasyna sáıkes turǵyn úı qoryn jańartý baǵdarlamasy aıasynda júrgiziledi. Osy maqsatta bıýdjetten 1,2 mlrd teńge bólingen.
Aımaq basshysymen kezdesýde aıtylǵan, Jańaózen turǵyndaryn tolǵandyratyn taǵy bir másele – sý tapshylyǵy. Qalada jaz aılarynda ortasha eseppen táýligine 42 myń tekshe metr, al qysta táýligine 30 myń tekshe metrge deıin sý beriledi. Bul máseleni sheshý úshin 2025 jylǵa deıingi keshendi damý jospary aıasynda qýaty táýligine 50 myń tekshe metr teńiz sýyn tushytý zaýytyn iske qosý josparlanǵan. Sonymen qatar qalada 2023 jyldyń sońyna deıin sýmen jabdyqtaý jáne káriz júıelerin qaıta qurý, keńeıtý josparlanyp jatyr. TÚKSh ınjenerlik júıelerin jańartý sýmen jabdyqtaý sapasyn jaqsartýǵa múmkindik beredi.
Halyqpen alty saǵattyq kezdesýde turǵyndar jumyspen qamtý, medısınalyq qyzmetterdiń sapasy, bıznesti damytý, eski kóppáterli úılerge kúrdeli jóndeý júrgizý sııaqty túrli suraqtar qoıdy, keıbiri úı alýǵa járdemdesý, sondaı-aq munaı-gaz salasyna jumysqa ornalastyrý týraly ótinish jasady.
N.Noǵaev barlyq máseleni qoldanystaǵy zańnama sheńberinde sheshý qajet ekenin atap ótti.
«Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Joldaýynda memlekettik organdar jumysynda ádildik pen ashyqtyq qaǵıdattaryn basshylyqqa alýynyń ajyramas mańyzyn aıtty. Ol halyqta týyndaıtyn barlyq másele, sonyń ishinde jumysqa ornalasýǵa jáne aýyz sýǵa qol jetkizýdi qamtamasyz etýge baılanysty máseleler qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes qatań sheshilýge tıis ekenine erekshe nazar aýdardy. Munaı-gaz salasyna jumysqa ornalasýǵa keletin bolsaq, kelisilgen algorıtmniń talaptaryn saqtamaı, barlyǵyn, tipti kezeksiz uıymdastyrýdyń múmkin emestigi týraly birneshe ret aıttym. Biz árqashan ashyq dıalog qurýǵa daıynbyz. Alaıda osy tusta meniń atap ótkim keletin másele – munaı ónerkásibinde ǵana emes, basqa salalarda da qyzmet atqarý múmkindikterin qaraý kerek. Máselen, kóptegen turǵyn dárigerlerdiń tapshylyǵy týraly aıtady. Osy máseleni sheshý úshin memleket granttar bólip, tegin bilim berýde. Sondaı-aq bıznespen aınalysamyn deıtin jandarǵa biz memlekettik qoldaý sharalaryna kepildik beremiz. Sonymen qatar bolashaqta jasyl energetıka, aýyl sharýashylyǵyn damytý jáne basqa da kóptegen jańa salada múmkindikter óte kóp», dedi oblys ákimi.
Esepti kezdesý aıaqtalǵan soń N.Noǵaev Jańaózenniń 88 turǵynyn jeke qabyldady. Mańǵystaý oblysy ákiminiń baspasóz qyzmetiniń habarlaýynsha, jalpy Jańaózen qalasyna úsh kúndik issapar barysynda aımaq basshysy 145 turǵynmen jeke kezdesip, máselelerin tyńdaǵan.
Jańaózende bári jaqsy deı almaımyz, elimizdiń basqa qalalaryndaǵydaı ózindik máseleleri bar, turǵyndar olardy aımaq basshysyna aıtyp, nazaryna usyndy. Joǵaryda aıtyp ótkenimizdeı, eski úıler, sý tapshylyǵy máselelerin sheshý jumystary qolǵa alynǵan, bul maqsatty jumystar tolyq eńserilgen kezde qalanyń ahýaly jaqsara túsedi dep senemiz.
Mańǵystaý oblysy
