Aqtoǵaıdyń taý-tasynda oınap ósken bala Dáýlettiń armany Aqsorańdaı asqaq edi. Bala kezinen sportpen shuǵyldanǵan jigit qatarlastaryna qamqor bola bildi. Elge járdem bergendi jany súıetin. Úlkenderden bata alǵandy eń úlken baqyt sanaıtyn. Osylaı ósken perzent áýelde órt sóndirýshi bolamyn dep oılamaǵan.
Mektebin támamdap, aýylynan qanat qaqqan jas Dáýlet Qaraǵandydaǵy pedagogıkalyq ınstıtýtqa, deneshynyqtyrý mamandyǵy boıynsha oqýǵa túsedi. Ony oıdaǵydaı bitirip, Balqashtaǵy №7 mektepke muǵalim bolyp jumysqa ornalasady.
Toqsanynshy jyldar. Jurt jappaı bazarǵa shyqqan ýaqyt. Qarjy tapshylyǵy Dáýletke de sezile bastaǵan. Osy kezde mardymsyz jalaqy mamandyǵyn aýystyrtady.
«Ol kezde jarnamany gazetten, aıaldamadan kórýshi edik. Sondaı qaptaǵan qaǵaz ilingen taqtanyń ishinen «Qutqarýshy qabyldaımyz» degendi taýyp aldym. Nege ekenin bilmeımin, kóńilime qatty jaqty. Sol shaqta Jezqazǵan oblysyna qaraıtyn edik. Medkomıssııadan sol jaqtan ótkenmin», dep eske alady qutqarýshy qataryna qabyldanǵan shaǵyn.
Sóıtip, 1993 jyly Balqashtaǵy órt sóndirý bólimshesiniń birine jumysqa da qabyldanady. Jary Klara Kenejanovamen birge shańyraǵyn da kóteredi. Eń alǵash jumysqa qabyldanǵandaǵy myna bir oqıǵasyn da esine alyp, áńgimelep berdi.
«Tańǵy tórtte Shashýbaı shaǵyn aýdanynan dabyl qaǵyldy. Jedel jetip bardyq. Birinshi qabattaǵy páterdi ot sharpyǵan eken. Ol kezde qazirgideı úlken ottegi apparatymyz joq. Áıteýir, tútinnen qorǵanatynymyz bar. Úıdiń ishindegi erli-zaıyptyny shyǵaryp aldyq. Túpkir bólmede eki bala qalypty. О́rttiń beti qatty. Qansha jerden qutqarýshymyz desek te, úlken táýekeldi qajet etedi. Sol sátte oı ústindegi meni alapat kúsh úıge alyp kirdi. Qyp-qyzyl ottyń ishinen kózińizdi ashyp júrý degen tipti múmkin emes. Áıteýir, úıdiń ishin oısha jobalap, álgi bólmeniń esigin teýip kirip, eki balany alyp shyqqanym esimde qalypty», deıdi ol.
Osy bir qutqarý jumysynan keıin, myna bir oıdy sert etip alypty: «О́rt sóndirý mamandyǵy oılanyp turýdy qajet etpeıdi. О́rtti óshirýden buryn basty mıssııa – adam ómirine arasha túsý. О́ıtkeni tap sol tusta adam jany – bizge amanat».
Mine, sodan beri minsiz qyzmet etip kele jatqan Dáýlet Muqataıuly órt sóndirý salasynyń túrli qyzmet satysynan ótedi. 2010 jyly №5 órt sóndirý bólimshesiniń qaraýyl bastyǵy bolyp zeınetke shyǵady. Myqty maman, jedel qutqarý jumysyn utqyr uıymdastyra bilgen Dáýlet Muqataıulyn kim jibere salsyn? Balqashtaǵy zaýyttyń «Seriktestik» atty órt sóndirý bólimshesinde №3 qaraýyl bastyǵy retinde qyzmetin ári qaraı jalǵaıdy. Áli de – osy qyzmette.
«Bizdiń Dáýlet Muqataıulynyń áýeli adamı qasıeti joǵary ekenin atap ótýimiz kerek. Ujymda úlken bedeli bar aǵamyz únemi keıingi jastarǵa jol kórsetip júr. Tańdaǵan kásibin erekshe iltıpatpen, adal da minsiz atqarady», deıdi áriptesteri.
Qysqasy, Dáýlet Muqataıuly tilsiz jaýdyń «tilin» uǵyp, jalyndy jedel quryqtaýdyń jolyn uıymdastyra alatyn tájirıbeli maman, qadirli qutqarýshy. Otyz jylǵy orasan eńbegi eskerilip, omyraýyna «О́rtke qarsy qyzmet organdaryndaǵy minsiz qyzmeti úshin» medalin taqqan.
Qaraǵandy oblysy,
Balqash qalasy
