Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
El Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń «Ádiletti Qazaqstan: bárimiz jáne árqaısymyz úshin. Qazir jáne árdaıym» saılaýaldy baǵdarlamasynda «Qoljetimdi jáne sapaly bilim» degen bólim bar. Sol bólimde osy bir bastamaǵa qatysty: «Elimizde 6,5 mıllıon bala bar. Olardyń bárine turǵan jerine jáne qaı tilde oqıtynyna qaramastan, irgeli bilim, sıfrlyq tehnologııa, jaıly bilim ınfraqurylymy teń dárejede qoljetimdi bolýǵa tıis. Osy maqsatta áleýmettik osal top sanatyndaǵy otbasynyń balalary balabaqshada tegin tamaqtanady jáne bastaýysh synyp oqýshylarynyń barlyǵy tegin ystyq tamaqpen qamtamasyz etiledi», dep jazylǵan.
Oqýshylarǵa mundaı jaǵdaı jasaý óz kezeginde mekteptegi tamaqtandyrý máselesine qatysty talaptardy engizýge jáne bekitýge qajettilikti týǵyzdy. Oqý-aǵartý mınıstrligine qarasty Balalardyń quqyqtaryn qorǵaý komıteti basqarmasynyń bas sarapshysy Bátıma Aıtbaeva birqatar normany atady.
– Balalardy sapaly tamaqpen qamtamasyz etý qyzmetin úılestirý mınıstrliktiń basym mindetterine jatady. Tamaqtaný sapasyn arttyrý maqsatynda tárbıelenýshiler men bilim alýshylardy tamaqtandyrý isin uıymdastyrý qaǵıdalarynda halyqtyń sanıtarlyq-epıdemıologııalyq salamattylyǵy salasyndaǵy qujattardy usyna otyryp, jetkizýshilerdi tańdaý krıterııleri aıqyndaldy. Brakırajdyq komıssııa músheleri úshin monıtorıngtik toptar, vedomstvoaralyq saraptama toptary qyzmetiniń tártibi týraly zańnamalyq normalar bekitildi. Qoǵamdyq tamaqtandyrý tehnıgi nemese tehnık-tehnologi, dıetolog nemese dıetalyq bıkeniń bolýyna qoıylatyn talaptar engizildi. Tamaq daıyndalatyn ashanalardyń as blogynda beınebaqylaý júıesin ornatý boıynsha jetkizýshilerge qoıylatyn talaptar aıqyndaldy, – dedi komıtet ókili.
Salalyq mınıstrliktiń habarlaýynsha, tamaqtaný mádenıetin qalyptastyrý maqsatynda elimizdegi mektepterde tamaqtanýdyń jańa modeli ázirlendi. Jańa model mektepte tamaqtaný mádenıetin qalyptastyrýdyń kezeńdik is-sharalar keshenin qamtıdy. Qazir kezeńdik is-sharalar qanatqaqty joba aıasynda Astana qalasynyń alty mektebinde ótkizilip jatyr. Jobany Ulttyq salaýatty tamaqtaný ortalyǵy júzege asyrady.
Kezeńdik is-sharalardyń birinshi kezeńinde mekteptegi tamaqtanýdy uıymdastyrý jumysyn baǵalaý jáne taldaý maqsatynda balalardyń mektep ashanasyndaǵy minez-qulqynyń úlgilerin zertteý, antropometrııalyq kórsetkishterdi ólsheý (boıy, salmaǵy) jáne durys tamaqtaný qaǵıdattaryn bilýge saýalnama júrgiziledi. Ekinshi kezeńde salamatty ómir salty salasyndaǵy bilim men tájirıbeni baıytý úshin jetkizýshilerdi, mektep personalyn, oqýshylardy jáne olardyń ata-analaryn oqytý uıymdastyrylady. Úshinshi kezeń balalardyń durys tamaqtanýyna jáne fızıologııalyq qajettilikterin esepke alýǵa basa nazar aýdara otyryp, oqýshylardyń tamaqtanýyn retteıtin normatıvtik-quqyqtyq qujattardy úılestirýden turady. Tórtinshi kezeńde balalardyń densaýlyǵyn saqtaýǵa baǵyttalǵan mektepte tamaqtanýdyń jańa modelin ázirleý kózdelip otyr. Bul úderis densaýlyqty saqtaýǵa yqpal etetin bilim berý ortasyn qalyptastyrýǵa septesedi. Al sońǵy kezeńde engizilgen ózgeristerdiń monıtorıngi jáne tıimdiligi baǵalanady.
Buǵan deıin mınıstrlik tamaqtanýdy uıymdastyrýdyń qaýipsiz jaǵdaılaryna áser etetin krıterıılerdi zerttegen edi. Soǵan sáıkes ulttyq dástúrlerge jáne óńirde óndiriletin otandyq ónimderdiń assortımentine sáıkes mázir de ázirlengen.
