Keıingi eki jylda halyqaralyq qaýipsizdik pen quqyq júıesiniń daǵdarysyna baılanysty Qazaqstanǵa jáne onyń syrtqy saıasatyna degen qyzyǵýshylyq aıtarlyqtaı ósti. Demek elimizdiń óńirlik qaýipsizdikti saqtaý men nyǵaıtýdaǵy jaýapkershiligi burynǵydan da arta tústi.
Qazaqstanǵa Reseı Prezıdentiniń sapary keıingi eki jylda shoǵyrlanyp qalǵan logıstıka jáne halyqaralyq saýda máseleleriniń sheshilýine dem beredi. Geografııalyq faktordy eskersek, Reseı – bizdiń Eýropamen saýdadaǵy negizgi tranzıttik seriktesimiz. Sol sekildi Qazaqstan da Reseı úshin Ortalyq Azııa, ásirese Qytaımen saýdada tranzıttik hab bolyp esepteledi. Bul faktorlardy ózara kólik shyǵyndaryn azaıtýda, eki eldegi ınflıasııany tómendetý úshin paıdalaný kerek. Buǵan qosa Reseıden jetkizý esebinen eldegi gaz tapshylyǵyn joıý, Soltústik jáne Shyǵys Qazaqstannyń ınfraqurylymyn qalyptastyrý men gazdandyrýdy jedeldetý múmkindigin kózdeý qajet.
Qazaqstannyń energetıkalyq ınfraqurylymyna, ásirese qazirgi tańda asa ótkir energetıkalyq daǵdarysqa ushyraǵan óńirlerdegi energetıkalyq ınfraqurylymǵa ınvestısııalar tartýdy oılastyrǵan abzal. Sondaı-aq aýyl sharýashylyǵy jáne azyq-túlik óndirisi salasyndaǵy yntymaqtastyqty tereńdetý kerek.
Ázirge biz tek bir-birimizben básekelesip jatyrmyz jáne Qazaqstan bul básekede kólemi jaǵynan tutynýshysy az ekonomıka retinde obektıvti turǵydan utylady. Alaıda Qazaqstan men Reseı – aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń iri óndirýshileri. Astyq eksporty boıynsha álemdik kóshbasshylardyń ondyǵyna kiredi. Statıstıkaǵa zeıin qoısaq, eki memleket jalpy egistik jerlerdiń shamamen 10 paıyzyn jáne búkil álemdegi jaıylymdar men shabyndyqtardyń
9 paıyzyn quraıdy. EAEO elderiniń, sondaı-aq О́zbekstan men Tájikstan sarapshylarynyń pikirinshe, eki eldiń astyq qory 600 mıllıonnan astam adamdy tamaqtandyrýǵa jetedi. Álemde 850 mıllıon azamat azyq-túlik tapshylyǵyn nemese kádimgi ashtyqty bastan ótkerip jatqanyn nazarǵa alsaq, bizde úlken damý áleýeti bar. Qostanaıda ótken О́ńiraralyq yntymaqtastyq forým – birlesken kooperatıv bolyp álemdik azyq-túlik naryqtaryna tike shyǵýdyń bastamasy. Atalǵan qurylym Qazaqstannyń aýyl sharýashylyǵyn bıýdjettik sýbsıdııalarǵa táýeldi saladan ekonomıkalyq draıverge kóshire alady.
Taǵy bir eskeretin másele – Reseıdiń qazaqtar turatyn óńirlerinde qazaq mektepterin ashý máselesin kóterý qajet. Bul reseılik týystarymyz úshin ondaǵy qazaq tili men mádenıetin saqtaý máselesine tikeleı baılanysty. «Jumsaq kúsh» qaǵıdaty jáne Reseıdegi sany mıllıonǵa jetetin qazaq qaýymy bizdiń ekonomıkalyq jáne gýmanıtarlyq jobalarymyzdy ilgeriletý úshin mańyzdy resýrs bola alatynyn umytpaýymyz kerek.
Erkin ÁBIL,
Májilis depýtaty
