Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Osy ýaqyt aralyǵynda talaılardy taqyrǵa otyrǵyzyp ketken «Chia-Tai» qarjy pıramıdasynyń Qyzylorda qalasyndaǵy qurylymdyq bólimshesin basqarǵan kúdikti de qamaýǵa alyndy. Kádimgi qarjy pıramıdasyn ınvestısııalyq uıym retinde kórsetip, joǵary jáne turaqty tabys ákelýge ýáde bergender byltyrǵy qarasha men bıylǵy sáýir aralyǵynda kóptegen azamattyń senip tapsyrǵan qarjysyn basqa maqsatqa jumsap kelgen.
Qyzylorda oblysy boıynsha Ekonomıkalyq tergep-tekserý departamentiniń basshysy Baqyt Qaıshybekov adamdardyń alaıaqqa jem bolýy qarjylyq saýattyń kemdiginen bolyp otyrǵanyn aıtady. Osyǵan baılanysty departament qumar oıynnyń qurbany bolýdyń aldyn alýǵa, kúmándi qarjylyq pıramıdalar men oıyndarǵa qatysýdan bas tartýǵa baǵyttalǵan túrli sharalar uıymdastyryp otyr.
– Oblystyq qoǵamdyq damý basqarmasymen birlesip, bizdiń mamandar aýdandarda kezdesýler ótkizip júr. Oblystyq telearnamen birlese jasaǵan beınerolık «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» zaldarynda, saýda oryndarynda, qala kóshesindegi LED ekrandarda kórsetilip tur. Alaıda «aqshamdy eselep kóbeıtip alamyn» degen úmitti maldanyp júrgender azaımaı otyr, – deıdi departament basshysy.
Bıylǵy oqý jyly bastalǵaly beri departament mamandary 15 orta mektepte, 5 kolledjde, Qorqyt Ata atyndaǵy Qyzylorda ýnıversıteti men «Bolashaq» ýnıversıtetinde «Qarjylyq saýattylyq negizderi» taqyrybynda 22 semınar-sabaq ótkizdi. Mamandardan jasaqtalǵan spıkerler toby barlyq aýdanda bolyp, eńbek ujymdarynda, jastar ortalyǵynda kezdesýler uıymdastyrdy.
Áleýmettik jeli arqyly joq jerden oljaly bolýǵa shaqyryp, jurtty jeliktiretin jarnamalyq saıttar men siltemelerge «Kıbernadzor» aqparattyq júıesi arqyly monıtorıng jasalyp otyr. Osy arqyly departament mamandary 220 siltemeni buǵattap, 2 000 adam zańǵa qarsy kontentten bas tartty, 3 akkaýnt joıyldy.
Jyl basynan beri departament óndirisindegi 36 istiń 14-i óndirispen aıaqtalypty. Quqyq qorǵaý organdarymen birlesken buıryq negizinde jedel-tergeý kabınetteri beınekameramen jabdyqtalǵan. Tergeý jumystary nátıjesinde, memleketke keltirilgen 200 mln teńge zalaldyń 145 mln teńgesi óndirildi. Ashyqtyqty qamtamasyz etý úshin departament barlyq qylmystyq isterdi elektrondy formatta tirkep, júrgizip otyr.
Osy 10 aıda jedel izdestirýdiń nátıjesinde, kólenkeli ekonomıka baǵytyndaǵy 21 qylmystyq is tirkeldi. Árıne, onyń arasynda munaı ónimderiniń zańsyz aınalymyna qatysty faktiler de bar. Departament mamandary osy baǵytta 7 istiń altaýyn aıaqtap, sotqa joldaǵan.
Talaı otbasyna oırandap, taǵdyrlardy talqan etken zańsyz oıyn bıznesiniń de saıabyr tabar túri joq. Sońǵy 2 jylda departament óndirisinde osyndaı 22 qylmystyq is bolyp, 20 oıyn orny jabylsa da bir sátte baıyp ketýdi kókseıtinder azaıar emes.
– Bizde qaladaǵy bankterdiń birinde qyzmet isteı júrip 600 mln teńge kóleminde qarjy jymqyrǵan azamatqa qatysty qylmystyq is aıaqtalýǵa jaqyn, – deıdi Baqyt Saparǵalıuly.– Senesiz be, tergeý barysynda onyń urlanǵan aqshanyń basym bóligin qumar oıyndar men onlaın kazınolarǵa jumsaǵany anyqtaldy. Ol óz atynan tirkelgen logınniń esepshoty arqyly bir ǵana býkmekerlik saıttyń ózine 160 mln teńge kóleminde aqsha aýdarǵan. Bul búgingi qoǵam úshin oıynqumarlyq qaýipke aınala bastaǵanyn kórsetedi.
Qandaı qylmys jasalsa da jazalaýdan góri onyń aldyn alý, boldyrmaý mańyzdy. Osy baǵyttaǵy taldaý nátıjesinde departament «Qyzylorda-Jezqazǵan» avtojolyn salyp jatqan merdiger kompanııanyń biriniń kúmándi kásiporynmen 315,5 mln teńge kóleminde ózara esep aıyrysqanyn jáne janar-jaǵarmaıdy naryq baǵasynan 3 ese qymbat baǵada alǵanyn anyqtady. Osy derek boıynsha tıisti sharalar qoldaný úshin «Qazavtojol» Ulttyq kompanııasy» AQ-ǵa eskertpe hat joldandy.
Departament áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlaryna baǵany turaqtandyrý jáne qymbatshylyqtyń aldyn alý jumystary boıynsha da sharalarǵa erekshe kóńil aýdarady. Oblys ákimi janynan qurylǵan komıssııada aı saıyn jergilikti azyq-túlik taýarlaryna deldaldar qoıǵan baǵalar qaralady. Osy komıssııaǵa 18 zań buzýshylyq týraly aqparat joldanyp, taýar qunyn negizsiz ósirgen kóterme saýdagerler ákimshilik jaýapkershilikke tartyldy.
QYZYLORDA
