«Jaıly mekteptegi» jaısyz jemqorlyq

Mundaı jaǵdaılardy «Samruk-Kazyna Construction» mamandary jaı­ly mektepterdiń jobalyq-sme­ta­­lyq qujattamasyn tekserý kezinde anyqtaǵan. Bul týraly Basqarma tóraǵasy Máýlen Aımanbetov jaıly mektepterdiń merdigerlerimen jáne jobalaýshy uıymdarmen ótken jıyn barysynda málimdedi.

Konsorsıým jetekshilerimen jasalǵan ERS-sharttar aıasynda jaıly mektepterdiń jobalyq-smetalyq qujattamasyn áýeli tapsyrys berýshi, ıaǵnı «Samruk-Kazyna Construction» kompanııasy tekserip, quptaýy kerek. Sodan keıin ǵana ol memlekettik sarap­tamadan ótkizýge arnalǵan portalǵa júkteledi.

Jobalyq-smetalyq qujat­ta­ma­nyń qatań tekseriletinin bilse de, keıbir merdigerler aılasyn asyrýǵa ty­rysqan. Mysaly, keıbir jobalaý­shy uıymdar syrtqy ınjenerlik jeli­lerdi (káriz, sýmen jabdyqtaý, jylytý, TOBJ jáne t.b.) tartý bo­ıy­n­sha shyǵyndardy mektepterdiń joba­lyq-smetalyq qujattamasyna engizip qoıǵan. Alaıda «Samruk-Kazyna Construction» kompa­nııa­sy­nyń málim­deýinshe, bul jumystar jergi­likti atqarýshy organ­dar­dyń qara­jaty esebinen oryn­dalýǵa tıis. Úkimettiń №963 qaýlysyna sáıkes jergilikti atqarýshy organ­dar ulttyq jobany iske asyrý sheń­berinde orta bilim uıym­da­ry­nyń obektilerin salý kezeńine dı­reksııaǵa jer ýchaskesine jerdi ýa­qytsha óteýsiz paıda­laný quqy­ǵyn berý­di jáne mektep salý jospar­la­nyp­ otyrǵan jer ýchaskesin ınje­ner­lik-kommýnıkasııalyq ınfra­qu­­ry­lymǵa qosýdy nemese dıreksııa men jer­­g­­i­likti atqarý organdary arasynda qun­dary buryn kelisilgen dıreksııa aıqyndaǵan merdiger uıymnyń shyǵys­taryn tóleýdi qamtamasyz etedi.

Sondaı-aq taýarlar men qyz­­metterdiń smetalyq qunyn ótirik qymbattatyp kórsetken jaǵdaılar da bar. Erejege sáıkes, jaıly mek­tepterdi jobalaý kezinde «Qazaq qury­lys jáne sáýlet ǵylymı-zertteý jáne jobalaý ınstıtýty» ázirlegen resýrs­tyq smetalyq-normatıvtik baza men sáýlet-qala qurylysy, qurylys kata­login basshylyqqa alý qajet. Máýlen Aımanbetov mektepterdi jobalaý­dan bastap paıdalanýǵa berýge deıingi barlyq úderis zańnama men qurylys normatıvteri sheń­berinde júrgizilýge tıis ekenin erekshe atap ótti.

«Jobalaýshy uıymdardaǵy mamandardyń kásibı deń­geıi tómen bolýy saldarynan 300, 600, 900 oryndyq mektepterdiń qurylys-montajdaý jumystaryn bas­taý múmkin bolmaı tur. Men siz­der­di burynǵy ádisterden bas tar­týǵa shaqyramyn. Jaıly mektepter zamanaýı qurylys ındýstrııasynyń ozyq úlgisi bolý­ǵa tıis. Sondyqtan men ony iske asyrýǵa úlken jaýap­kershi­­lik­pen qaraýdy suraımyn. Eger jobany ádeıi qymbattatý áreketi baı­qalsa, qurylystyń kez kel­­gen kezeńinde biz túzetýler en­giz­ip, shyǵyndardy azaıtamyz. Qo­­­symsha jumys kólemi úshin qar­jy­ tólenbeıdi, ár tıyn úshin jaýap­ beresizder», dedi Basqarma tóraǵasy.

M.Aımanbetov qıturqy áre­ketter úshin ákimshilik jáne qyl­mystyq jaýapkershilik qaras­­­­ty­ryl­ǵanyn eskertti. Atap aıtqanda, QR QK 189-baby («Senip tapsyrylǵan bó­ten múlikti ıemdenip alý neme­se talan-tarajǵa salý») qolda­ny­lýy múmkin.

Jaıly mektepter qoldanysqa daıyn kúıde tapsyrylýǵa tıis. Oqý oryndaryn jobalaýmen, salýmen jáne jabdyqtaýmen qurylys jáne jobalaýshy uıym­dardan turatyn konsorsıým aınalysady. Konsorsıým jetekshileri retinde qurylys kompanııalary tanylǵan.

Kezdesý qorytyndysy bo­ıyn­sha «Samruk-Kazyna Cons­truction» basshysy konsorsıým jetek­shileri men konsorsıým quramyna kiretin jobalaýshy uıym ókilderine smeta baǵasynyń artýyna jol bermeýdi, al jobalaý jumystaryn buıryq pen normaǵa saı júrgizýdi, tıimsiz, ekonomıkalyq turǵydan maqsat­syz jobalaý jumystary men smeta qunyn ósirý boıynsha jaýap­kershilik jóninde kepildik hat usynýdy, mektepterdiń qury­lysy boıynsha bas josparyn normatıvti talaptarǵa saı retke keltirýdi, JSQ barlyq bólimi boıynsha smetalyq-normatıvti bazaǵa sáıkes kelmeıtin kólemi jónsiz kóterilgen qurylys-montajdaý jumystaryn, materıal men qurylǵylardy alyp tastaýdy tapsyrdy.

Aıta keteıik, 2022 jyly oqý­shy oryndarynyń tap­shy­ly­ǵy­ 270 myń oryndy, onyń ishinde qalada – 174 myń oryndy, aýyl­da 96 myń oryndy qurady. Budan basqa, jumys istep turǵan 710 mektep ábden tozǵan. 177 mektep paıdalaný merzimi 70 jyldan asa­tyn ǵımarattarda, 239 mektep samannan, 69 mektep aǵashtan, 5 mektep qamystan salynǵan jáne 40 mektep beıimdelgen ǵımarattarda ornalasqan. Máselen, 2022 jylǵy 1 qarashadaǵy jaǵdaı boıynsha Ulttyq bilim berý derekqorynyń derekterine sáıkes, elde 37 mektep apattyq jaǵdaıda dep tanylǵan. Al 142 mektepte oqytý úsh aýysymda júrgiziledi. Sol sebepti «Jaıly mektep» jobasynyń talapqa saı ári ýaqytynda oryndalýy asa mańyzdy.