Mundaı jaǵdaılardy «Samruk-Kazyna Construction» mamandary jaıly mektepterdiń jobalyq-smetalyq qujattamasyn tekserý kezinde anyqtaǵan. Bul týraly Basqarma tóraǵasy Máýlen Aımanbetov jaıly mektepterdiń merdigerlerimen jáne jobalaýshy uıymdarmen ótken jıyn barysynda málimdedi.
Konsorsıým jetekshilerimen jasalǵan ERS-sharttar aıasynda jaıly mektepterdiń jobalyq-smetalyq qujattamasyn áýeli tapsyrys berýshi, ıaǵnı «Samruk-Kazyna Construction» kompanııasy tekserip, quptaýy kerek. Sodan keıin ǵana ol memlekettik saraptamadan ótkizýge arnalǵan portalǵa júkteledi.
Jobalyq-smetalyq qujattamanyń qatań tekseriletinin bilse de, keıbir merdigerler aılasyn asyrýǵa tyrysqan. Mysaly, keıbir jobalaýshy uıymdar syrtqy ınjenerlik jelilerdi (káriz, sýmen jabdyqtaý, jylytý, TOBJ jáne t.b.) tartý boıynsha shyǵyndardy mektepterdiń jobalyq-smetalyq qujattamasyna engizip qoıǵan. Alaıda «Samruk-Kazyna Construction» kompanııasynyń málimdeýinshe, bul jumystar jergilikti atqarýshy organdardyń qarajaty esebinen oryndalýǵa tıis. Úkimettiń №963 qaýlysyna sáıkes jergilikti atqarýshy organdar ulttyq jobany iske asyrý sheńberinde orta bilim uıymdarynyń obektilerin salý kezeńine dıreksııaǵa jer ýchaskesine jerdi ýaqytsha óteýsiz paıdalaný quqyǵyn berýdi jáne mektep salý josparlanyp otyrǵan jer ýchaskesin ınjenerlik-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymǵa qosýdy nemese dıreksııa men jergilikti atqarý organdary arasynda qundary buryn kelisilgen dıreksııa aıqyndaǵan merdiger uıymnyń shyǵystaryn tóleýdi qamtamasyz etedi.
Sondaı-aq taýarlar men qyzmetterdiń smetalyq qunyn ótirik qymbattatyp kórsetken jaǵdaılar da bar. Erejege sáıkes, jaıly mektepterdi jobalaý kezinde «Qazaq qurylys jáne sáýlet ǵylymı-zertteý jáne jobalaý ınstıtýty» ázirlegen resýrstyq smetalyq-normatıvtik baza men sáýlet-qala qurylysy, qurylys katalogin basshylyqqa alý qajet. Máýlen Aımanbetov mektepterdi jobalaýdan bastap paıdalanýǵa berýge deıingi barlyq úderis zańnama men qurylys normatıvteri sheńberinde júrgizilýge tıis ekenin erekshe atap ótti.
«Jobalaýshy uıymdardaǵy mamandardyń kásibı deńgeıi tómen bolýy saldarynan 300, 600, 900 oryndyq mektepterdiń qurylys-montajdaý jumystaryn bastaý múmkin bolmaı tur. Men sizderdi burynǵy ádisterden bas tartýǵa shaqyramyn. Jaıly mektepter zamanaýı qurylys ındýstrııasynyń ozyq úlgisi bolýǵa tıis. Sondyqtan men ony iske asyrýǵa úlken jaýapkershilikpen qaraýdy suraımyn. Eger jobany ádeıi qymbattatý áreketi baıqalsa, qurylystyń kez kelgen kezeńinde biz túzetýler engizip, shyǵyndardy azaıtamyz. Qosymsha jumys kólemi úshin qarjy tólenbeıdi, ár tıyn úshin jaýap beresizder», dedi Basqarma tóraǵasy.
M.Aımanbetov qıturqy áreketter úshin ákimshilik jáne qylmystyq jaýapkershilik qarastyrylǵanyn eskertti. Atap aıtqanda, QR QK 189-baby («Senip tapsyrylǵan bóten múlikti ıemdenip alý nemese talan-tarajǵa salý») qoldanylýy múmkin.
Jaıly mektepter qoldanysqa daıyn kúıde tapsyrylýǵa tıis. Oqý oryndaryn jobalaýmen, salýmen jáne jabdyqtaýmen qurylys jáne jobalaýshy uıymdardan turatyn konsorsıým aınalysady. Konsorsıým jetekshileri retinde qurylys kompanııalary tanylǵan.
Kezdesý qorytyndysy boıynsha «Samruk-Kazyna Construction» basshysy konsorsıým jetekshileri men konsorsıým quramyna kiretin jobalaýshy uıym ókilderine smeta baǵasynyń artýyna jol bermeýdi, al jobalaý jumystaryn buıryq pen normaǵa saı júrgizýdi, tıimsiz, ekonomıkalyq turǵydan maqsatsyz jobalaý jumystary men smeta qunyn ósirý boıynsha jaýapkershilik jóninde kepildik hat usynýdy, mektepterdiń qurylysy boıynsha bas josparyn normatıvti talaptarǵa saı retke keltirýdi, JSQ barlyq bólimi boıynsha smetalyq-normatıvti bazaǵa sáıkes kelmeıtin kólemi jónsiz kóterilgen qurylys-montajdaý jumystaryn, materıal men qurylǵylardy alyp tastaýdy tapsyrdy.
Aıta keteıik, 2022 jyly oqýshy oryndarynyń tapshylyǵy 270 myń oryndy, onyń ishinde qalada – 174 myń oryndy, aýylda 96 myń oryndy qurady. Budan basqa, jumys istep turǵan 710 mektep ábden tozǵan. 177 mektep paıdalaný merzimi 70 jyldan asatyn ǵımarattarda, 239 mektep samannan, 69 mektep aǵashtan, 5 mektep qamystan salynǵan jáne 40 mektep beıimdelgen ǵımarattarda ornalasqan. Máselen, 2022 jylǵy 1 qarashadaǵy jaǵdaı boıynsha Ulttyq bilim berý derekqorynyń derekterine sáıkes, elde 37 mektep apattyq jaǵdaıda dep tanylǵan. Al 142 mektepte oqytý úsh aýysymda júrgiziledi. Sol sebepti «Jaıly mektep» jobasynyń talapqa saı ári ýaqytynda oryndalýy asa mańyzdy.