Foto: Ashyq derekkóz
Reuters agenttiginiń dereginshe, álemdik munaı naryǵyndaǵy ahýal geosaıası shıelenisterge baılanysty kúrdelene túsken. AQSh pen Izraıldiń Iranǵa qarsy áskerı áreketteri qara altyn tasymalyna keri áser etip, jetkizý tizbeginde irkilister týǵyzǵan.
Saldarynan OPEK-tiń jetekshi óndirýshileri – Saýd Arabııasy, Irak, Kýveıt jáne Birikken Arab Ámirlikteri óndiristi qysqartýǵa májbúr boldy. Bul jaǵdaı álemdik naryqtaǵy usynystyń azaıýyna yqpal etken.
Mańyzdy faktorlardyń biri – Ormuz buǵazy arqyly ótetin munaı kólemi. Sarapshylardyń málimetinshe, álemde saýdalanatyn munaıdyń 20%-dan astamy dál osy baǵytpen tasymaldanady. Sondyqtan buǵazdaǵy kez kelgen turaqsyzdyq jahandyq naryqqa tikeleı áser etedi.
Osynyń sheńberinde Brent markaly munaı baǵasy sońǵy tórt jyldaǵy eń joǵary deńgeıge kóterilip, barreline shamamen 120 dollardy qurady.
Al OPEK+ quramyndaǵy Reseı, Qazaqstan, Aljır jáne Oman sekildi elder buǵazdaǵy jaǵdaıdan tikeleı zardap shekpegenimen, olardyń da óndiristi kúrt arttyrý múmkindigi shekteýli. Bul óz kezeginde usynystyń tez arada qalpyna kelýin qıyndatady.
Sarapshylardyń pikirinshe, aldaǵy sheshim naryqtaǵy tepe-teńdikti saqtaýǵa baǵyttalǵanymen, qysqa merzimde munaı baǵasyna eleýli ózgeris ákelmeýi múmkin.
Reseı munaıynyń Qazaqstan arqyly tranzıti 2027 jylǵa deıin jalǵasady