Jalǵan túsindirmege sáıkes «Pepsi» – bul P (Pay) E (Every) P (Penz) for S (Saving) I (Israel) (árqaısyń Izraıldi saqtap qalý úshin penıadan tóleńiz), al «Coca-Cola» abbrevıatýrasyn aınadaǵy keskinin oqyǵanda, arab tilindegi «Mekke joq, Muhammed joq» degen sóz shyǵady eken.
Pepsi-di Izraıldi qarjylandyrý úshin sıonıster óz baqylaýyna alǵan degen jalǵan málimdemeler 1980 jyldary paıda bolǵan. Bastapqyda bul teorııa tek arab oqýshylarynyń arasynda ǵana aıtyldy. Sodan keıin feık stýdenttik ortaǵa aýysty, túrik jýrnalısteriniń arasynda, tipti arab televıdenıesindegi baǵdarlamalarda da aıtyldy. Bul týraly túrik sholýshysy Býrak Bekdil jazǵan.
Pepsi 1893 jyly shyǵarylǵan. Ony Kaleb Bredhem oılap taýyp, ony óz esimimen ataǵan. 1898 jyly «Bred sýsyny» Pepsi-Cola bolyp ózgertildi. Al 1961 jyldan beri ol Pepsi ataýymen belgili. Bastapqyda Bredhem lımonadty as qorytýdy jeńildetetin qural retinde shyǵarǵan. Asqazany qorytpaı qalǵanda nemese dıspepsııa bolǵanda, tutynýshylar Pepsi satyp alatyn bolǵan. Grek tilinde pepsis – as qorytý, al pepsın – asqazan sóliniń qajetti quramdas bóligi degendi bildiredi. Aıta keteıik, bul ferment sýsynnyń quramynda múldem bolǵan emes. Onyń quramyna sý, vanıl, qant jáne basqa ıngredıentter kirdi.
Feık tarıhı shyndyqty da joqqa shyǵarady. Izraıl memleketi sýsyn paıda bolǵannan keıin 55 jyl ótken soń ǵana qurylǵan – 1948 jyly 14 mamyrda.
Coca-Cola sýsynyna keletin bolsaq, 2018 jyly onyń logotıpiniń jasalýy da feıktiń taralýyna sep boldy. Sýsynnyń ataýyn keri oqyǵanda, arab tilindegi «Muhammed joq, Mekke joq» degen sóz shyǵady eken. Bul aqparatty Coca-Cola-nyń Túrkııadaǵy resmı ókildigi joqqa shyǵardy. Kompanııa ókilderi qaýesetter shyndyqqa janaspaıdy dep málimdedi.
Sondaı-aq «Malumatfuruş» túrik faktchekıng portaly Coca-Cola Turkey Din isteri basqarmasynan kompanııa logotıpinde dinı qundylyqtardy qorlaýdyń bar-joǵyna qatysty jazbasha qorytyndy jazyp berýin suraǵanyn jetkizdi.
Túrkııanyń Din isteri jónindegi Joǵarǵy keńesiniń tóraǵasy Ekrem Kelesh qol qoıǵan jaýap hatynda bylaı delingen: «Kompanııańyzdyń logotıpin keri jazý muqııat tekserilgenimen, ony arab órme jazýymen baılanystyrý múmkin bolmady. Sondyqtan logotıpti keri jazýdyń maǵynasy joq». Demek Coca-Cola logotıpin keri oqý eshteńeni bildirmeıtinin rastady.
Coca-Cola ataýyn 1886 jyly Frenk M. Robınson oılap tapqan. Saýda markasynyń logotıpin de biregeı qarippen ózi jasaǵan, ol «eki S jarnamada jaqsy kórinedi» dep oılaǵan. Taqyryptyń jazylýynda basqa maǵyna bolmaǵan.
Demek tanymal sýsyndardyń ataýlaryn «túsindirý» týraly aqparattar - jalǵan.
