Sýretterdi túsirgen – Jangeldi ÁBDIǴALYM
Qaraǵandylyq kásipker Sáýle Aqylbek «Sauleli Ui» tigin sehyn osydan úsh jyl buryn ashqan. Kásibin órkendetý úshin eki grant ıelengen.
– Alǵashqy grantym shamamen 600 myń teńge bolsa, al ótken jyly alǵanym – 2 mln teńge. 2020 jyly qyzymdy dúnıege ákeldim. Ol kezde men jumys istemeıtinmin, qolyma jórgekpulǵa 157 myń teńgedeı soma tústi. Men bul aqshany bızneske salǵym keldi. Karantın ýaqyty edi, toıhanalar jabyq, toı úıde ótetin. Sol joly arnaıy matamen dastarqan tiktim. Onyń týystaryma unap, tapsyrys alsam degen oımen qulshyna kiristim, – deıdi S.Aqylbek.
Ol balasy bir jasqa tolǵanda jumyspen qamtý ortalyǵyna habarlasyp, tigin óndirisi boıynsha úsh aılyq oqýyn támamdap alady. Sóıtip, qujat tapsyrǵan jas tiginshi bıznes-jospar quryp, jobasyn sátti qorǵap, alǵashqy grantqa 2021 jyly qol jetkizedi. Grant qarjysyna eki ónerkásiptik tigin mashınasyn, útikteý taqtasyn, ústel syndy kerek-jaraq alady. Al oblys ákiminiń 2 mln grantyn ótken jyldyń aıaǵynda jeńip alǵan. Túsken qarajatqa halat tigýge arnalǵan óndiristik zat, keste tigý mashınasyn satyp alypty.
Búginde seh ıesi eki adamdy jumyspen qamtyp otyr. Jumysshylardyń ortasha jalaqysy 120 myń teńgeni quraıdy. Tapsyrys kólemi ulǵaıǵan. Alys-jaqyn shetelden de onlaın tapsyrystar túsedi. Endi Mansap ortalyǵymen kelisip, sýbsıdııalaýmen tórt adamdy «Kúmis jas», taǵy bir tiginshini «Áleýmettik jumys orny» jobasymen 2024 jyldan bastap alatynyn jetkizdi.
Qazirgi ýaqytta Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes bilim salasynda da ozyq tehnologııany jetildirý qolǵa alynyp jatyr. Qaraǵandyda osy baǵytta kásip ashyp, ǵylymı jańalyq ákelgen jastardy qoldaý qarqyndy desek te bolady. Solardyń biri oblys ákiminiń 2 mln teńge grantyn alǵan «NEO» kompanııasynyń jetekshisi Ádil Hamıt 2021 jyldan beri bilim berý salasynda baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi ázirleýmen aınalysyp jatyr.
Ádil Á.Saǵynov atyndaǵy Qaraǵandy tehnıkalyq ýnıversıtetinde vırtýaldy álemge jeteleıtin (VR) kózildirigin synaqtan ótkizip júr.
– Jasandy ıntellekt bizdiń qosymshamyzda ınteraktıvti muǵalim retinde áreket etedi. Biraq bul tolyqqandy muǵalimdi almastyrmaıdy. Oqytýshy jetispeıtin aýyldyq jerlerde baǵdarlamanyń bereri mol. Vırtýaldy oqytýǵa keletin bolsaq, bul qazirdiń ózinde iske qosyldy. 13 pán boıynsha oqýǵa jáne vırtýaldy zerthanalarǵa barýǵa bolady. Ázirleme Qazaqstannyń 30 mektebinde júzege asty, Qaraǵandyda aldaǵy ýaqytta eki mektep qosylmaq. Sonymen qatar elimizdegi birneshe joǵary oqý orny bizben osy baǵytta jumys istep jatyr, olardyń qatarynda QarTÝ da bar, – deıdi Á.Hamıt.
Jady 2 gıgabaıttan asatyn NEO qoldanbasy qazir Windows jáne Android operasııalyq júıelerinde jumys isteı alady, ony basqa júıelerge engizý ázirlenip jatyr. NEO qoldanbasy – orys, aǵylshyn, qytaı, fransýz, ıspan jáne qazaq tilderinde sóıleı alatyn tolyqqandy vırtýaldy platforma.
– Biz qosymshany áli de jetildirýdemiz, sonymen qatar qoǵamdaǵy qaýipsizdikke qatysty basqa jobalarmen jumys istep jatyrmyz. Máselen, olardyń biri mektep oqýshylarymen oqys oqıǵalardyń aldyn alýǵa arnalǵan. Iаǵnı munda AI sensordyń bir túri retinde áreket etedi, adamdar arasyndaǵy agressıvti minez-qulyq pen jaǵymsyz kózqarastarǵa jaýap beredi jáne mektep basshylyǵy men qaýipsizdigine sıgnal beredi, – deıdi joba jetekshisi.
Ne desek te memlekettiń qaıtarymsyz granty kóp jastardyń kásipkerlikke bet burýyna sep bolyp otyr. 2005 jyldan bastap Qaraǵandy oblysynda jastar kásipkerligin damytý men qoldaýǵa granttar bóline bastaǵan. Osy ýaqyt aralyǵynda 700-den asa azamat grantqa ıe bolǵan. Bul sannyń basym úlesi – 20 jastan asqan jastar.
– Buryn grant somasy 500 myń teńge bolsa, keıin 1 mln, qazir 2 mln teńge boldy. Bıyl da byltyrǵydaı oblys ákiminiń grantyn 50 adam alady. О́tinimderdi qabyldaý aıaqtaldy, konkýrstyq komıssııa jumysyna kiristi, jeltoqsan aıynda jańa ıegerlerge granttar beriledi. Buǵan deıin grantqa ıe bolǵandardyń basym bóligi – medısınalyq, qoǵamdyq tamaqtandyrý, bilim berý jáne óndiristik jobalar. Oblys ákiminiń jastar kásipkerligi salasyndaǵy granttaryna ótinimder týraly tolyq aqparatty jastar saıasaty máseleleri jónindegi basqarmanyń saıtynda jarııalaımyz, – deıdi Qaraǵandy oblysynyń jastar saıasaty máseleleri jónindegi basqarmasynyń bólim basshysy Ulan Omarov.
Qaraǵandy oblysy
