Qoǵam • 28 Qarasha, 2023

Ult ádebıetiniń úzdik shyǵarmalary

401 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Almatydaǵy Ulttyq kitaphanada «Abaı baspasynan» jaryq kórgen 35 kitaptyń tusaýy kesildi. Oqyrmanǵa jańa leppen jol tartqan biregeı serııada ádebıetimizdiń shamshyraǵyna aınalǵan aıtýly aqyn-jazýshylardyń irgeli shyǵarmalarynan ­bastap, belgili jas avtorlardyń eńbekteri de qamtylǵan. Bul týyndylardyń ishine ońaılyqpen qolǵa túse bermeıtin, izdegenge taptyrmas akademııalyq zertteý eńbekteri de enip otyr.

Ult ádebıetiniń úzdik shyǵarmalary

Ár kezeńniń klassık qalamgerleriniń shyǵar­malarymen aıshyqtalǵan 35 kitap álem­dik suranysqa saı, zamanaýı úlgide jasalǵan. Jınaqtardyń birazy burynnan qalyptasqan forma men túster galereıa­syn, tipti mazmuny men taqyrybyn da buzyp-jaryp, óz jańa tartymdylyǵymen oqyrmanǵa jol tartyp otyr. Rýhanııat janashyrlary men qabyrǵaly qalamgerler bas qosqan saltanatty shara Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva­nyń quttyqtaý hatymen bastaldy. Mınıstr­diń izgi lebizin Kitap palatasynyń dırek­tory Ádil Qoıtanov jetkizdi.

«Qazaqtyń bas aqyny uly Abaıdan bas­talyp, Dýlat, Shákárim, Máshhúr Júsip, M.Áýezov­termen jalǵasyp, keshegi klassık aqyn-jazýshylar men táýelsiz Qazaqstannyń jas avtor­larynyń shyǵarmalaryn qamtyǵan jańa kitaptar ult ádebıeti jaýharlarynyń biregeı serııasy dep bilemiz. Bul kitaptar arasynda Alashorda qaıratkerleriniń irgeli týyndylarymen qatar, qundy akademııalyq zertteý eńbekteri de bar. Zamanaýı úlgi­de, mınımalızm dızaında kórkemdelgen kitaptardyń ózindik ereksheligin de atap ótkimiz keledi.

Ult mádenıetiniń altyn qazynasyn, rýhanı murasyn urpaqtan-urpaqqa aman jetkizý, ony nasıhat etý – barshamyzǵa ortaq mindet. Osy oraıda, «Abaı» baspasynyń ıgilikti bastamasy kópshilik suranysyn qanaǵattandyryp, oqyrman tarapynan joǵary baǵalanady dep senemiz. Jańa kitap­tar kitapsúıer qaýymnyń qýanyshyna aınalsyn, delingen vedomstvo basshysynyń lebiz hatynda.

Aqyn, Aqberen Elgezek basqaratyn «Abaı baspasy» irgeli týyndylardan turatyn aıtýly serııany bir jylǵa jýyq baspaǵa daıyndaǵan. Kitaptardyń ataýlary men reti de júıeli oılastyrylypty.

Atap aıtsaq, qazaqtyń bas aqyny, aǵartý­shy, qazaq jazba ádebıetiniń, qazaq ádebı tili­niń negizin qalaýshy Abaı Qunanbaıulynyń artynda qalǵan rýhanı murasy «Júrektiń kózi ashylsa...», qazaqtyń áýlıesi atanǵan, aqyn, aǵartýshy, fılosof Máshhúr Júsip Kópeıulynyń ádebı murasy «Hal-ahýal», uly aqyn Shákárim Qudaıberdiulynyń eńbekteri «Nasıhat», sóz zergeri Dýlat Babataıulynyń shyǵarmalary «Sandyqtas» degen ataýmen oqyr­manǵa usynylǵan. Sondaı-aq Mirjaqyp Dýlatulynyń óleńderi «Alashqa», Júsipbek Aımaýytulynyń týyndylary «Rábıǵa», qazaq poezııasynyń Qulageri Ilııas Jansúgirovtiń shyǵarmalary «Saǵanaq» ataýymen basylǵan.

Qarymdy qalamger Beıimbet Maılınniń ádebı murasy «Qandy tuman», klassık jazýshy Sáken Seıfýllınniń shyǵarmalary «Aqqý­dyń aırylýy» deıtin ataýmen ja­ryq kórdi. Qazaqtyń uly aqyny, Alash qoz­ǵalysynyń qaıratkeri, poezııasy qa­zaq ádebıetine ǵana emes, túrki tektes ha­lyq­tar ádebıetine de úlken yqpal etken bes arys­tyń biri Maǵ­jan Jumabaevtyń ómir­sheń, rýhty óleń­deri «Turan», uly jazýshy M.Áýezovtiń shyǵarma­lary toptasqan kitap­tar «Kókserek» jáne «Qıly zaman» ataýymen oqyrman qaýymǵa jol tartqan.

Aqıyq aqyn Muqaǵalı Maqataevtyń jınaǵy «Otan», uly aqyn Tólegen Aıber­genovtiń salqar poezııasy «Saǵynysh» degen atpen jaryq kórdi. Sonymen qatar «Abaı» baspasynan shyqqan kitaptar tiziminde qazaq­tyń klassık aqyndary Jumeken Nájime­denov, Tumanbaı Moldaǵalıev, Syrbaı Máýlenovtiń jyr jınaqtarynyń, kórnekti jazýshy Smaǵul Elýbaıdyń «Balalyq shaq baıany» atty kitaby da aıryqsha mańyzǵa ıe.

Qazaqtyń asa kórnekti aqyndary, qazaq poe­zııasyna ózgeshe lep ákelgen Jaras­qan Ábdi­rash, Temirhan Medetbek, Tynysh­tyqbek Ábdi­kákimuly, Svetqalı Nurjan, Tabyl­dy Dosymov týyndylary da osy jı­naq­tardyń salmaǵyn arttyryp tur. Atal­mysh kitaptar tizbegi QR Memlekettik syıly­ǵynyń ıegeri Oljas Súleımenov, Muh­tar Shahanov bastaǵan býyn Israıl Sapar­baı, Nesipbek Aıtuly, Kúlásh Ahmetova, Sa­byr Adaı, Gúlnar Salyqbaı, Qalqaman Sarın, Tanagóz Tolqynqyzy, Erlan Júnis esimdi qalam­gerlerdiń týyndylarymen jalǵasa bermek. Solar­dyń ishinde búgingi kúnniń betsellerine aınalǵan Ularbek Nurǵalymulynyń «Daı­aǵashy» kitaby men Aqberen Elgezektiń «Bol­maǵan balalyq shaq» týyndysy múlde bólek dızaın­da, jańasha formatta oqyrmanǵa usy­nylǵan.

 

ALMATY