Ult rýhanııatyna iz qaldyrǵan tulǵalardyń muralaryn, tarıhtaǵy taǵdyr jolyn túgendep, túbegeıli zertteý jolynda úlken is atqaryp kele jatqan bul ınstıtýttyń orny aıryqsha. Al onyń óńirlerde fılıaldarynyń ashylýynyń alǵashqy qadamy Abaı oblysynan bastaý alǵany da kóp jaıdy ańǵartsa kerek. О́ıtkeni Semeı erteden ulylar mekeni retinde tanymal.
Aıtýly oqıǵaǵa Semeıdegi zııaly qaýym ókilderi, til jáne ádebıettaný, óner salasyndaǵy aty belgili ǵalymdar, BAQ ókilderi men M.Áýezov atyndaǵy ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń ujymy qatysty.
Tarıhqa júginsek, M.Áýezov atyndaǵy ádebıet jáne óner ınstıtýty men Shákárim ýnıversıtetiniń irgetasy bir jylda, 1934 jyly qalanypty. Quttyqtaý sóz sóılegen Shákárim ýnıversıtetiniń basshysy Dýman Orynbekov is-sharanyń ereksheligi men mańyzyn atap ótti.
– Semeı eli – ónerdiń qaınaǵan ortasy. Alǵashqy áýesqoılar teatrdyń negizi de Semeı jerinde qalanǵany aıtylady. О́ńirimizdegi teatrtaný ǵylymynyń damýy, ondaǵy máseleler de osy fılıaldyń negizgi zertteý nysany bolmaq, – dedi rektor.
О́z kezeginde M.Áýezov atyndaǵy ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektory Kenjehan Matyjanov Shákárim ýnıversıtetiniń basshylyǵyna fılıaldyń ashylýyna qoldaý kórsetkeni úshin alǵysyn bildirdi.
Fılıaldyń ashylýy ári qaraı «Semeı fılıaly: óńirdegi ádebıettaný, ónertaný salalarynyń ózekti máseleleri» atty taqyryptaǵy dóńgelek ústel otyrysymen jalǵasty. Onda Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Arap Espenbetov «Ǵylymı mektep, onyń qalyptasý, damý joldary», fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, dosent Aqmaral Smaǵulova «Jas ádebıetshiler klýby», PhD Qarlyǵash Áýbákirova «Qazirgi qazaq ádebıetiniń ózekti máseleleri» taqyryptary negizinde tolymdy baıandama jasady.
M.Áýezov atyndaǵy ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń Semeı fılıaly dırektory qyzmetine taǵaıyndalǵan fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Baýyrjan Erdembekov óz jumystarynyń negizgi baǵyttarymen tanystyryp, aldaǵy jospary men maqsat-mindetterinen habardar etti.
– Shapaǵaty jalpaq qazaq jurtyna jetken týǵan ólkemizdegi tulǵalardy dáripteý, olardyń rýhanı murasyn búgingi urpaq ıgiligine jaratý maqsatynda 2021 jyldan bastap Shákárim ýnıversıtetinde «Semeı rýhy» keshendi jobasyn iske qostyq. Bul jobanyń bir tarmaǵy ádebı ólketaný, tarıh pen óner, tarıhı ólketaný máselelerin qamtıdy. Bolashaqta bul fılıal Shyǵys Qazaqstan, Pavlodar, Abaı oblystarynda ádebıettaný, ónertaný ǵylymynyń damýyna yqpal jasap, ádebıet, óner boıynsha ózekti máselelerdiń sheshimin tappaqshy, – dedi B.Amankeldiuly.
Fılıal jumysy óńir boıynsha ózekti taqyryptardy qarastyrýdy qolǵa almaq. Atap aıtqanda, ádebı, mádenı, tarıhı ólketaný máseleleri, Abaıdyń «Tolyq adam», Shákárimniń «Ar bilimi» konsepsııalary, jańa túrki dáýirindegi qazaq ádebıetiniń róli, soltústik-shyǵys óńiri aqyn-jazýshylarynyń ádebı tynysy, M.Áýezovtiń Semeıdegi kezeńi sııaqty súbeli zertteýlerimen ult rýhanııatynyń qorjynyn tolyqtyra túspek.