Babalarymyz Uly dala tósinde «eshkimge soqtyqpaı», «jeriniń shetin jaý baspasyn dep, naızasyna úki taǵyp» (Qazybek bı), beıbit ómir keshken. Ulan-ǵaıyr dala tósinde «basynan sóz asyrmaı», kóshpeli ómirdiń qyzyǵyn da kórgen. Keıin ǵoı ımperııalardyń kózqurtyna aınalǵan qazynaly dala jurty bodandyq buǵaýyna túsip qalǵany. Áýeli teń dárejede qarym-qatynas ornatý týraly kelisim bolǵanymen, Reseı ımperııasy birtindep óziniń otarlyq pıǵylyn iske asyrýǵa kiristi.
Reseı ımperııasy qazynaly aýmaqtyń uńǵyl-shuńǵylyn qoparyp, jergilikti halyqty shóbi shúıgin, ormandy, sýly-nýly alqaptardan yǵystyryp, kazaktar men qarashekpendilerdi qaptatty. Jerden aıyrylý – eldikten aıyrylýdyń basy ekenin túsingen erler atqa qondy. Ádiletsizdikke qashanǵy tózedi? Isataı men Mahambet, Syrym Datuly, Kenesary, Amangeldi batyr, Bekbolat Áshekeev bastaǵan kóterilister – osynyń dáleli. Jazýshy Muhtar Maǵaýın aıtatyn azattyq úshin arpalysqan 300 jylǵa sozylǵan kúres degenińiz osy.
Tarıhynda halqymyzdyń kórmegen quqaıy, tartpaǵan azaby joq «Aqtaban shubyryndy, Alqakól sulama», Reseı ımperııasy tusyndaǵy qandy aıqastar – ǵasyrlar boıy qazaq jurtynyń basynan qaýip arylmaǵandyǵynyń nyshany. «Bar halyqty teńdikke jetkizemiz» degen keńes ókimeti de qazaq jurtyn alapat qyrǵynǵa ushyratyp, asharshylyq, qýǵyn-súrginniń kesirinen 6 mıllıon jannyń teń jartysynan aıyryldyq. Joıylyp kete jazdady, atajurtynda 40 paıyzǵa jeter-jetpes halge jetken halyq áıteýir áýpirimdep aman qaldy. Osylaısha, jat jurtqa jamandyǵy joq Qazaq eli eńsesin qaıta tiktedi. KSRO-nyń irgesi ydyrap, odaqtas respýblıkalar qatarynda egemendigin jarııalady.
Shúkir, búginde tórtkúl dúnıeniń toǵyzynshy terrıtorııasyn ıemdenip otyrǵan eldi búkil álem tanıdy. Shartarappen barys-kelis ornyǵyp, saýda-sattyq damyp keledi. Áıtse de, shıkizat qory mol memleketke qyzyǵatyndar da, jeriniń keńdigine qyzǵana qaraıtyndar da bar. Sol sebepti búginde «О́z-ózińe berik bol, kórshińdi ury tutpa» degen ustanymǵa bekinýge májbúrmiz.
Satellıt el eshqashan sybaǵaǵa jarymaıtyny málim. Burynǵy kezdegideı ımperııa-bodan jurt formýlasy bolmaǵanymen, «qamqorlyq jasaý» arqyly «aıtqanyna kóndirip, aıdaýyna júrgizýge» umtylatyn memleketter bar ekeni taǵy belgili. Kópvektorly saıasatqa kóbirek ıek artqanymyzben, qazir álem kúshtilerdiń yńǵaıyna aýysyp bara jatqandaı. Sol sebepti ult kóshbasshysy Álıhan Bókeıhannyń «Bostandyqqa aparatyn jalǵyz jol – ulttyq yntymaq qana» degen sózine den qoıýymyzǵa týra keledi. О́ıtkeni ultqa bostandyqtan, azattyqtan asqan qundylyq joq.
Yntymaq demekshi, qoǵamda yntymaq jaıynda, el birligi týraly kóp aıtylady. Birlik bolǵanǵa ne jetsin. Áıtse de, birlik ataýly ádilettilikke táýeldi. Ádiletsizdik jaılaǵan jerde birliktiń bolýy neǵaıbil. Ádiletti bılik – birliktiń basty barometri. Olaı bolsa, ádiletti qoǵam ornatý jaı uran emes, naqty nátıje arqyly júzege asýǵa tıis. Ádilettilikti arqaý etken bılikke qoǵamnyń da yqylasy aýady. Ultynyń qoldaýyna súıengen, seniminen shyqqan bıliktiń baǵyndyrar asýy da asqaq bolmaq.
«Qazir men álsizbin dep eshnárseden taıýǵa jaramaıdy. Álsizdiń áldi bolýy, áldiniń álsiz bolýy osy zamanda qıyn emes. Jiger kerek, qaırat kerek. Kúrestiń aty – kúres, jylamaǵan balaǵa emshek bermeıdi» degen edi kezinde Alash qaıratkeri Smaǵul Sádýaqasuly. Tup-týra osydan bir ǵasyr buryn.
Kúresý kerek, eldiń erteńi úshin. Eldik tuǵyryn nyǵaıtý úshin.
