Foto: senate.parlam.kz
«Ata zańymyzdyń 1-babynda jazylǵandaı, Qazaqstan Respýblıkasynyń eń qymbat qazynasy - adam jáne adamnyń ómiri. Biraq elimizde jyl saıyn jol apatynan eki myńǵa jýyq adam ajal qushyp otyr. Onyń ishinde sońǵy bes jylda bir myń bir júzden asa jasóspirim qaıtys bolǵan. 2023 jyldyń 10 aıynda 11 618 jol-kólik oqıǵasy tirkelgen. Saldarynan 1 942 adam qaza tapty.
О́tken aptada Almaty qalasynda úsh adamnyń ómirin qıǵan jol kólik oqıǵasy elimizdiń megapolısterindegi sheshilmeı kele jatqan birqatar ótkir máselelerdi kórsetti. Eńbek resýrstaryn damytý ortalyǵynynyń málimeti boıynsha, 2030 jylǵa qaraı halyq sany Astanada – 33%-ǵa, ıaǵnı 1,7 mln adamǵa, Almatyda – 20%-ǵa, 2 mln 466 myń adamǵa, Shymkentte – 32%-ǵa, 1,5 mln ósedi. Bul el halqynyń tórtten birine jýyǵy osy megapolısterde shoǵyrlanady degen sóz. Qazirdiń ózinde atalmysh qalalardaǵy halyqtyń edáýir bóligi shet aımaqtarda, jeke sektormen qosylǵan aýdandarda turady, munda mektepter men balabaqshalarda oryn tapshylyǵy joǵary. Adamdar balalaryn mektepke jetkizý úshin qanshama shaqyrym jeke kólikpen júrýge májbúr. Sondyqtan bul qalalardaǵy ózge máselelermen qatar qoǵamdyq kólik tapshylyǵy men jol keptelisteri úlken problemaǵa aınaldy. Ulttyq statıstıka bıýrosynyń málimeti boıynsha 2023 jylǵy 1 qarashadaǵy jaǵdaı boıynsha Qazaqstanda tirkelgen kólik sany 5 mln 216,1 myń, onyń ishinde 88% jeńil avtomobılder, 9,9% júk kólikteri jáne tek 2,1% avtobýstar. Jeńil avtokólikter sany kún saıyn eselep kóbeıip jatyr. Jol apatyna qatysty taǵy bir faktor bizdiń jan basyna shaqqandaǵy jol-kólik oqıǵalarynyń sany álem boıynsha ortasha bolǵanymen, avtokólikterdiń eski bolýy, tipti kóp jaǵdaıda qaýipsizdik jastyqtarynyń da joqtyǵy, ólim-jitimniń joǵary bolýyna ákelip otyr», dedi B.Jeksenbaı.
Foto: Tengrinews.kz
Senator kepteliste turatyn adamdar jylyna 360 saǵat ýaqytyn bos ótkizip qana qoımaı, kólikten bólinetin ýly gazdan ókpe aýrýlaryna shaldyǵýy múmkin ekenin aıtty. Elimizdegi megapolısterdiń jol keptilisi máselesi kúrdeli ekenin aıtyp, ýaqyt kúttirmeı tıimdi sheshý qajettigin jetkizdi.
Senator halqy jyldam ósip jatqan qalalardyń ortalyqtary men shetkeri aımaqtary boıynsha úılestirý jáne saýda-qyzmet, demalys oryndaryn birkelki ornalastyrýdy qatań baqylaý qajet dedi. Sondaı-aq qala qozǵalysyn basqarýdyń biryńǵaı ortalyqtan avtomatty basqarý jáne «aqyldy» baǵdarshamdar júıesin engizýdi usyndy. Marshrýttardyń, qoǵamdyq kólik bólimsheleriniń sanyn kóbeıtý, olarǵa arnaıy jolaqtardy kóbeıtý jáne qoǵamdyq kólik sapasy men qaýipsizdigin kúsheıtýge kúsh salý qajettigin eskertti. Oǵan qosa avtoparkterdiń kómegimen qyzmet kórsetýdiń joǵary deńgeıli standarttaryn belgilep, tranzıttik aǵyndy qalanyń ishki kólik aǵynynan ajyratý úshin joldardy jeke deńgeıde salýdy usyndy. Kólik keptelisi máselesin sheshýde jol qozǵalysyn retteý jónindegi jergilikti ýákiletti organnyń róli jáne jeke kompanııalardyń jaýapkershiligin kúsheıtý kerektigin de aıtty.
