Mardymsyz jalaqyǵa eńbek etip júrgen TKSh sektoryndaǵy kadrlardyń turaqtamaýy keıingi jyldary jıilegen.
Statıstıkalyq josparlaý jáne reformalar agenttigi Ulttyq statıstıka bıýrosynyń málimetine qaraǵanda, 2017-2022 jyldary elektrmen, gazben jáne jylýmen qamtamasyz etý salasyndaǵy mamandardyń turaqtamaýy 13,7%-dan 16,4%-ǵa, sýmen jabdyqtaý jáne qaldyqtardy basqarý sanatynda bul kórsetkish 24,5%-dan 28,3%-ǵa ulǵaıǵanyn alǵa tartady. Bul ortasha ekonomıkalyq deńgeıden joǵary 22,1%-dy qurap otyr.
Bıyl shilde aıynda kommýnaldyq qyzmetterge tarıfterdi túzetý týraly sheshim qabyldaý kezinde de kadr tapshylyǵy mańyzdy dálelderdiń biri bolǵany anyq. Sondyqtan osy jyldan bastap, jalpy, elimizde kommýnaldyq sala qyzmetkerleriniń jalaqysyn kóterý qolǵa alyndy. Elektrmen, gazben jáne jylýmen jabdyqtaý sanatynda 22,1%-ǵa ósip, 303,9 myń teńge kóleminde, sýmen jabdyqtaý, qaldyqtardy jınaý jáne qaıta óńdeý salasynda 22,6%-ǵa ulǵaıyp, 219,8 myń teńgege jýyq jalaqyǵa endi qol jetkizip otyr deýge bolady.TKSh qyzmetkerleri úshin mundaı aılyq áli de azdyq eteri daýsyz.
Qalaı desek te, Tabıǵı monopolııalardy retteý komıteti eńbekaqyny arttyrý jáne salada kásibı mamandar men bilikti kadrlardy saqtaýdyń asa qajettiligine basa mán berý kerektigin birazdan beri qozǵap júrgeni bar.
Jylý, elektr jáne sýmen jabdyqtaý, sonymen qatar kanalızasııa salasyndaǵy 300-ge jýyq tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń qyzmetkerleri «Tarıfti ınvestısııaǵa aıyrbastaý» baǵdarlamasy boıynsha jalaqynyń ósýi ortasha eseppen 50% ben 100%-dyń aralyǵyn qurady. Máselen, keıbir jylý berý oryndaryndaǵy jumysshylardyń jalaqysy 150-180 myń teńgeden 300 myń teńgege ósken.
Jalpy, salalar boıynsha kórsetkishter de ártúrli. Jylý berý júıesiniń mamandary, santehnıkter men basqa da jumysshylardyń sharýasy óte aýyr ári jaýapty. Aıazdy kúnge qaramaı, sýda, aǵyndy sýlarda, tutas bir qalanyń nemese aýdannyń ómirin qamtamasyz etýge jaýapty strategııalyq mańyzdy nysandarda júrip, kásiporyndardyń úzdiksiz jumysyn tıimdi qamtamasyz etip otyrǵandyqtan jalaqy da soǵan saı bolýy kerek.
Máselen, kezekshi elektrık bıyl qazanda 143,7 myń teńgege qol jetkizgen. Byltyrǵy jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda úshten birge óskenimen, mundaı jalaqy áli de azdyq etedi. Bul kommýnaldyq saladaǵy ortasha jalaqynyń nebári 50,5%-yn quraıdy. Elektr energetıkasy jáne jylýmen jabdyqtaý salasyndaǵy basqa jumysshylar da osyndaı jaǵdaıda.Kezekshi mehanık osy jyldyń qazan aıynda – 177,2 myń, dánekerleýshi – 176,3 myń, santehnık 208,3 myń teńge jalaqy alǵan.
Sý sharýashylyǵy men turmystyq qatty qaldyqtar sektoryndaǵy jaǵdaı da máz emes. Ulttyq statıstıka bıýrosynyń mamandary bul salanyń dınamıkasyn baqylaý úshin alty mamandyqty tańdap, onyń beseýinde jalaqy ótken jylmen salystyrǵanda 20%-50% óskenimen, joǵary deýge kelmeıtinin aıtady. Santehnık – 146,3 myń teńge, qaldyqtardy jınaýmen aınalysatyn maman – 203,4 myń teńge, avtomatıka slesari 225,8 myń teńge jalaqysymen belgili bolǵan.
Odan ári jumys isteý jáne «Tarıfti ınvestısııaǵa aıyrbastaý» baǵdarlamasyna TMS belsendi qatysýy sektordaǵy negizgi iri kásiporyndar úshin jaǵdaıdy túzetýi kerek. Memleket retteıtin kásiporyndarǵa arnalǵan mundaı jaqsartý jospary jalpy kommýnaldyq salaǵa oń áser etetinin atap ótken jón. Qazir osy salanyń negizgi kásiporyndarynda jalaqy budan ári óse beretindikten, óz qyzmetkerleriniń aılyqtaryn kóterýge tıis. TMS-te básekege qabiletti eńbekaqyny qurý, kommýnaldyq saladaǵy barlyq jumysshyǵa tıimdilik tanytary anyq. Jalaqynyń ósýi energetıka jáne sýmen jabdyqtaý salasyna jas mamandardy tartýǵa múmkindik bar.
Qazaqstan energetıka qyzmetkerleriniń kásipodaq uıymy usynǵan aqparattarǵa qaraǵanda, keıingi jyldary salada 50 jastan asqan kadrlardyń úlesi artqan. Sebebi jastardyń TKSh júıesinde turaqtamaýy jalaqynyń tómendigi men jumystyń aýyrlyǵynan kórinedi. Byltyr kommýnaldyq saladaǵy jalaqy ekonomıkalyq qyzmettiń basqa túrlerimen salystyrǵanda aıtarlyqtaı tómen bolǵan. Sýmen qamtamasyz etý salasyndaǵy jalaqynyń kólemi – 145,6 myń teńge, joǵary oqý ornyn támamdaǵandar úshin – 192,4 myń teńgeni qurasa, elektr jáne jylýmen qamtýdaǵy jas jumysshylardyń tabysy bulardan birshama joǵaryraq, orta bilimi barlar – 196,3 myń teńge, joǵary oqý ornyn bitirgender 232,6 myń teńgeni quraǵan.
