Ult qundylyqtary bárinen joǵary

Sóz joq, Qazaqstan jylnamasynda saıası reformalar 2019 jyly bastalǵaly beri elimizde eleýli ózgerister oryn alyp keledi.  Saılaý, saıası partııalar, Parlament týraly zańdarǵa tyńnan túren salyndy. Saıası jańǵyrý úderisi 2022 jyly erekshe ekpinmen jalǵasyn tapty. Qazaqstan keri qaıtpaıtyn túbegeıli sıpatqa ıe boldy. Osy arqyly ulttyń saıası sana-sezimi túbegeıli ózgerdi.  Ult qundylyqtaryna erekshe ekpin berildi.

«Bizdiń buryn kim bol­ǵanymyzdan qazir kim ekenimiz, eń bastysy, bolashaqta kim bolatyny­myz áldeqaıda mańyzdy», deı kele, «Biz ót­kenmen ómir súrmeýimiz kerek. Kerisinshe, keleshegimizdi kemel etýge umtylyp, ulttyń ulylyǵyn naqty ispen dálel­deýge tıispiz», dep el kele­shegi úshin mańyzdy máse­le­ler­ge toqtalyp, elimizde eń­bekqorlyq pen jasampazdyq joǵary baǵalanýǵa, bilimpaz­d­yq pen jańashyldyq saltanat qurýǵa tıis ekenin taǵy da tilge tıek etti. Prezıdent osy sózderi arqyly el bolashaǵy jastardyń qolynda ekenin meńzeıdi. Táýelsiz el tiregi – bilimdi urpaq desek, jańa dáýirdiń kún tártibinde turǵan negizgi jáne basty másele – bilim berý, ǵylymdy damytý. О́rkenıet bitkenniń ózegi ǵylym, tárbıe ekendigi­ne eshkimniń talasy joq. Osy oraıda bizdiń eń basty mindetimiz – ulttyń tarıhyn, mádenıetin, tilin qasterleı biletin jáne ony jalpy azamattyq deńgeıdegi rýhanı qundylyqtarǵa ush­tas­tyra biletin tulǵa tárbıeleý. Básekelik qabilet degenimiz – ulttyń ózgelerden utymdy dúnıe usyna alýy. Bul materıaldyq ónim ǵana emes, sonymen birge bilim, qyzmet, zııatkerlik ónim nemese sapaly eńbek resýrstary bolýy múmkin. Qazirgi tańda jeke adam ǵana emes, tutas halyqtyń ózi básekelik qabiletin arttyrsa ǵana tabysqa jetýge múmkin­dik alady. Al barlyǵynyń bas­taýy bilimde. Memleketimiz­di básekelestikke qabiletti elge aınaldyrýda sapaly ult qalyp­tastyrý mańyzdy.

Ǵylym-bilim jáne máde­nı-gýmanıtarlyq saladaǵy qarym-qatynasty nyǵaıtýǵa árdaıym aıryqsha mán beri ledi. Álbette, tarıh – bizdiń jalpyulttyq biregeıligimizdiń mańyzdy bóligi. Bul rette L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti kásibı jaǵynan básekege qabiletti, óz eliniń shynaıy patrıottaryn tárbıeleý baǵytynda belsendi eńbek etip keledi. EUÝ aza­mattyq ustanymy bıik zııat­ker tulǵany qalyptastyrý úshin uly Abaıdyń «Tolyq adam» tujyrymdamasyn negizge alǵan. Tárbıe jumysy «Nurly aqyl», «Ystyq qaırat», «Jyly júrek» baǵyttary boıynsha júrgiziledi.

Keıingi kezde jańa ǵylymı qurylymdar jasaqtalyp, burynǵy ınstıtýttar jańǵyr­tylyp jatyr. San ǵasyrlyq tarıhymyzdy zertteý, tarıhı ádildikti qalpyna keltirýge alǵysharttar jasalyndy. 

Zamannyń aǵymy qatty. Biz kez kelgen ózgeriske be­ıim­delýimiz kerek. Prezıdent aıt­qandaı, biz kóshke ilesetin emes, sol kóshti bastaıtyn el­derdiń qatarynda bolǵanymyz shart. Jaqsydan úırenip, jamannan jırene bilýimiz qajet. Ulttyq qundylyqtar degende, adaldyq pen janashyrlyq sekildi izgi qasıetterdi boıyna sińirgen jandy adal azamat dep júrmiz. Ádiletti Qazaqstandy adal azamattar qurady. Al adal azamat degenimiz – adal ǵalym, adal ustaz, adal shákirt.

Erlan SYDYQOV,

akademık