Aıdyń-kúnniń amanynda 298 páter ıesi áne-mine dalada qalaıyn dep tur. Turǵyn úıleri oblystyń mamandandyrylǵan aýdanaralyq ekonomıkalyq sotynyń sheshimimen ruqsat etilmegen qurylys retinde tanyldy. Endi qalanyń Ońtústik-Shyǵys bóligindegi «Han» jáne «Al-Farabi» turǵyn úı keshenderin qurylys salýshy sot sheshimi zańdy kúshine engen kúnnen bastap, 30 jumys kúninde óz qarajaty esebinen súrýge tıis.
Bul kúni keshe bastalǵan áńgime emes edi. Buǵan deıin de buzylýy múmkin ekendigi aıtylyp, eskertilgen-di. Mundaǵy negizgi másele – saraptama qorytyndysynyń joqtyǵy bolyp otyr.
Jarnama arqyly úlesker tartqan kompanııa ıelerine ákimshilik sıpattaǵy jaza da qoldanǵan. Sol kezdiń ózinde qurylysty toqtatý týraly sot sheshimi shyqsa da, «murnyn shúıirgen». Jumystaryn ármen qaraı jalǵaı bergen. Kompanııalardyń tyǵyryǵynan turǵyndardyń ne úıi, ne kúıi joq...
«Al-Farabi» turǵyn úı kesheniniń turǵyny Sáýle Ábilova úıin keńeıtpek bolyp, eski páterin satyp, jańa úıine 14 mln teńge salǵan. Bul somma – páter qunynyń jarty baǵasy. Munymen qosa, úıiniń jóndeý jumystaryna basqa bankten nesıe alǵan.
«Sot sheshimi negizsiz ári ádiletsiz. Barlyq ınstansııaǵa júginýge nıettimiz. Sot úıdi buzyp, qonystanǵan adamdardy qystyń kózi qyraýda dalaǵa shyǵaryp tastaý týraly sheshim qabyldady», deıdi basy daýǵa qalǵan daıyn úıdiń turǵyndary.
Sonymen sottyń sheshimi oblystyń memlekettik sáýlet-qurylys baqylaý basqarmasy júrgizgen tekseris nátıjesine baılanysty bolyp tur.
– Tekserý barysynda «Sáýlet, qala qurylysy jáne qurylys qyzmetin memlekettik retteý» týraly zańǵa sáıkes, turǵyn úı keshenderi bekitilgen jobalaý qujattamasynsyz, olardy júzege asyrýǵa memlekettik sáýlet-qurylys baqylaý organdaryna qurylysty bastaý týraly habarlamasynsyz, jobany saraptaýsyz, tehnıkalyq jáne sáýlettik qadaǵalaýsyz qurylys-montajdaý jumystary júrgizilip jatqany anyqtaldy. Sondaı-aq páterlerdi satyp alý-satý boıynsha aldyn ala jasalǵan kelisimder boıynsha 250 úleskerden qarajat tartqan, biraq olar jergilikti atqarýshy organnan qarajat tartýǵa ruqsat almaǵany anyqtaldy, – deıdi oblystyń mamandandyrylǵan aýdanaralyq ekonomıkalyq sotynyń baspasóz qyzmeti.
«Al-Farabi» turǵyn úı keshenin salýshy kompanııa «Building SK» JShS úleskerler aldyndaǵy mindettemelerdi oryndaý úshin turǵyn úı kesheniniń qurylysyn jalǵastyrǵanyn aıtady.
– Ruqsat qujattaryn alyp úlgeremiz dep oıladyq. Qurylystyń sapasyna senimdimin. Tehnıkalyq saraptamalardy akkredıttelgen kompanııalar júrgizdi. Úı sapaly salynǵan. Sot sheshimi kútpegen jaǵdaı boldy. Jaýapkershilikten qashpaımyz, mindettemelerdi oryndaımyz. Aldaǵy ýaqytta biz sot sheshimine shaǵymdanamyz, qala basshylyǵy járdemdesýge daıyn, – deıdi kompanııa ókili Abylaıhan Ámirbekov.
Qala ákimi Meıram Qojýhov úleskerlermen kezdesýinde sottan úıdi súrýdi keıinge qaldyrýdy suraımyz depti.
– Zań boıynsha birinshi ınstansııadaǵy sot sheshimi áli kúshine engen joq. Qazir apellıasııaǵa berý úshin talap-aryzyn daıyndaý kerek. Osy ýaqyt aralyǵynda qurylys salýshylarmen kezdesip, qujattardy daıyndaý qandaı satyda ekenin bilemiz. Sebebi úı salynyp qoıdy. Memlekettik qurylys saraptamasyn taǵaıyndaýdy talap etemiz. Úı súrilmeıdi dep seneıik. Bári saraptama daıyn bolǵannan keıin belgili bolady. Sotta úleskerlerdiń atynan úıdi súrýdi keıinge qaldyrýdy suraıtyn bolamyz, – deıdi qala basshysy.
Bar úmit – apellıasııalyq shaǵymda. Sot memlekettik saraptama taǵaıyndaýǵa kelisse, úı súrilmeıdi.
Joǵarydaǵy turǵyn úı keshenderi ǵana emes, ruqsat qujattarynyń tolyq paketinsiz salynyp jatqan oblys ortalyǵyndaǵy 70 turǵyn úı kesheniniń 11-i – túrli zań talabyn buzýmen turǵyzylǵan.
– Qurylysy júrip jatqan turǵyn úı keshenderiniń qujattary tolyq emes. Joǵaryda atalǵan úsh turǵyn úı kesheni boıynsha bul túpkilikti sheshim emes, apellıasııa múmkindigi bar ekenin atap ótkim keledi. Meniń oıymsha, qurylys salýshylar ony paıdalanady. Al «Turǵyn úı qurylysyna qatysý úlesi týraly» zańnyń maqsaty – sizderdiń salymdaryńyzdy qorǵaý, saqtandyrý. Ár adam qurylys salýshy týraly aqparatty tekserýi kerek. Qurylys kompanııasynda kóp nársege sendirýi múmkin. Sondyqtan aqparatty meılinshe tekserý kerek, – deıdi oblystyń memlekettik sáýlet-qurylys baqylaý basqarmasynyń basshysy Serjan Aımaqov.
Sóziniń dáleli retinde qurylysy ruqsatsyz júrip jatqan «Qarqaraly» turǵyn úı kesheniniń kúni keshe túsirilgen sýretterin de usyndy.
– «Buildary» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi qoldarynda qurylysty toqtatý týraly sottyń sheshimi bolsa da, jumystaryn jalǵastyrýda. Jarnamaǵa senbeńizder. Eger osy úıge úlesker retinde qarajat salyp qoısańyzdar, qaıtaryp alýǵa tyrysyńyzdar. Sebebi bul úı buzý jóninde sotqa baratyndardyń ishinde birinshi tur, – deıdi basqarma basshysy S.Aımaqov. – Qanshama kompanııalar turǵyn úılerdi zańsyz salyp jatyr. Talaıyn úleskerlerdiń qarajatyn zańsyz alǵany úshin jaýapqa tarttyq» degen aqparat qashanda bolsyn berilip otyrdy. Odan bólek, basqarmanyń resmı saıty da bar. Biraq Instagram, Facebook-tegi jazylýshylarymyz óte az. Saıtqa da adamdar sırek kiredi. Bıyldan aqparat taratý jaǵynan jumys ustanymymyzdy túbegeıli ózgertemiz. Kún saıyn naqty ýaqyt rejiminde, zańdy belden basyp, qurylys jumystaryn júrgizip jatqan qurylys kompanııalary týraly aqparatty berip otyramyz.
Munymen qosa, basqarma basshysy «Han», «Al-Farabi» jáne «Nura» turǵyn úı keshenderin salyp jatqan kompanııalarǵa 2022 jylǵy mamyrda ákimshilik sharalar qoldanǵanyn aıtady. Irgesin endi ǵana kótergennen-aq, dabyl qaǵyp, prokýratýranyń usynysy boıynsha aıyppul salǵan. Taǵy bir aıdan soń qurylys jumystaryn toqtatý týraly sheshim shyqqan. Joǵaryda atap ótkenimizdeı, sheshimdi kózine ilmegen kompanııa jumysyn toqtatpaǵan. Basqarma polısııa departamentine sot sheshimin oryndamady dep aryzben de júgingen.
«Polısııa departamenti ákimshilik aıyppul saldy. Biraq qurylys toqtamaǵan soń Ádilet departamentine sot oryndaýshysy jumysyn tıisinshe atqarmaǵany úshin shaǵymdandyq. Ol jaqtan «Qurylys jumystary toqtatylýǵa tıis úılerdi salyp jatqan kompanııadan jumystyń toqtatylǵany týraly hat aldyq», degen jaýap keldi. Biz qol qýsyryp qarap otyrmadyq. Hat jiberip, quqyq qorǵaý organdarynan kómek suradyq», deıdi S.Aımaqov.
Basqarma óńirlik kommýnıkasııalar qyzmetinde tikeleı brıfıng ótkizýmen qatar, zańsyz qurylys júrip jatqan jerden beınerolıkter jasap, halyqqa taratýdy kózdep otyr. Basqarmanyń áreketi ázirge – osy.
Ne desek te, Qaraǵandydaǵy zańsyz qurylystyń zardabyn «jańa baspanaǵa qol jetkizemiz» degen qarapaıym turǵyndar kórip otyr.
Qaraǵandy oblysy
