Foto: freepik.com
Bir isti tyndyryp, jańa ádet qalyptastyrýǵa qulshynys belsendi bolyp qos bilek túrilgende «dúısenbiden bastaımyn» sózi oıyńyzda jylt ete qalady. О́zińizge berilgen ýádeni ýaqtyly oryndap ketseńiz bul áreketten qaýip joq. Alaıda zertteýshi-ǵalymdar mundaı áreket at tóbelindeı ǵana adamdar tobyna tán ekenin jasyrmaıdy.
1997 jyly professor, psıhologııa ǵylymdarynyń doktory Vladımır Serkın planetanyń Soltústiginde ǵumyr keshetin turǵyndarynyń psıhologııasyn zerttep júrip kópshiliktiń «jaqsy kúnder áli alda, qazir qınala turýym kerek» dep oılaıtynyn baıqaıdy. Keıin osy túsinikke saı keletin «О́mirdi keıinge shegerý sındromy» uǵymyn psıhologtar termınologııasyna engizedi. Olardyń kóbisi jańa isti dúısenbiden bastaýdy jón kóredi.
Vladımır Serkın adamdardyń ózin osylaı aldaýsyratýyna birneshe faktor áser etetinin anyqtaǵan:
- Tuqym qýalaý;
- Qorshaǵan orta;
- Otbasynda berilgen tárbıe;
- Adamnyń ózine seniminiń tómen bolýy;
- Emosııalyq turaqsyzdyq.
Ǵalym ómir súrýdi keıinge ysyrý men dúısenbiden bastaý dertin «spesıfıkalyq nevroz» dep ataǵan.
«Dúısenbiden bastaý derti» alǵa qoıǵan maqsaty naqtylanbaǵan, josparsyz ómir súretin adamdarǵa tán.
Olar táýekel etpeıtin, keleshekke, óz kúshine kúmánmen qaraıtyn adamdar toby.
Jańa aptadan is bastaımyn dep bekinip, kelesi dúısenbige qaldyra beretin adamdarǵa tán qasıetterdiń kósh basynda - jalqaýlyq tur.
Jalqaý adamnyń alǵashqy sıpaty - tańerteń oıatqyshty sóndirip, uıqydan turýdy 10-15 mınýtqa shegere berý áreketi.
Emosııalyq kúızeliste júrgen adamdar da isin dúısenbiden bastaýǵa beıim turady. Dál qazirgi kezeńmen emes, keler ýaqytpen ómir súrgendi unatady. Osylaısha búgingi kúnniń bererin ýysynan shyǵaryp alatynyn eskermeıdi. Bul sanatqa jatatyn adamdar tobynda fızıkalyq, mentaldyq sharshaý saldarynan ómir súrýge qulshynys azaıyp, saldarynan dúısenbiden bastaý derti dendeıdi.
Naqty josparsyz júrý, daǵdy, tirlikti tyndyrýǵa qysqa jáne uzaq merzimdi ýaqyt bekitpeý de ár jumysty dúısenbigen shegerýge ıtermeleıdi.
«Qanaǵat qaryn toıdyrady». Alaıda osy tujyrymdy baǵdar etip boıyńyzdaǵy kúshke qazirgiden de bıik mejeni baǵyndyrýǵa tusaý salyp júrýińiz de múmkin. Ádette mundaı adamdar «maǵan osy da jetedi», «shúkir, tabysym ómir súrýge jetip jatyr» t.s.s sózderdi jıi qoldanady.
Mamandar «dúısenbiden bastaımyn» dertin jeńýdiń jalǵyz joly ózińmen jumys isteý dep túsindiredi. О́zińizge talapshyl bolyńyz. «О́zińmen kúres» qashanda jetistikke, jaqsy ómirge jeteleıdi.
