Jádiger • 22 Qańtar, 2024

Jádigerler syr shertedi

290 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Ońtústik astanadaǵy kreatıvti ortalyqtardyń biri re­tinde erekshelenetin Almaty mýzeıi qorynda búginde 40 myńǵa tarta eksponat bar. Olardyń qatarynda beıneleý óneri, ulttyq, sondaı-aq ózge halyq ókilderiniń etnogra­fııasy, ártúrli dáýir men mádenıetke tıesili turmystyq zattar kolleksııasy, nýmızmatıka, foto jáne qujattar saqtalǵan.

Jádigerler syr shertedi

Almaty mýzeıiniń bas qor saqtaýshysy Raýzııa Oryn­­­ǵazyqyzynyń aıtýyn­sha, kelýshiler úshin mýzeıde saqtalǵan árbir jádi­ger­diń tarıhy qyzyqty. «Mý­zeılik buıymdar kóbi­ne qala turǵyndarynyń qo­ry­nan jınaqtalatyn bolsa, etnografııalyq ekspozı­sııa jeke tulǵalardan satyp alyn­ǵan jádigerlermen to­lyǵyp otyrady. Oǵan jyl saıyn memleketten arnaıy qarjy qarastyrylǵan. Kez kelgen jádigerdi satyp almastan buryn saraptamalyq negizdeme qorytyndysyna súıenip, ba­ǵalaý komıs­sııa­synyń nazaryna alynady. Eksponattardy baǵalaý kezinde naryqtaǵy quny saralanady. Kez kelgen ekspozısııa elimizdegi, sondaı-aq shetelderdegi kór­me alańdarynda kórsetile­tin­dikten, jádigerlerdi baǵalaý barysynda onyń tarıhı maz­munyna da asa mán beriledi», deıdi Raýzııa Orynǵazyqyzy.

pg

Búginde etn­ogra­fııa­lyq qor­da shamamen 3 myń­nan astam jádiger bar. Eń kóne jádigerler ishinde 1894 jyly tigilgen toı shymyldyǵy qyzyl qońyr tústi mataǵa qarmaq bizben aq, sary, qa­ra, kók tústi jiptermen kes­telengendigimen kóz tar­tady. Shymyldyq qo­ǵam qaıratkeri Medeý Pusyr­man­ulynyń týysy Baný Myr­qasymovaǵa arnalǵan. Mu­nymen qosa HH ǵasyrdyń basyna tıesili Qytaıdyń Altaı óńirinde qoldanylǵan kúmispen qaptalyp, altynmen shaıylǵan er-turman, osy ke­zeńge tıesili sırek kezdesetin zergerlik buıym – óńirjıek, qudaǵı júzik, taǵy da basqa jádigerler etnografııalyq qordyń ajaryn ashyp tur.

agl

Ataqty batyrymyz Baýyr­jan Momyshuly ustaǵan jazý mashınkasy, jazýshy Ázilhan Nurshaıyqovtyń jeke zattary, áıgili ánshi Roza Baǵlanovanyń sahnalyq kıimi, «Dos-Mu­qa­san» ansambliniń aspaptary sııaqty jeke bu­ıymdar týraly derekterdi mýzeıge kelýshiler qyzyǵa tyńdaıdy. Ásirese mýzeıge jıi keletin oqýshylar úshin ár jádigerdiń tarıhy tartymdy.

ya

Sońǵy jyldary Almaty mýzeıi mamandary sheteldik kórmelerge qatysyp, ulttyq jádigerlerdi ha­lyqaralyq ke­ńistikke tanys­tyryp keledi. 2022 jyly Ońtústik Koreıa men Túr­kııa­da, al byltyr Italııanyń Nea­pol, Aýs­trııa­­nyń Vena qa­lasynda ót­ken etnografııalyq jáne qazaq­tyń ult aspaptary kór­mesin uıymdastyrsa, mýzeı qyz­metkerleri ǵylymı jáne ǵy­lymı-praktıkalyq kon­fe­rensııalarǵa qatysyp, Fransııanyń jetekshi mýzeı­lerinde kásibı biliktilikterin arttyryp qaıtty.

par

 

ALMATY 

Sońǵy jańalyqtar