Oıly ulttyń sybaǵasy

Zııaly qaýymnyń qatysýymen ádebıet pen mádenıet, bilim men ǵylym jaıynda basqosýlar ótkizý jaqsy dás­túrge aınaldy. Mundaı kezdesýlerde memleketimizdiń bú­gini men erteńine qatysty jurtshylyqty tolǵandyrǵan máseleler de qozǵalady. О́tkir saýaldarǵa bıliktiń der kezinde qulaq asyp, qoǵamnyń tolyqqandy jaýap alýy el turaqtylyǵynyń kepili ekeni belgili. Bul Memleket bas­shy­synyń ustanymyna saı «estıtin memleket» qurǵanda ǵana múmkin bolmaq.

El Prezıdentiniń jyl betasharynda «Egemen Qazaqstan» gazetine bergen suhbatynda kókeıkesti máse­le­­ler ashyq ári jan-jaqty sóz boldy. Ol halqymyzdyń bú­gingi barynyń baǵasyn paıymdap, erteńgi damýynyń kókjıegin aıqyndap berdi. Shynynda da, bizdiń buryn kim bolǵanymyzdan qazir kim ekenimiz, eń bastysy, bola­shaqta kim bolatynymyz áldeqaıda mańyzdy. Son­dyq­tan «ótkendi ańsaýmen ómir súrmeı», bolashaqqa qoıan-qoltyq qadam basýymyz qajet.

Qazir kún tártibinde halqymyzdyń ulttyq qundylyq­tardy joǵary qoıatyn jańa sapasyn qalyptastyrý mindeti tur. Barshaǵa ortaq iske belsendi atsalysý kitaphanashylar qaýymdastyǵy, onyń ishinde Ulttyq kitaphana ujymy úshin de abyroı. Buǵan respýblıka boıynsha kitaphanashy már­tebesin kóterip, olardyń áleýmettik-turmystyq jaǵ­daıyn jaqsartýǵa baılanysty keıingi jyldary qabyldanǵan sharalar jigerlendiredi.

Egemen elimizde byltyrǵy 24 qazanda birinshi ret atap ótilgen Kitaphanashy kúni – sol qamqorlyqtyń dáleli. О́ıtkeni damý men turaqtylyqtyń irgetasy – saýatty qoǵam. Biz osyny eskere otyryp oqyrman qataryn kóbeıtýdi turaqty nazarda ustap kelemiz. Olarǵa sapaly da úlgili qyzmet kórsetýdiń ońtaıly ári tıimdi joldary ujym­dyq josparda aıqyn kórsetilgen. Osy san-salaly ju­mysta elimizdiń birligi men yntymaǵyn nyǵaıtýǵa qyzmet etetin sharalarǵa da basa kóńil bólinedi.

Bul aıtylǵanǵa kóz jetkizý úshin kitaphanada uıymdas­ty­rylatyn tanymal tulǵalarmen kezdesýlerge, el ómirin­de­gi aıtýly oqıǵalarǵa arnalǵan ǵylymı konferensııalar men ádebı keshterge, jańa shyǵarmalardyń tusaý­keserleri men túrli taqyryptaǵy kitap kórmelerine qatysý jetkilikti. Jas urpaqtyń boıyna adamzattyq qundy­lyqtardy sińirý – kúndelikti qyzmetimizdiń bir salasy. Jastarǵa otanshyldyq pen ulttyq salt-dástúrlerge qurmet rýhynda tálim-tárbıe berýdiń ádis-tásilderi udaıy jetildirilip keledi. Dúnıe júzi halyqtarynyń 123 tilindegi 7 mıllıonnan astam kitap qory – bilim men ǵylym, paryz ben parasattyń oı salyp, ónege tutar qazynasy. Munda oqyrman kitap atty oıly ári syrlas dostar taýyp, bul onyń kemel tulǵa bolyp qalyptasýyna kómektesedi.

Ásirese ulttyń uly tulǵalary ál-Farabı men Abaıdyń asyl murasyna arnalǵan jáne shet memleketterdiń elshilik­te­rimen birlese otyryp ashylǵan ǵylymı-ádebı ortalyqtar kitapqumarlardyń jıi bas qosatyn ornyna aınaldy.

Memleket basshysy suhbatynda el tarıhynda erekshe orny bar tulǵalarǵa qurmet kórsetý dástúri elimizdiń jalpyulttyq biregeıligin nyǵaıta túsýge zor septigin tı­gize­tinin atap ótken. О́skeleń urpaqtyń óziniń shyǵý tegin, ulttyq tarıhyn onyń barlyq kúrdeliligi men tereńdiginde túsinýi óte mańyzdy. Bizdiń kópǵasyrlyq tarıhymyz, baı materıaldyq jáne rýhanı mádenıetimiz jas urpaqtyń júreginde maqtanysh pen patrıotızm sezimin, Otanǵa adal qyzmet etýge degen umtylysyn oıatýǵa arnalǵan.

Bıyl ǵulama Qanysh Sátbaevtyń týǵanyna – 125, qazaq beıneleý óneriniń negizin salýshylardyń biri Ábilhan Qasteevtiń týǵanyna – 120, balalar jazýshysy Berdibek Soqpaqbaevtyń, dańqty batyrlar Álııa Moldaǵulova, Raqymjan Qoshqarbaev, Saǵadat Nurmaǵambetovtiń týǵanyna 100 jyl tolady. Osy mereıli data­larǵa oraı Ulttyq kitaphanada ult tarıhyndaǵy bel­gili tulǵalardyń ómiri men shyǵarmashylyǵyna, qyzme­tine arnalǵan kitap kórmeleri, eske alý keshteri, ádebı keshter, dóńgelek ústelder ótkizý josparlanyp otyr.

Sondaı-aq bıyl kórnekti memleket jáne qoǵam qaı­ratkeri Oraz Jandosovtyń týǵanyna 125 jyl tolýyna arnal­ǵan respýblıkalyq konferensııa ótpekshi. Oraz Jandosov – Ulttyq kitaphananyń tuńǵysh dırektory. Ol kitaphananyń qalyptasýyna zor úles qosqan, Qazaqstan týraly, qazaq tilindegi barlyq baspa basylymyn jı­naq­taý týraly másele kótergen. Kitaphana búgingi kúnge deıin qazaq halqynyń jáne Qazaqstannyń basqa etnos­ta­ry­nyń jazba mádenıetin jınaqtap, saqtaýshy mem­le­kettik ulttyq qazyna qyzmetin atqaryp keledi.

Osyndaı halqymyzdyń birtýar tulǵalaryn eske alyp, olardyń murasyn qazirgi jastarǵa, óskeleń urpaqqa pash etý, ata dástúrlerimiz ben ana tilimizdi ulyqtap, jas ur­paq­t­yń boıynda ulttyq maqtanysh pen eldik sezimderin oıatý – abyroıly paryz. Halyq aýyz ádebıeti men ataqty aqyn-jyraýlardyń asyl murasyn, qazaqtyń tili men tarıhyn, mádenıeti men ádebıetin dáripteıtin is-sharalar úzilgenimizdi jalǵap, joǵaltqanymyzdy túgendeýge sep­tigin tıgizedi. Bir sózben aıtsaq, san ǵasyrlyq ta­rıhy bar rýhanı jáne salt-sanamyzdy qalpyna kel­tirýge baǵyttalǵan is-sharalarǵa qatysýshylar mundaı basqosýlardy qoǵamda adamgershilik qundylyqtaryn ornyqtyrýdyń tıimdi joly retinde qabyldaıdy. Ozyq damýdyń saýatty qoǵam men oıly ulttyń ǵana sybaǵasy ekenin árqashan este ustaǵan abzal. Jyl basy – Ulystyń uly kúnin atap ótý de ulttyq bolmysymyzdy tereńirek tanytyp, kitaphana qyz­metiniń mán-mańyzyn arttyra túseri sózsiz.

Baqytjamal OSPANOVA,

Ulttyq kitaphana dırektory