«Gazet – halyqtyń kózi, qulaǵy hám tili. Adamǵa kóz, qulaq, til qandaı kerek bolsa, halyqqa gazet sondaı kerek. Gazeti joq jurt basqa gazeti bar jurttardyń qasynda qulaǵy joq kereń, tili joq maqaý, kózi joq soqyr syqyldy» dep Ahmet Baıtursynuly aıtqandaı, qattaýly tarıhtan halyq pen bıliktiń altyn kópirine aınalǵan baspasóz adamzattyń eń asyl rýhanı qazynasy. Sondaı tól muramyz, ulttyq múdde men eldik muratty tý etip ustaǵan – «Túrkistan» gazeti. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev sonaý 90-jyldary bult arasynan kún bolyp shyqqan basylymnyń bolashaqta da jasampazdyq jarshysy bolatynyna senim bildirdi.
«Bul basylym otyz jyldyń ishinde egemen elimizdiń jylnamasyna aınaldy. Osy aralyqta onyń ózindik baǵyt-baǵdary men sara joly qalyptasty. Aptalyq alǵashqy nómirinen bastap táýelsiz qazaq baspasózin damytýǵa, el ishindegi jáne baýyrlas halyqtar arasyndaǵy birlik pen yntymaqty nyǵaıtýǵa súbeli úles qosyp keledi. Qazaqstannyń Halyq jazýshysy, gazettiń tuńǵysh bas redaktory Qaltaı Muhamedjanov bastaǵan kóptegen belgili qalamger osy basylymda qaltqysyz qyzmet etti. Ulttyq qundylyqtardy ulyqtaýǵa zor eńbek sińirdi. «Túrkistan» aldaǵy ýaqytta da ulttyq baspasózdiń kókjıegin keńeıtip, jasampazdyqtyń jarshysy bola beredi dep senemin. Barshańyzǵa shyǵarmashylyq shabyt, tolaǵaı tabys tileımin», delingen Prezıdenttiń quttyqtaý hatynda.
1993 jyly Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń qaýlysy negizinde ashylyp, 1994 jyly 12 qańtarda «Túrkistan» dep bekitilip, alǵashqy nómiri 28 qańtarda jaryq kórgen gazet qoǵam sanasynda úlken silkinis jasady. Oramdy oılarymen, sarapty-salmaqty maqalalarymen eldi eleń etkizgen basylym oqyrmanyn áp-sátte baýrap alǵan.
«Gazettiń bas redaktory – qazaq ádebıetiniń klassıgi, belgili qoǵam qaıratkeri Qaltaı Muhamedjanov. Gazettiń tuńǵysh nómirin bajaılap qaraǵan adam biraz dúnıeni baıqaıdy. Bas maqala retinde Sherhan Murtazanyń Qazaqstan Konstıtýsııasynyń 1 jyldyǵyna arnalǵan «Birtutas Qazaqstan» maqalasy berilipti. Maqalada Ata Zańymyzdy qabyldar aldyndaǵy talas-tartystar týraly qundy málimetter bar. Sál tómenirek qazaq basylymdarynyń jańa gazetke quttyqtaýlary berilgen. Sýretshi Erkin Nurazhan salǵan Qazaqstan, Reseı, Túrkııa, Túrikmenstan elderi prezıdentteriniń sharjy 1-betke ornalastyrýy gazettiń erkin baǵytyn tuspaldaıdy. Gazet ataýyn nyqtap alý kózdelse kerek, «Túrkistan týraly oı-tolǵamdardan» degen aıdarmen birshama oı-pikirler usynylypty. Bir qyzyǵy, gazet týraly redaksııa materıaly 3-betke berilgen. Ony jáne bas redaktor emes, basylym tilshisi Ábilmájin Jumabaev jazypty. Taǵy bir erekshe nazar aýdaratyn dúnıe – Mıýnhennen «Azattyq» radıosynyń tilshisi Hasen Oraltaıdyń quttyqtaýy. Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldaryndaǵy aıtys-tartysta qazaq gazetteriniń memleket, ult múddesin janushyra qorǵaǵany málim. Qaltaı Muhamedjanov bastap, Dıdahmet Áshimhanuly, Nurqasym Qazybek, Qajyǵalı Muhanbetqalıev, Ábilmájin Jumabaı, Ábirash Jámishuly, Kólbaı Adyrbekuly, Jańabek Shaǵataı, Abzal Bóken, Amanhan Álim, Qaınar Oljaı, Erkin Nurazhan sekildi kil dúrler jınalǵan «Túrkistan» da sol «maıdanǵa» belsene kiriskeni baıqalady. Oǵan sarǵaıǵan gazet tigindileri kýá», dedi «Túrkistan» gazetiniń bas redaktory Baýyrjan Babajanuly «Oqyrmanǵa olja salǵan 30 jyl» maqalasynda.
Elaralyq basylymdy Shámshıdın Pátteev, Jańabek Shaǵataı, Qýat Áýesbaı sekildi belgili qalamgerler basqarǵanyn aıta ketken abzal.
Gazet ordaly otyz jylda túrli formalyq izdenisterge de barǵan. Máselen, qazir syrttaǵy qazaqtar taqyryby «Túrkistan»-nyń únemi kóterip kele jatqan máselesine aınalǵan. Oǵan jyl aıaǵynda jarııalanǵan maqalalar toptamasynan «Otandastar qorynyń» býklet jasaǵany dálel. Esesine, basylymnyń 100 danasy bıyldan bastap álemniń túpkir-túpkirindegi qazaqtarǵa tegin taralmaqshy.
«Oǵan qosa gazet Parlament depýtattarynyń ashyq minberine aınaldy. Bas redaktordyń orynbasary Beıbit Toqtarbaıdyń halyq qalaýlylarymen jasaǵan suhbattary, Araılym Joldasbekqyzynyń áleýmettik salanyń ár qyry týraly jazǵan maqalalary da kópshilik kóńilinen shyǵyp júr. Qazir gazet aqparatty jedel jetkizý jaǵynan saıttarǵa ilese almaıdy. Sondyqtan da endigi jerde basylymdy saraptamalyq, ıntellektýaldyq baǵytta damytý kózdelip otyr. Bıylǵy alǵashqy nómirimizden bastap «Túrkistan-30» aıdarymen maqalalar legin jarııalap kelemiz. Dúnıeden ozǵan áriptesterimizdiń rýhyna taǵzym ete otyryp, kózi tiri aǵa-apalarymyzdy, buryn gazette istegen barsha qyzmetkerdi barynsha «sóıletýge» tyrysyp jatyrmyz», dep jazdy Baýyrjan Babajanuly.
