Alaıaqtar aıylyn jııar emes

Jambyl oblysy boıynsha ekonomıkalyq tergep-tekserý departamenti mamandary keltirgen derekke júginsek, 2023 jyly qarjy pıramıdasyna qatysty úsh qylmystyq is tirkelipti. Al oblys boıynsha 200-den asa azamat qarjy pıramıdasyn uıymdastyrýshylar qurǵan qaqpanǵa túsip, aıtar­lyqtaı zardap shekken. Bir jyldyń ishinde eki júzden asa azamattyń aldanýy kim-kimdi de oılandyrsa kerek.

«Áleýmettik jelige arbal­­ǵan áleýmet ınter­net-­resýrs­tar­daǵy, YouTube arnalardaǵy jáne messend­jer­lerdegi jar­na­malarǵa arbalyp, jyl sa­ıyn júzdegen adam qarjy pıra­mı­da­synyń qurbanyna aınalyp jatady. Bul máselege kelgende halyq quqyqtyq jaǵynan saýatty bolsa degen tilek bar», deıdi Jambyl oblysy boıynsha ekonomıkalyq tergep-tekserý departamentiniń ókilderi.

Rasynda da, qarjy pıramıdasyn uıymdastyrýshylardyń zańsyz áreketteri halyqtyń qaltasyn tespeı soryp jat­qany anyq. Oblys boıynsha ekonomıkalyq tergep-tekserý departamentiniń aǵa jedel ýákili Sherhan Pirimqul men asa mańyzdy ister jónindegi tergeýshi Jaǵypar Isataev keltirgen derekter qylmystyń bul túriniń jyl ótken saıyn artyp bara jatqanyn ańǵartady.

Mamandardyń aıtýynsha, departament qyzmetker­leri júrgizgen jumystyń nátı­je­sinde zardap shekken azamat­tar­dyń 45 mln teńgeden asa qarjysy keri qaıtarylyp, keltirilgen zalaldyń aıtar­lyq­taı somasy ótelgen.

«Máselen, «Chia Tai Tianqinq Pharmaceutical Group» qarjy pıramıdasyn uıymdas­ty­rýshyǵa qatysty qylmystyq isti tergeý barysynda satyp alynǵan páter men 10 mln teńgeden asa qarajat tárki­lendi», deıdi Sh.Pirimqul.

Departament qyzmetkerleri óńir turǵyndary arasynda alaıaqtyqtyń aldyn alý maqsatynda túrli profı­lak­tıkalyq is-sharalar uıym­das­ty­rýdy da qolǵa alǵan. Túrli saıt­taǵy qarjylyq pıramıda bel­gileri bar 1013 siltemeni der kezinde buǵattap, jergilikti jáne respýblıkalyq BAQ arqy­­ly túsindirý jumystaryn júr­­gizý de nazardan tys qalǵan emes.

Jaýapty organ tarapy­nan alaıaqtyqtyń aldyn alý maqsatynda aýyz toltyryp aıtarlyqtaı jumys atqa­ryl­ǵanyna qaramastan, qarjy pıra­mı­dalarynyń sıpaty bar uıymdarǵa aldanǵan azamat­tardyń sany azaımaı, shyǵyn­nyń kólemi de ortaımaı otyr.

Mamandardyń aıtýynsha,­ qarjy pıramıdasyn qurý jáne basshylyq etý áreketteri Qyl­mystyq kodekstiń 217-babynda kózdelgen qylmystyq jaýapkershilikke ákep tireıdi. Sondaı-aq 10 jylǵa deıingi merzimge bas bostandyǵynan aıyrý túrindegi jaza qaras­tyrylǵan. Sonymen qatar qarjylyq pıramıdany jarnamalaý áreketine de qatys­ty jaza bar. Naqtyraq aıt­saq, Qyl­mystyq kodekstiń 217-1-baby­ boıynsha 2 jyl­ǵa deıingi mer­zim­ge bas bostan­dyǵynan aıyrý túrindegi jaza qolda­ny­lady.

Zańda bári taıǵa tańba basqandaı kórsetilgenine qaramastan, óńirde qarjy pıra­mıdasy uıymdaryn qurý men basqarý áreketteri áli de tyıylar emes. Ańǵal halyq alaıaqtardyń arbaýyna túse bergendikten bolar, alaıaqtardyń qarasy azaımaı tur.

Jambyl oblysy