Kollajdy jasaǵan – Záýresh SMAǴUL, «EQ»
Joba taý qoınaýyndaǵy shekaralyq aýdanǵa serpin berip, óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna yqpal etedi desedi. Altyn óndirýshi burynǵy tyńdaýlardaǵy turǵyndardyń usynys pen tilekterin eskere otyryp, birqatar sharany iske asyrǵan edi. Aldaǵy ýaqytta júzege asyrylatyn jumystar boıynsha da josparlar quryp otyr.
Esterińizge sala ketsek, zaýyt qurylysyna 2022 jyly 26 shildede ShQO boıynsha ekologııa departamenti ruqsat bergen. Ol ruqsattyń merzimi 2022 jyldyń 31 jeltoqsanynda aıaqtaldy. Birqatar sebeptermen zaýyt qurylysy ýaqytynda aıaqtalmady. Osyǵan baılanysty kásiporynǵa jańa ekologııalyq ruqsat alý qajet edi. «Maralıha» jáne «Maralıha ken alqaby» ken oryndaryndaǵy ónimdiligi jylyna 250 myń tonna kendi óńdeý fabrıkasy birinshi sanattaǵy obekt bolyp tabylady. Sol sebepti ekologııalyq kodekstiń 96-baby, 1-tarmaǵyna sáıkes memlekettik ekologııalyq saraptama bastalǵanǵa deıin nemese ony júzege asyrý úderisinde qoǵamdyq tyńdaýlar ótkizý mindetti.
Qoǵamdyq tyńdaýlardyń bastamashysy – «VSAM Prodakshn» JShS. «Vostokkaznedro» mekemesi júrgizgen zertteýler negizinde ShQO ákimdiginiń 15 jeltoqsandaǵy №285 qaýlysymen sý qorǵaý aımaǵy men beldeýi belgilendi. Usatqysh alańy ishinara sý qorǵaý aımaǵyna kirdi. Biraq bul sý kodeksiniń talaptaryna esh qaıshy kelmeıdi. Joba «Ertis basseındik ınspeksııasy» memlekettik mekemesiniń 2024 jylǵy 4 qańtardaǵy qorytyndysymen arnaıy bekitildi.
Búginde fabrıka qurylysyn toqtatýǵa esh negiz joq. Jobada sý obektilerin qorǵaýdyń barlyq sharasy qarastyrylǵan. Sottyń sheshimi boıynsha fabrıka salýǵa ruqsat bar.
Tyńdaý kezinde kelip túsken eskertýler, usynystar, suraqtar hattamada kórsetiledi. Qoǵamdyq tyńdaý hattamalary jasalyp, qol qoıylady jáne ekologııalyq portalǵa engiziledi. Qoǵamdyq tyńdaýlar ótkizý týraly qaǵıdalardyń 23-tarmaǵy eskerile otyryp, zań aıasynda ótti. Bul jobanyń shekaralas aýdannyń damýyna úlken serpin bereri anyq. Jalpy, kez kelgen ınvestısııalyq joba – eń aldymen, qosymsha salyq ákeletin kóz, qosymsha jumys oryndary, óńirdiń órkendeý kózi.
Altyn óndirý fabrıkasynyń qurylysy bıznesti kóleńkeli ekonomıkadan shyǵaryp qana qoımaı, Maraldy aýylynyń turǵyndaryna da áleýmettik kepildikter beredi. Buǵan deıin «Maralicha» taý-ken kompanııasy» JShS atqarýshy dırektory Marat Asaýbaev kompanııa Maraldy aýylyndaǵy joldardy jóndeýge mindettenetinin aıtqan bolatyn.
– Sondaı-aq biz Qoıtastaǵy kópirdi qaıta jańartýdy, jergilikti mektepti materıaldyq-tehnıkalyq jaraqtandyrýǵa qarajat bólýdi, aýyldyq okrýg túlekterin joǵary oqý oryndary men kolledjderde oqytýdy josparlap otyrmyz, – degen Marat Asaýbaev tyńdaýlardyń birinde.
Kásiporyn óz moınyna alatyn áleýmettik mindettemelerdiń qatarynda medısınalyq nysandardy jóndeý, múgedekterge turǵyn úı alyp berý de qarastyrylǵan. Alaıda ekologııaǵa alańdaǵan halyq kóne qoıa ma?
– Iá, fabrıkanyń salynýyna qarsymyz. Turǵyndardy jumyspen qamtyǵanymen, tabıǵatqa tónip turǵan qaýip bar. Bul jerdiń qoıyn-qonyshy – tolǵan ósimdik. Ishinde Qyzyl kitapqa engeni qanshama? Bilesizder, altyndy sıanıd degen hımııalyq qospamen jýady. Ol tómendegi Maraldy ózenine aǵyp tógiledi. Odan basqa bastaý, bulaqtar bar. Fabrıka salynǵan jaǵdaıda, ózende balyq qalmaıdy. Al qoǵamdyq tyńdaýda halyq pikiri eskerilmeıdi, – deıdi aýyl turǵyny Ádil Qojaqov.
Kásiporyn qyzmetiniń zańdylyǵyn aımaq bıligi jiti qadaǵalaıtynyn aıtady. Jergilikti bılik, oblys basshylyǵy árdaıym qoldanystaǵy zańnama talaptarynyń qatań saqtalýyn, ekologııalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etedi jáne halyqtyń múddesin basty nazarda ustaıdy. Dese de, turǵyndardyń deni altyn óndirý fabrıkasynyń qurylysyna qarsy. Qarsylyqtaryn sońǵy tyńdaýda da ashyq bildirgen.
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Kúrshim aýdany,
Maraldy aýyly
