– Talǵat Bolatuly, sol bir otty jyldarǵa oralaıyqshy. Kózben kórip, bel ortasynda júrdińiz ǵoı...
– Árıne, áskerde qyzmet etip júrgen kezimizde maıdan dalasyna top ete qalarymyzdy basynda bilmedik qoı. 1985–1987 jyldary Jalalabadtaǵy №66 brıgadada artıllerııalyq dıvızonnyń kópmaqsatty jeńil brondalǵan aýyr júk kóliginde dıvızıon komandıri Marınov, batareıa komandıri Rıabıchenko syndy basshylardyń júrgizýshi-mehanıgi boldym. Dıvızııadaǵy asa iri qarý-jaraq sapynda «D-130» gaýbısalary, 40 uńǵyly «Grad» katıýshalary bar edi.
– Siz aıtqan soǵys qarýlary jaýdyń ımanyn úıiredi. Dıvızııada mundaı qarý-jaraǵy bar sizder jaýyngerlik áreketterge de jıi qatysqan shyǵarsyzdar?
– О́z basym siz aıtyp otyrǵan naǵyz jaýyngerlik áreketter dep Sheshenstandaǵy soǵys is-qımyldaryn aıtar edim. Al bizdikin operasııa deýge bolady. Zer salsańyz, ekeýi – eki túrli. Men ózim eń iri degen 25 operasııaǵa qatysyppyn. Usaq-túıegin eseptemegende. Mundaı joryqtardyń ózi 15-20 kúnge deıin sozylatyn edi. Mysaly, arnaıy jasaq nemese barlaý vzvody málimetterin negizge alyp, bir qyshlaq mańyndaǵy taýlar men tóbelerge zeńbirek oǵyn jaýdyramyz. Biraq artıllerııa qoldaýy asa qajet. Eshqandaı jasaq onsyz joryqqa shyǵa almaıdy. Aýǵanstan jeri taýly aımaq bolǵandyqtan, zeńbirek pen katıýshalar kómegi aýadaı qajet. Mundaı operasııalar, tipti, túnde de jalǵasyp jatýshy edi. Qazir qarap otyrsaq, osynyń barlyǵy kórgen tústeı.
– Osy soǵysqa óńirimizden bas-aıaǵy 2 myń sarbaz attanyp, onyń 86-sy sheıit ketti degen derek aıtylyp júr. Osy derek shyndyqqa janasa ma?
– Iá, oblysymyzdan 2 myń sarbaz attanǵany ras. Al sheıit ketken 86-synyń 82-si – merzimdi áskerı boryshyn ótep júrgender. Áskerı qyzmetten tys 4 azamattyq tulǵa da bar. Aýǵan soǵysyna qatysqan qaharmandar týrasynda «Bozdaqtar» kitaby jaryqqa shyqqan edi. Sol kitapta da 86 jaýyngerdiń aty atalady. Munymen qosa, esimderi Qaraǵandydaǵy Jeńis saıabaǵy memorıalynda qashalyp jazylyp tur. Jyl saıyn 15 aqpanda atalǵan memorıal aldynda jınalyp, taǵzym etemiz.
– Ásirese osy bir kúni qan maıdandaǵy kúnder esińizge túsetin shyǵar...
– Onyńyz ras. Kúnimizben qosa arpalyspen ótken túnimiz de eske túsedi. Aýǵanstan aýmaǵyna kelgenime 4 aı óter-ótpes ýaqytta alǵash ret ajalmen betpe-bet kelgen kezim esimnen ketpeıdi. Túnniń bir ýaǵynda uzyn-sonar avtokolonna jolǵa shyqty. Bir mezette granatomet gúrs ete qaldy. Kózdi ashyp-jumǵansha granata aldymyzda kele jatqan «ZıL-131» avtokóliginiń kabınasyna tıip, kúlin kókke ushyrdy. Marqum júrgizýshisi jetimder úıinde ósken jigit edi. Otqa oranǵan kólik kúni búginge deıin kóz aldymda qalyp qoıdy.
– Ot keshken óńirdi qaıta bir kórýge keliser me edińiz?
– Byltyr 15 jeltoqsanda Aýǵanstan elshilerimen kezdesý ótkizdik. Bir jarym saǵat boıy biz sol jaqta kóz jumǵan sarbazdardyń súıegin taýyp, elge jetkizý deıtin mańyzdy máseleni qarastyrdyq. Eki jyl boıy osy iske qatysty qujattar jınaýmen júgirdik. Osy maqsatpen Aýǵan topyraǵyn qaıta basýǵa nıettimin. Kabýl qalasyna deıin barmaqpyz. Bizdiń eń úlken paryzymyz osy bolmaq!
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken –
Qasymhan ǴALYM
«Egemen Qazaqstan»
Qaraǵandy oblysy
