Aımaqtar • 16 Aqpan, 2024

Sóz ben istiń birligi

175 ret
kórsetildi
9 mın
oqý úshin

Byltyr dál osy ýaqytta Májilis pen jergilikti máslıhattar depýtattyǵyna kandıdattar usyný aıaqtalyp, resmı tirkelgen partııalar saılaýaldy úgit-nasıhat jumystaryna daıyndyqty pysyqtap jatqan bolatyn. Saıası uıymdar da, ózin-ózi usynǵan úmitkerler de úgit-nasıhat kezinde saılaýshylardy sendirip, óz múmkindikterin sezdirip, baǵdarlamalaryn jarııa etti. Qarapaıym tilmen aıtqanda, ýáde berdi. Ýáde – shynshyldyq pen ádildiktiń baýyry. Al ýádeni oryndaý – adamı qarym-qatynastyń mańyzdy bóligi. Búginde jyl buryn saılaýshylarǵa bergen ýádeniń qanshalyqty oryndalǵanyn nemese júzege asyrylý barysyn jurttyń bilgisi keletini anyq.

Sóz ben istiń birligi

Túrkistan oblysy ótken jyl­ǵy saıası dodada elimizdegi eń kóp saı­laýshy tirkelgen óńir retin­de atalǵan bolatyn. Iаǵnı byltyr saılaýshylardyń tizimine 1 mıllıon 168 myńnan asa adam engizilgen-di. Byltyr naýryzda ótken Par­lament Má­ji­lisi men barlyq deń­geıdegi máslıhattar saılaýy naý­qa­nynda «Amanat» partııasy oblys boıynsha saı­laý­shylardyń 56,9 paıyz daýys jınady. О́ńir boıynsha barlyq deńgeıdegi máslıhat depýtat­ta­rynyń mandat sany 338 bolsa, sonyń 269 mandatyn, ıaǵnı oblystyq, aýdandyq, qalalyq más­lıhat depýtattarynyń 80,2 pa­ıyzyn atalǵan partııanyń ókil­­­deri ıelendi. Sondyqtan bolar óńirde bul saıası uıym bel­sendi. Depýtattyq korpýs ókil­deriniń jumys tıimdiligi par­tııa qabyldaǵan saılaýaldy baǵ­darlamany iske asyrý nátı­je­lerimen jáne saılaýshylar bildirgen ótinishterdiń oryndalýymen baǵalanatyny málim. Bul oraıda Túrkistan oblystyq máslıhatyndaǵy «Amanat» partııasy fraksııasynyń jetekshisi Altynsary Úmbetálıev búginge deıin saılaýshylardan kelip túsken 1 748 ótinishtiń 97 pa­ıy­zy oń sheshimin tapqanyn aıtady. «Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev partııa popýlızmge salynyp, oryndalmaıtyn ýáde bermegeni jón eke­nin aıtqan bolatyn. Sondaı-aq Prezıdent Joldaýynda «Ha­lyqqa kópirme sóz, bos ýáde emes, kózben kórip, qolmen ustaýǵa bolatyn oń ózge­ris­ter kerek» eke­nin aıtty. Bizdiń maqsatymyz da naqty da nátıjeli isti kórsetý. Saılaýaldy baǵdar­lamany iske asyrý jónindegi jol kartamyzda oblys kóleminde aldaǵy bes­jyl­dyq merzimde at­qa­­rylýǵa tıis jumystar túgel qamtyldy. Halyqtyń suranysyn zerdelep, olardy jergilikti atqarý­shy bı­­lik­­tiń baǵdarlamalyq jos­par­­­la­rymen úılestire otyryp, máni men mazmunyna, mindeti men me­jesine saı toptastyryp keshen­di josparyn túzdik. Partııa fılıaly qabyldaǵan Jol kartasy oblys úshin mańyzdy 4 negizgi baǵytty qamtıdy. Besjyldyq ke­zeńde 136 ındıkator boıynsha 542 is-sharany atqarý jos­par­lanǵan. О́tken jyl­dyń qory­tyn­dysymen 119 ataý­­ly is-shara tarmaqtarynyń 108-i tolyq­taı júzege asyp, jospardy iske asyrýdaǵy oryndaýshylyq tár­tip­tiń deńgeıi 90,7 paıyzǵa jetti. Jol kartanyń oryn­dalýyn naq­ty­ly sandarmen sóıletetin bol­saq, josparda qamtylǵan min­­­det­ter aıasynda óńirimizde 57 ká­­siporyn iske qosyldy. Onyń ishin­­de ınnovasııalyq jobalar re­­tin­de keramzıtti kirpish óndirý, alıý­mınıı profılder shyǵarý isi jolǵa qoıyldy. Ekonomıkasy aýyl sharýashylyǵyna beıim­del­gen oblysymyzda jańadan 9 taýarly-sút fermasy, 9 mal bordaqylaý alańy, 6 jylyjaı kesheni jáne 6 balyq ósirý fermasy iske qosyldy. Ashylǵan ju­­mys oryndarynyń sany myń bir­­likke artty. Jalpy kólemi 853,3 myń sharshy metr bolatyn turǵyn úı, 5 150 oqýshyǵa arnalǵan 20 mektep, Túrkistan qalasyndaǵy «Muz saraıy» kesheni, Maqtaaral, Báıdibek aýdan­darynda sport keshenderi salyndy. О́ńirdiń týrıstik tar­­tym­dylyǵyn keńeıtýde 2 zama­naýı qonaqúı kesheni, 2 emdeý-saýyqtyrý ortalyǵy iske qo­syl­dy. Partııa uıytqy bol­ǵan «Týǵan jer» arnaıy jobasy bo­ıynsha mesenattardyń ese­bi­nen 127 qo­ǵam­dyq mańyzǵa ıe nysan salynyp, tehnıkalyq jańartýdy qa­jet etetin 86 ny­san jón­deý­den ótti», deıdi Altynsary Úmbetálıev.

Sondaı-aq partııanyń saılaýaldy baǵdarlamasyn júzege asyrý sheńberinde oblysta 326,1 myń shaqyrym avtomobıl joldary jóndelip, 44 eldi meken gazben, 20 eldi meken aýyzsýmen qamtylǵan. Otyrar aýdanynda qýaty 50 MVt kún elektr stansasy iske qosyldy. Kentaý qalasynda 55 kópqabatty turǵyn úı modernızasııadan ótti. Oblys boıynsha 85 mekteptiń qazandyqtary qatty otynnan gazǵa aýystyrylǵan. Azamattardyń qaýipsizdigin qam­­týda Keles, Sozaq, Saýran, Orda­basy, Saryaǵash, Túlkibas aýdan­dary men Arys qalasynda 8 órt sóndirý beketi salyndy. О́ńirde byltyr qurylǵan 133,6 myńǵa jýyq jańa oryndarynyń 93,4 myńnan astamy – turaqty jumys. Fraksııa jetekshisiniń aıtýynsha, «Jer amanaty» jobasy boıynsha oblysta 2022 jyly 1 mln-nan astam gektar jaıylym ortaq ıgilikke, byltyr 335 myń gektar jaıylym memleket menshigine qaıtarylǵan. Al «Aýyl amanaty» jobasy aıasynda byltyr memleketten bólingen maqsatty 19,7 mlrd teńgege 3 256 joba qarjylandyryldy. Jobaǵa qatysqan 16 aýdan, qaladaǵy 64 aýyldyq okrýgte jylyjaı keshenderi boı kóterdi, tehnıkalar parki jańartyldy, et-sút qoryn qalyptastyrý sharýashy­lyq­tary quryldy. Aýyl turǵyn­da­rynyń tabysyn arttyrýda egin, mal sharýashylyqtary qarjylandyryldy. Qus jáne balyq ósirý isi jolǵa qoıylǵan. О́n­diristik kooperatıvterdiń qu­ral-jabdyqtaryn jańartý bas­tamasy qolǵa alynyp, aýyldyq jerde kásipkerlikti damytýǵa negiz qalandy. «Qaryzsyz qoǵam» jobasy aıasynda aýyl-aımaq­tar­da 12 650 adamdy oqytý kýrs­taryna qamtý josparlansa, naqty 14 600 adam qarjylyq saýat­ty­lyq boıynsha oqytylyp, jyldyq jospar artyǵymen oryn­dalǵan. Sondaı-aq saıası uıym­nyń bel­sendiligimen óńirde «Arda­ger­lerdi ardaqtaıyq», «Keder­gisiz keleshek», «Baqytty otbasy», «Ulttyq mura» jobalary júzege asyrylyp keledi.

– Partııa aıqyndaǵan eń ne­giz­gi basymdyqtyń biri – tur­ǵyndarmen nátıjeli keri baı­lanys arnasyn túzý. Byltyr partııa fılıaldarynyń qoǵamdyq qabyldaý bólmelerine 13 287 aryz-shaǵym kelip tústi. Azamattar suranystarynyń 63,2 paıyzy oń sheshimin tapsa, 35,2 paıyzyna zań aıasyndaǵy keńester berildi. Al 219 ótinishtiń qaralý merzimderi naqty belgilenip, oryndalýy baqylaýǵa alynǵan. Oblystaǵy partııalyq alańdarda 3 myńnan asa qabyldaý júrgizilip, olarǵa 10 myńnan asa adam júgindi. Sonymen qatar, shalǵaı eldi meken turǵyndarynyń suranystaryn tyńdaýda 216 mobıldi kósh­peli qoǵamdyq qabyldaý ótip, 1 084 azamattyń aryz-talaptary tyń­dal­dy. Olardyń teń jartysy sheshimin tapsa, qalǵandaryna zań aıasynda keńester berildi. «Quqyqtyq kómek» jobasy bo­ıynsha aıyna eki márte quqyq qorǵaý organdary ókilderiniń, zańgerlerdiń, advokattardyń, sot oryndaýshylarynyń qatysýymen ashyq esik kúnderin ótkizý, jeke qoǵamdyq qabyldaýlar uıym­das­tyrý jumystary atqa­ryldy. Osy formattaǵy 470 qabyldaý júrgizilip, 1 080 azamattyń máse­le­leri qaraldy. Aryzdardyń 65 paıyzy oń sheshimin tapsa, 35 paıyz kásibı quqyqtyq keńester berildi. «Halyqqa kómek» jobasy sheńberinde 443 qabyldaý ótkizilip, 1300 azamattyń jeke máseleleri qarastyryldy. Ke­lý­shilerdiń 64 paıyzynyń máseleleri oń sheshimin tapty. Partııalyq fılıal janyndaǵy qoǵamdyq keńesterdiń 132 otyrysy ótkizilip, 210 másele qaraldy. Qaralǵan taqyryptar aıasynda memlekettik organdarǵa 432 usynym joldanyp, olardyń oryndalýy partııa nazarynda boldy. Jol kartasyna engen nysandardyń qurylys alań­­da­rynda 50 partııalyq baqy­laý beketi qoıylyp, anyq­talǵan 21 kemshilik partııa­nyń yqpal etýimen túzetildi, – deıdi Túr­kistan oblystyq máslı­ha­tyndaǵy «Amanat» partııasy frak­­sııa­sy­nyń jetekshisi Altynsary Úmbetálıev.

Qoǵamǵa meılinshe ashyq bolyp, saılaýshylarmen baıla­nys­ty nyǵaıtý maqsatynda oblys­tyq partııa fılıaly janynan brıfıng alańy ashylǵan. Be­ki­tilgen kestede máslı­hat de­­­pý­tat­­tarynyń jáne aýdan, qa­la­­lardyń máslıhat tóraǵa­la­rynyń qatysýymen 49 brıfıng ótip, partııa aıqyndaǵan basym­dyq­tardyń júzege asyrylý barysy tarazylanǵan. Sondaı-aq fraksııa jetekshisiniń aıtýynsha, «Jastar rýhy» jas­­tar qanaty birqatar mańyzdy jumys atqardy. Stýdenttik ja­taqhanalardyń ahýalyna monıtorıng júrgizilgen.

 

Túrkistan oblysy